banner17

'Çünkü kalbin mutluluğu maddî olmayanda'

Frithjof Schuon'un bazı şiirlerinin toplandığı ‘Bilgelik Şiirleri’ kitabı, bizi mistik şiirin en güzel örnekleriyle başbaşa bırakıyor. Metin Erol yazdı.

'Çünkü kalbin mutluluğu maddî olmayanda'

https://www.ktpkitabevi.com/urun/bilgelik-siirleri-121140994Modern dünyanın kötücülüğüne karşı çıkarak Batı’nın ortaya koyduğu modern dünya düzenini reddeden düşünürlerden René Guénon ve A. Coomarasvamy’nin yanında gelenekselci ekolün üç büyük yorumcusundan biri de Frithjof Schuon’dur. 1908 yılında dünyaya gelen Frithjof Schuon, 1932 yılında Cezayir’e gitmiş ve orada İslâm’la temasa geçmiştir. Cezayir’de Şeyh Ahmed el – Alevî ile görüşen Schuon, İsa Nureddin ismini almıştır.

5 Mayıs 1998 yılında terk-i dünya eyleyen Schuon, İz Yayınları tarafından basılan ve Mahmut Kanık ve Munise Yetim’in çevirisini yaptığı Bilgelik Şiirleri kitabında, mistik şiirin en güzel örneklerinden birini ortaya koymuştur.

Şiirlerinde irfani geleneği yaşattı

Kalbimden birçok şarkı aktı

Ben onları hiç aramadım onlar bana verildi

Ah, Allah tarafından verilen harpın nağmesi

Ruhu artırsın, bizi Allah’a yükseltin!-“

dizelerinde, ‘onlar bana verildi’ der Schuon. Kalbinden akan birçok şarkıdan dile gelenlerdir Schuon’un ‘Bilgelik Şiirleri’. İrfan geleneğiyle çok sıkı bir bağ kuran Schuon, şiirlerinde bu irfani geleneği yaşatmıştır. “Allah’ı zikir yolu ruhun susuzluğunu gideren” dizelerinde bu irfan çarpar gözümüze. “Yolunda ilerlerken sakın geriye bakma / Çünkü kalbin mutluluğu maddî olmayanda.” dizeleri bu irfani söylemin en güzel örneklerinden yalnızca birkaçıdır.

Yalnızca olumlamalar yoktur şiirlerinde Schuon’un.

Baksana, alt güçler

Üst güçlere karşı nasıl haince savaşıyor

Bir Habil’in ışıldadığı yerde

Karanlık bir Kabil de vardır.

Çünkü Allah’ın Mutlak Kudreti

Olumsuzluğu da gerekli kılar:”

dizeleri, hayatın içinde karşılaştığımız tüm durumların geri-planındaki hakikati ortaya koyar. “İnsan ruhunda doğuştan var olan ancak kalb’in derinliğinde –saf Akıl’da- adeta gönlü dolduran ve sadece manevî bakışa açık Hakikatler vardır; bunlar metafiziksel temel Hakikatlerdir, insanlığın değişmez bilgeliğidir.” fikriyatıyla şiirlerini kaleme almıştır Schuon.

Aşk ve Marifet anahtarları ile daha ileriye gidilmesini tembihledi

Didaktik yazılarında ‘a priori’ akla hitap eden Schuon, şiirlerinde ise insan kalbine seslenir ve ‘kalb’e ulaşmak ister. Bu minvalde Schuon’a göre Kalp ve Akıl, Aşk ve Marifet, bunlar Gerçeğin ve Hakikatin, Mutlak Varlığın tanınmasının birer anahtarlarıdır. Schuon, Mutlak Varlığı tanımanın yalnızca bir tanıma ya da zihinsel bir imanda kalmaması gerektiğini belirtir. Aşk ve Marifet anahtarları ile daha ileriye gidilmesini tembihler Schuon.

Hayatını Mutlak Varlık’ta derinleşme yoluna adayan Schuon, seyr-i süluku içerisinde yaşadığı hâlleri de şiirlerinde zaman zaman aksettirmiştir. Bu, gayrıihtiyari bir hâl olarak vuku bulmuştur Schuon’da. Avrupalıların oldukça yabancı olduğu bu şiirler, her ne kadar Avrupa geleneği içinde ikinci plana atılmak istense de Schuon, Avrupa’nın en büyük şairlerinden biri olarak tarihteki yerini almıştır. Ölümünden kısa bir süre önce 3500 civarı mistik şiir kaleme almıştır Schuon.

Schuon, Avrupalılara şu mutlak hakikati dile getirmiştir: “İnsan bilmelidir ki Allah; Zorunlu Varlıktır, Kendine yeten Varlıktır, olmaması mümkün olmayan Varlıktır; oysaki dünya sadece mümkün varlıktır, olabilen ve olmayabilen… İnsan Allah’a uygun olan şeyi sevmeli; insan İyiliği sevmeli ve İyilik zorunlu olarak insanın egosunun sınırlarını aştığı için insan da kendi dar ve zayıf sınırlarını aşmaya çalışmalıdır. İnsan kendindeki İyiliği egosundan daha çok sevmeli, ayrıca bu kendini tanıma ve bu çıkarsız aşk ruhun bütün erdemini teşkil eder.”

Bilgelik Şiirleri’nde “Ad Astra” ve “Stella Maris” başlıklı kitaplarındaki şiirlerin tamamını ve diğer kitaplarından seçilmiş şiirler bir araya getirilerek bizlere farklı bir mistik şiir okuma imkânı sunulmuştur. Muhyiddin İbn Arabi, Mevlâna Celâleddin er- Rûmî, Ömer Hayyam, Dante Alighieri, Angelus Silesius; çağımızda ise Necip Fazıl, Sezai Karakoç gibi birçok ismin eserlerinde terennüm eden mistisizm, Schuon’un ‘Bilgelik Şiirleri’nde de bizleri selamlar.

1998 yılının Mayıs aynın beşinde terk-i diyar eyleyen Schuon, mistik şiir denildiği zaman Avrupa’da akla gelen öncü isimlerdendir. Bu vesileyle, Schuon’u sene-i devriyesinin on yedinci yılında hatırlatmak istedik.

Metin Erol yazdı

Güncelleme Tarihi: 14 Aralık 2018, 14:51
banner12
YORUM EKLE

banner19

banner13

banner20