Türkiye’de ve Türkçede ilgi alanları itibariyle geniş bir yelpazede rahvan atlarını süratlendiren, bazen Batının bazen Doğunun klasikleriyle hem-dem olan nadir insanlardan biri de İlhan Kutluer’dir. Kutluer, hususiyetleri bakımından özgün bir kişiliğe sahip. İslam felsefesi ana durağı. Bu konuda pek çok eseri mevcut. Bu eserlerinin arasına bir birikimi daha ekledi Kutluer: Yitirilmiş Hikmeti Ararken. Bilim birikimsiz olmaz, fehvası mucibince oluşturulmuş eser.
Kutluer, son on yılda gerçekleştirdiği bildirileri ve kaleme aldığı yazıları bir araya getirmiş. Kitap iki bölümden oluşuyor. Birinci bölüm, “İslam Bilgelik Tarihin İmkânları” üzerine inşa edilmiş. İkinci bölüm, “İslam Düşüncesinin Felsefi Boyutları”nı ortaya koymayı amaçlamaktadır.
Kutluer, kitabının bütününde oryantalistlik çalışmalar neticesinde kendi çocukları tarafından “kötü” görülen “düşünce tarihi”miz hakkında bilinenden farklı bilinmesi gereken, bizi biz yapan unsurları hatırlatıyor.
İslam bilgeliğini keşfetmek
Birinci bölümün başlığı olan “İslam Bilgeliğinin İmkân ve İlhamları”nda İslam düşüncesinin temeli olan bilgeliğin olabilirliğini ve kaynaklarını sorguluyor Kutluer. “Entelektüel Geleneğimizin Yeniden Teşekkülü”, “Kur’an’ı Anlamada Felsefi Tecrübenin Rolü”, “İslam Felsefesini Anlamak” ve “İslam Felsefesi Yapmak”, İslam felsefesinin özgünlüğünü konuşmak, tasavvuf ve felsefe arasındaki irtibatı ve bu irtibatın sonuçlarını doğru okumak, modern çağda “gelenekçi ekol”un sınırlarını ve imkânlarını tartışmak, modern dönemde “ahlaki bilgelik”ten varlığından bahis açmak, modern Türk felsefi çalışmalarının gelenekle irtibat kurma tarzlarını değerlendirmek, tercüme ve sorunlarını anlamak, oksidantalizm etkiyi Türkçede ve diğer İslam dillerinde aramak, çağdaş sorunları içinde Türkçenin felsefi imkânını belirlemek ve felsefi tecrübe içinde ilahiyat anlayışımızı konumlandırmak bu bölümün meseleleri.
Kutluer, bu meselelerle boğuşurken, İslam, Batı, Doğu dillerinin ve Türkçenin imkânlı özgün şahsiyetlerine ve bu şahsiyetlerin metinlerine de yer veriyor.
Mukim şahsiyetler
İkinci bölümde Kutluer, “Klasik İslam Düşüncesinde Felsefi Perspektifler” başlığı altında düşünmeye aday insanları bir hesaplaşmaya ve anlamaya dayalı okumaya çağırıyor. Farabi, İbn Hazm, İbn Sina, Gazzali, İbn Rüşd, İbn-i Arabi, Taşköprülüzade, Bursevi, Katip Çelebi düşünürler atlasında yerlerini alıyorlar. Bir tür düşünürler tarihi olarak tasarlanan bölümde, felsefenin tartışma konuları şahsiyetler üzerinden yeniden okumaya tabi tutuluyor.
Kutluer’in bu çalışması, geleneği günümüze taşımak isteyen hikmet yolcuları için yitirdiği hikmeti yine kendinde keşfetme isteyenler için önemli bir yol rehberi vasfına sahip.
Ahmet Topçu mesele henüz bitmedi diyor
