Suud ekonomik çözümü Osmanlı'da bulmuş

Prof. Murat Çizakça, Osmanlı’nın son dönemde yaşadığı borç krizini çözüm şeklinin bugün de devletlere ilham kaynağını olduğunu söyledi.

Suud ekonomik çözümü Osmanlı'da bulmuş

 

Saygıdeğer Hocamız Mehmet Genç, konferans salonuna teşrif ettiklerinde “Bu akşamın yıldızı” diyerek tebessümle tanıttı Prof. Murat Çizakça’yı. Sonraki yaklaşık 1 saat ise bu esprinin haklılığını ispat eder mahiyette oldu. Öyle ki Çizakça, Osmanlı vakıflarına dair kıymetli anekdotlarını, latif ve manidar hatıralarını, zaman zaman yaşadığı şaşkınlıkları ve hayranlıkla dinlenen Osmanlı anlatılarından oluşan konferansları ve oralarda yaşadıklarını paylaştı. Diğer ülkelerin ekonomi bakanlarını ve hatta Suudi Prens’ini dahi hayran bırakacak bilgilere ve ekonomik çözümlere ise, ‘üstadım’ dediği Mehmet Genç’in ilmî çalışmaları ve kitapları sayesinde vardığınınsa sık sık altını çizdi.Mehmet Genç ve Murat Çizakça

Osmanlı denince ne anlıyoruz?

Konferans, Osmanlı’dan kimin ne anladığını düşündüren bir açılışla başladı: Osmanlı denince bir zümre mimarî eserleri anlıyordu. Bir zümre de Düyun-u Umumi’yi... Fakat asıl Osmanlı’dan kalan “müesseseler”di. En önemli iki müessese vardı ki günümüzde de hayatiyetini hâlâ muhafaza edecek ve aktüaliteye de hayat verebilecek tarzdaydı. Bunlardan biri iltizam, malikâne ve esham denilen sistemler idi. Diğeri de vakıf müessesesi.

Tarih, bugünden başlayıp geriye doğru gitmeli

Mehmet Genç, konuşmasına Katolik filozof Papini’nin Gog kitabından örnek vererek ‘tarihin bugünden başlayıp geriye doğru gitmesi gerektiğini’ belirtti. ‘Tarih geriden bugüne gelmez’ diyen Genç, sözü Prof. Murat Çizakça’ya bırakarak, onun, anlatımına ‘gelecekten başlayacağını’ söyledi.

Suud Prensi 2,5 saat Osmanlı ekonomik sistemini dinledi

Prof. Murat Çizakça’ya bir gün Londra’dan telefon gelir. Lahor’da konferans düzenleneceği ve konusunun Osmanlı Devleti’nin borç para alması olduğu söylenir. Çizakça’nın beli rahatsızdır ve sağlık sorunları nedeniyle katılamayabileceğini belirtir. Fakat karşılaştığı yoğun ilgi kendisini şaşırtacaktır. Öyle ki; muhatapları kapıdan uçakla dahi alabileceklerini söylemektedirler. Bunun, özel bir davet olduğu belirtilir. Çizakça’yı Suudi Arabistan Prensi Muhammed Bin Fahd davet etmektedir. Çizakça Mehmet Gençkonferansa katılır ve konferansta Pakistan’ın çeşitli üniversitelerinden özel olarak davet dilmiş şeriat profesörlerinin de bulunduğunu görür. Prens salona erkek sekreteriyle gelir ve Çizakça’ya konuşmaya başlamasını işaret eder. Prof. Çizakça, Osmanlı’nın vatandaştan borç alma meselesini, iltizam, malikâne ve Esham sistemlerini yaklaşık 2,5 saatlik konuşmasında anlatır. Suudi Prens pürdikkat dinler, sekreteriyse konuşmayı saatlerce durmadan ve yorulmadan yazar.

Suudi Arabistan ekonomik çıkmazını Osmanlı ile çözdü

Konferans Körfez Savaşı’ndan sonraki zamana denk gelmektedir. Program sonunda Prof. Murat Çizakça, neden böyle bir konuşma istediklerinin hikmetini sorar. Prens şöyle bir soruyla karşılık verir: Amerikalıların getirdiği dünya kadar malzemenin, tankların,  tüfeklerin ne olduğunu sanıyorsunuz? Amerika tüm bunları Suudi Arabistan’a satar ve Arabistan bütçesi bir anda eksiye döner. Bunun altından kalkabilmek için de vatandaştan borç para almaları gerekir. Ancak Müslüman bir devlet oldukları için faizle borç alamazlar. Vatandaştan faizsiz nasıl borç alınacağı sorusu ile karşı karşıya kalırlar.

Arabistan çözüm yollarını düşünür ve “bunu bilse bilse Osmanlı bilir” deyip Çizakça’yı özel davetle çağırırlar. Prof. Çizakça, “Peki benim anlattığım şeyler Suudi Arabistan’ın bugünkü sorunlarına bir ışık tutar mı?” diye sorduğundaysa aldığı cevap hafızasında özel bir yer edinecektir: “Sizinle aynı fikirde olmayanlarla ben aynı fikirde değilim.” Çizakça o gün, Suudlara Osmanlı kurumunu anlatarak, Osmanlı’ya karşı minnet borcunu yerine getirmenin huzurunu yaşar.

Çizakça’nın sunumunun ardından, sözü Mehmet Genç aldı ve Osmanlı’nın uyguladığı malî sistemi ana hatlarıyla aktardı. Bilindiği üzere, Mehmet Genç Hocamız, Osmanlı İmparatorluğunda Devlet ve Ekonomi kitabıyla Osmanlı’nın uyguladığı ekonomik ve sosyal politikaları çözümlemiş ve kitapta işlediği tezlerle konuyla ilgili insanlara sağlam bir referans noktası işaret etmişti.


Özge Sena Bigeç haber verdi

Güncelleme Tarihi: 11 Mart 2012, 23:34
banner25
YORUM EKLE
YORUMLAR
Akif Berber
Akif Berber - 7 yıl Önce

Haber paylaşımı için teşekkürler ama Suudlar bu çözümü uygulamadı. Bunu Çizakça da söyledi zaten. Bir karışıklık oldu sanırım.

banner19

banner13