İstanbul Ticaret Odası Meclis Başkanı Erhan Erken, sosyal medyada paylaşımlar yaptığı “Etimoloji” adlı hesapta İstanbul’un önemli yerleşim alanlarından Ataköy’ün tarihine ilişkin bilgiler paylaştı. Erken’in anlatımında, günümüzde modern konutları ve sahil şeridiyle tanınan bölgenin geçmişte Osmanlı için stratejik bir askeri üretim alanı olduğu vurgulandı.
OSMANLI’NIN STRATEJİK BARUT MERKEZİ
Bakırköy ile Yeşilköy arasında uzanan geniş arazinin geçmişi 1700’lü yıllara dayanıyor. Osmanlı ordusunun barut ihtiyacını karşılamak amacıyla kurulan Baruthane-i Amire, dönemin en kritik askeri tesisleri arasında yer aldı.
Osmanlı Devleti döneminde, devletin askeri malzeme ihtiyacını temin eden tesislerin bulunduğu BARUTHANE bölgesinin bugünkü ATAKÖY’e dönüşümünün hikayesi…. Bu çalışmaya katkılarından dolayı @ayildizdogan ve @etimoloji ekibine teşekkürler pic.twitter.com/O9N1ghaLpb
— ERHAN ERKEN (@kardelen62) January 25, 2026
Defterdar İskender Çelebi’nin adını taşıyan bahçede kurulan üretim yapıları, uzun yıllar boyunca imparatorluğun savunma gücüne hizmet etti. Bölge, Osmanlı döneminde askeri üretim faaliyetlerinin yoğunlaştığı alanlardan biri olarak öne çıktı.
CUMHURİYET DÖNEMİNDE SANAYİ ALANI
Cumhuriyet’in ilanının ardından Baruthane-i Amire, Askeri Fabrikalar İdaresi’ne devredildi. Arazi, uzun süre kamuya kapalı bir sanayi ve üretim bölgesi olarak kullanıldı. Bu dönemde alan, sivil yerleşime açılmadan askeri ve kamusal işlevini sürdürdü.
UYDU KENT PROJESİYLE YENİ BİR SAYFA
1950’li yıllarda Türkiye’de şehircilik anlayışında yeni bir dönem başladı. Dönemin hükümeti, geniş araziyi modern bir yerleşim alanına dönüştürme kararı aldı. Alan, devlet kuruluşu Emlak Bankası’na devredildi.
1956 yılında sahil hattından başlayan inşaatlarla birlikte Ataköy adı verilen yeni yerleşim alanı kuruldu. Proje kapsamında konutların yanı sıra oteller, plajlar, spor tesisleri, kültür merkezleri ve alışveriş alanları inşa edildi. Zaman içinde bölge kısımlara ayrıldı ve İstanbul’un planlı yerleşim örneklerinden biri haline geldi. 2000’li yıllarda rezidans projeleriyle yapılaşma yoğunlaştı.
TARİHİ YAPILAR KÜLTÜR VE SANATLA VARLIĞINI KORUYOR
Geçirdiği dönüşüme rağmen bölgenin askeri geçmişine ait izler tamamen ortadan kalkmadı. Baruthane-i Amire’ye ait bazı yapılar, günümüzde kültür ve sanat mekanları olarak varlığını koruyor. Eski cephaneliklerin bir bölümü kültür merkezine dönüştürülürken, geçmişte üretim yapılan alanlarda bugün sanat etkinlikleri düzenleniyor.
