Münir Üstün'ün CİNE 5 ekranlarında hazırlayıp sunduğu Bibliyofil programında misafir ettiği yazar ve şairlere en çok sevdikleri 10 kitabı sormuştu. Biz de yazarların en çok sevdikleri kitapları not almaya devam ediyoruz.
Erhan Erken’in 10 kitabıyla başlayalım:
1. İlahi Armağan, Abdülkadir Geylani (“Bu kitabı bana lise dönemlerimde sıkça ziyarete gittiğim Mehmet Şevket Eygi Ağabey hediye etti” diyor. Kitabı eline alıp okuduğu zamanlar bölümlerin başında Abdulkadir Geylani’nin, “Ey oğul” hitabıyla başlayan tavsiyelerinden çok etkilendiğini belirtiyor Erhan Erken.)
2. Umrandan Uygarlığa, Cemil Meriç. (“Tabii bu arada Cemil Meriç’in belki tüm kitaplarını da zikretmek lazım. Hepsini temsilen bu listeye aldığım ise en çok yararlandığım Umrandan Uygarlığa oldu” diyor.)
3. İslam Toplumunun Ekonomik Strüktürü, Sezai Karakoç
4. Devlet ve Ekonomi, Mehmet Genç (Özellikle Mehmet Genç’in “Hac Yolunda Bir Karınca” başlığı ile kendi hayatını aktardığı giriş yazısına dikkat çekiyor Erhan Erken. İlim yolundaki her gence bu giriş yazısını özellikle tavsiye ediyor.)
5. Müslümanca Düşünme Üzerine Denemeler, Rasim Özdenören. (“Burada da Rasim abinin bir dizi kitabını temsilen bu eseri seçiyorum” diyor.)
6. Batılılaşma İhaneti, D. Mehmet Doğan
7. Esselam, Necip Fazıl Kısakürek (Eniştesi Bahaddin Cebeci 1974’te bir bayram günü hediye etmiş bu kitabı. Hediye olarak kitabın önemine bir örnek...)
8. Türkiye’nin Maarif Davası, Nurettin Topçu
9. Batı’da Devlet ve Çocuk, Kürşat Bumin
10. Tasavvuf, Mahir İz.
Erhan Bey, bu saydıklarının yanında zikretmek için beraberinde programa birçok kitap getirmiş. Onlara da bir bakalım isterseniz:
-İslam Müesseselerine Giriş, Muhammed Hamidullah
-İslam Araştırmalarında Usul, Yusuf Ziya Kavakçı
-Milli Mücadelede İttihatçılık, Erik Jan Zürcher
-Bürokratik Yönetim Geleneği, Prof. Dr. Metin Heper
-Siyasi Coğrafya, Doç.Dr. Süha Güney (Bu kitap 1979’da Edebiyat Fakültesi Matbaası'nda basılmış eski bir kitap. “Bugün jeopolitik diye adlandırılan Siyasi Coğrafya’nın önemini ilk defa bu kitap ile fark etmiştim” diyor Erhan Erken.)
Ve son olarak Erhan Erken’in olmazsa olmazı: El-Ahkamü’s-Sultaniye. Maverdi’nin bu önemli eseri kendi alanının ilk örneklerinden. Bugün siyaset bilimi ve kamu hukuku okuyan her öğrencinin bu kitabı bir şekilde bulup muhakkak incelemesini tavsiye ediyor.
Ayşe Böhürler, konuk olduğu bölümde kitaplardan ziyade yazarları sıralıyor. Biz de sıralamada ona uyduk, yazarları yazdık. İşaret ettiği bazı kitapları da belirttik.
1. Kemal Tahir
2. Dominique Lapierre (Kudüs Ey Kudüs, Bu Gece Özgürlük...)
3. Simone de Beauvoir (Konuk Kızı, Bir Genç Kızın Anıları...)
4. Alev Alatlı
5. Sevgi Soysal
6. Samiha Ayverdi (Özellikle Türkçeyi iyi kullanmak için tavsiye edilir)
7. Safiye Erol (Ciğerdelen)
8. Oya Baydar (Erguvan Kapısı)
9. Firuzan (Parasız Yatılı)
10. Sabahattin Ali (Kürk Mantolu Madonna)
Bibliyofil’in bir başka bölümünde konuk olan İbrahim Tenekeci, “Bende kitaplar hikayelerle beraber gelir. Belki o kitap, türünün en iyi örneği olmayabilir fakat bendeki hikayesi kuvvetlidir. O kitap üzerinden bir dünyaya girmişimdir ya da biriyle tanışmışımdır, kadim bir dostum olmuştur. Biraz kitaplara öyle bakıyorum açıkçası.” açıklamasıyla sıralıyor 10 kitabını. (Tenekeci bu kitapların bazılarının kendisinde nasıl bir anlamı olduğunu da bir iki cümleyle ifade ediyor. Bu ifadeleri parantez içinde belirttim.)
1. Erbain, İsmet Özel (Bu eser, bizim kuşağın, 90 kuşağının bence en kıymetli eseridir. Erbain sayesinde sadece kafamız değil kalbimiz de çalışmıştır.)
2. Üç Mesele, İsmet Özel (İsmet Özel’in bu iki kitabını yan yana koyduğumuz vakit edebiyat ve fikriyat karşılığını bulmuş oluyor.)
3. Ahlak Nizamı, Nurettin Topçu
4. Menekşeli Mektup, Mustafa Kutlu (Bu kitabın da bende özel bir hikayesi var. Söz gelimi müsveddelerini Mustafa Abi bana hediye etmişti, yukarıda hikaye dediğim şey biraz da bu.)
5. Bocurgat, Hasan Aycın
6. Üvercinka, Cemal Süreya
7. Karakavak Şiirleri, Hüsrev Hatemi
8. Genç Ölmek, Ergin Günçe
9. Şiirler Çağla, Süleyman Çobanoğlu
10. Kış Bilgisi, Ahmet Murat
“En sevdiğim, kapağıyla, her şeyiyle: Evet İsyan (İsmet Özel). 1969 Kasım’da yayınlanıyor” diyor Tenekeci. Yanında getirdiği nüshanın içinde yer alan, bir gazeteden kesilmiş, üzerinde Yılmaz Güney’in “Evet İsyan” okurken çekilen fotoğrafını da gösteriyor.
İbrahim Tenekeci’nin imzalı kitap koleksiyonu olduğunu bilirdim. Yeni öğrendiğim ise kız çocuklarına imzalı kitaplardan bir kütüphane oluşturmuş, çeyizlik. Tenekeci oğlu için hazırladığı kutuyu nereden ilham aldığını anlatıyor: “Dergah Yayınları’ndan bir kitap çıkmıştı, Babamın Emaneti diye, çok dokunmuştu bana kitabın ismi. Ben de öyle bir kutu yapmıştım, bir ayakkabı kutusu, bunu özellikle söyleyeyim.” Peki içinde neler var? Cüzdan, tesbih, saat, sürmene bıçağı, defter, iyi bir kalem... buna benzer şeyler.
Furkan Çalışkan’ın okuma alışkanlığı daha ziyade tarih kitaplarında yoğunlaşmışken babasının dolabıyla karşılaştığını ve bunun ufkunu değiştirdiğini; Mavera, Diriliş, Edebiyat dergileriyle ve şiirle bu vesileyle tanıştığını öğreniyoruz. Furkan Çalışkan’ın 10 kitabını da birkaç açıklamasını parantez içinde vererek aktarıyorum.
1. Safahat, Mehmet Akif Ersoy
2. Mekke’ye Giden Yol, Muhammed Esed
3. Tahrir Vazifeleri, İsmet Özel
4. Diriliş Neslinin Amentüsü, Sezai Karakoç
5. Gariplerin Kitabı, Ian Dallas
6. Modern Dünyanın Bunalımı, René Guénon
7. İsyan Ahlakı, Nurettin Topçu
8. Ağır Misafir, İbrahim Tenekeci (Ağır Misafir’deki bir dizeyi bile diğerlerinden ayıramıyorsunuz. Çok usta bir kitap. Buluşlar, bulgularla dolu... Birçok şairin hayatı boyunca yapamadığı şeyi sadece bir kitapta yapabilmiş.)
9. Kalbin Kararı, Ahmet Murat (“Kalender”den mi, “Kalbin Kararı”ndan mı, “İKEA”dan mı bahsetsek? Çok başka bir zihnin ürünü. Hem modern şiirin bütün imkanlarını kullanıyor hem de tasavvuf ve İslam geleneğinin bütün imkanlarını. Ve bunları inanılmaz bir doğallıkla, hiçbir plan, hesap yapmadan şiirde birleştirmek mucize gibi bir şey.)
10. Hazar Sözlüğü, Milorad Paviç (“Inception” filmi buradan aşırma olabilir.)
Ahmet Murat:
Ahmet Murat, ilk 11 yerine en çok sevdiği değil ama hayatında temsilî tarafları olan on kitabını sıralıyor. Birer cümleyle bunların açıklamasını da yapıyor. Mesela Theaitetos’u sembolik olarak koyduğunu ifade ediyor, yani bir felsefe metni olarak, felsefenin sıcak yüzünü onda gördüğü için. Açıklamaları yazmadan liste ile iktifa edelim.
1. Delikanlı, Dostoyevski
2. Huzur, Ahmet Hamdi Tanpınar
3. Bu Ülke, Cemil Meriç
4. Gönülçelen, Salinger
5. Theaitetos, Platon
6. Yaşamak, Cahit Zarifoğlu
7. Zor Zamanda Konuşmak, İsmet Özel
8. Müslümanca Düşünmek Üzerine Denemeler, Rasim Özdenören
9. Modern Dünyanın Bunalımı, René Guénon (Nabi Avcı çevirisi)
10. Gariplerin Kitabı, Ian Dallas
Ahmet Murat’ın “yedi güzel adam”ında şairleri, çok erken zamanlarda muazzam yolculuklar yapmış seyyahları ve bu yolculuğu maddi sahada olduğu kadar manevi sahaya da teşmil eden Şehy-i Ekber’i ve mehabetli bir padişahı görüyoruz: Mehmet Akif Ersoy, İbn Batuta, Evliya Çelebi, İbnü’l-Arabi, II. Abdülhamit, Sezai Karakoç, İsmet Özel...
Tarık Tufan
Bu bölümden sonra Tarık Tufan’ın “Yazar’ın 11’i” bölümünde neler dediğine baktım. 11.si olmazsa olmazıymış yazarın.
1. Dava, Kafka
2. Dönüşüm, Kafka
3. Tehlikeli Oyunlar, Oğuz Atay
4. Huzur, Ahmet Hamdi Tanpınar
5. Kişisel Bir Sorun, Kenzaburo Oe
6. Yabancı, Camus
7. Dokuzuncu Hariciye Koğuşu, Peyami Safa
8. Yaşamak, Cahit Zarifoğlu
9. Mantuku’t-Tayr, Feriduddin Attar
10. Çavdar Tarlasında Çocuklar, Salinger
11. Yeraltından Notlar, Dostoyevski
Sibel Eraslan
Bu defa Sibel Erarslan konuk oluyor. “Hayata yön veren kitaplar değişir” notunu düşerek gençlere okuma önerisini sayıyor:
1. Dede Korkut Masalları
2. Hadikatü’s-Süeda, Fuzuli
3. Hüsn ü Aşk, Şeyh Galip
4. Fihi Ma Fih, Mevlana Celaleddin Rumi
5. Hikem-i Ataiyye, Ataullah İskenderi
6. Romeo ve Juliet, Shakespeare
7. Beyaz Gemi, Cengiz Aytmatov
8. Aya Seyahat, Jules Verne
9. Küçük Prens, Saint Exupéry
10. Mülksüzler, Ursula K. Leguin
11. (Olmazsa olmazı) Yaz Yağmuru, Ahmet Hamdi Tanpınar (55 baskısı, 7 öyküden oluşuyor.)
İsmail Kılıçarslan
Bir de İsmail Kılıçarslan’a bakalım, 11’ini sahaya nasıl yerleştirmiş?
1. Devlet Ana, Kemal Tahir (kale)
2. İslam’da Şehir ve Mimari, Turgut Cansever (1. stoper)
3. Tarihe Tanıklığım, Aliya İzzetbegoviç (2. stoper)
4. Gösteri Peygamberi, Chuck Palahniuk (sağ bek)
5. Yeraltında Dünya Var, Refik Halit Karay (sol bek)
6. Büyük Saat, Turgut Uyar (defansif orta saha)
7. Yedi Güzel Adam, Cahit Zarifoğlu (orta sahanın ortası)
8. Satranç Dersleri, İlhami Çiçek (sağ açık)
9. Erbain, İsmet Özel (sol açık)
10. Divan, Yunus Emre (menajer oyuncu, çok yönlü, forvet arkası)
11. Şahdamar Körfez Sesler, Sezai Karakoç (santrafor)
Suleyha Şişman
