Osmanlı Devleti'nin 25. padişahı, 90. İslâm halifesi: Sultan III. Osman
Osmanlı Devleti'nin 25. padişahı, 90. İslâm halifesi olan III. Osman, 3 Ocak 1699(1 Recep 1110) tarihinde Edirne Sarayı'nda dünyaya gelmiştir. Babası II. Mustafa, annesi Rus asıllı Şehsuvar Vâlide Sultan’dır. Babası II. Mustafa tahttan indirildiğinde III. Osman henüz dört yaşındaydı. Babasının ölümünün ardından İstanbul'a, Topkapı Sarayı'na getirilmiştir. Burada tahta çıktığı 55 yaşına kadar sarayda bir çeşit hapis hayatı yaşamıştır. Fakat buna rağmen yine de iyi bir eğitim görmüştür. Din, edebiyat, tarih ve tıp kitaplarına özel bir ilgi duymuştur. Osmanlı tarihinde en uzun zaman Şimşirlik Dairesi’nde kalan şehzade olarak bilinir. Burada amcası III. Ahmed'in(1703-1730) ve ağabeyi I. Mahmud'un(1730-1754) toplamda 51 sene süren uzun saltanatları süresince kapalı kalmıştır. Çocukluğunu, gençliğini ve orta yaşlılığını hep bu dış dünyadan uzak, gerçek anlamda özgürlükten mahrum olarak geçirmiştir. Sadece güzel havalarda Harem taşlığına çıkartılıp hava almasına müsaade edilirdi. Öyle ki Eski Saray'a kapatılan annesi Şehsuvar Kadın'la görüşmesine bile izin verilmezdi. Bu dönemde Osman'ın "piştahta" denilen taşınabilir küçük masalar, çekmeceler yaptığı söylenir.
Kadınlarla yıldızı pek barışmayan III. Osman'ın eşleri Zevkî Kadın, Leyla Kadın ve Ferhunde Emine Kadın'dır. Onun da tıpkı I. Mahmud gibi varisi olacak çocuğu yoktu.
Yarın asırlık çileli kafes hayatından sonra gelen üç yıllık padişahlık
III. Osman, ağabeyi I. Mahmud’un cuma selâmlığından dönüşünde vefatı üzerine 14 Aralık 1754 (28 Safer 1168)'te 55 yaşında iken Kafes Kasrı'ndan alınarak tahta çıkarılmıştır. Atılan toplarla saltanat değişikliği ilân edilmiştir. Tahta çıkışı sebebiyle adına düzenlenen kılıç alayında Eyüp Sultan Türbesi’nde Şeyhülislâm Seyyid Murtaza Efendi’den kılıç kuşanmıştır. Bunun akabinde emekliler de dahil olmak üzere, yüklü miktarda bir cülus dağıtmıştır. Yeni padişah III. Osman, yayınladığı bir fermanla her saltanat değişikliğinde toplanması bir çeşit kaide olan rüsum-ı cülusiye(tımar, zeamet ve diğer makam sahiplerinden cülus dolayısıyla alınan vergi) denen vergiyi kaldırmıştır. Tahta çıktığında hutbelerde adının "sultanü'l berreyn ve'l bahreyn"(iki kara ve denizin sultanı) olarak okunmasını istemiştir.
Sultan III. Osman'ın tahttaki ilk emri, vefat eden ağabeyi I. Mahmud'un, yaptırdığı Nuruosmaniye Camii yanındaki türbeye değil, Yeni Cami Türbesi'ne gömülmesi buyruğu olmuştur. Cülusun altıncı günü valide alayı düzenlenerek annesi Şehsuvar Sultan kalabalık bir törenle tahtırevanla Eski Saray'dan Topkapı Sarayı'na getirilmiştir.
Sultan III. Osman tahta oturunca devlet kademelerine, güvendiği liyakatli kişileri getirmiştir. Elindeki ve emrindeki yöneticileri sık sık değiştirmiştir. Padişahlığının ilk yıllarında Anadolu'da, Rumeli'de, Mekke ve Medine'de eşkıyalık olayları arttığı için öncelikle bu sorunun çözülmesi için çalışmıştır. Bunun önlenmesine yönelik tedbirler almıştır.
Sultan III. Osman üç yıllık saltanatı döneminde sadrazamlığa altı, şeyhülislamlığa dört, kaptanıderyalığa bir kez atama yapmıştır. Sadrazamların görevlerinden uzaklaştırılma nedenleri arasında yolsuzluk, yalan konuşma, yangınlar ve halkın şikâyetleri vardır.
Sultan III. Osman tahta oturduktan bir süre sonra, 15 Şubat 1755'te Bahir Mustafa Paşa'nın yerine Hekimoğlu Ali Paşa'yı sadrazam tayin etmiştir. 18 Mayıs 1755'te Hekimoğlu Ali Paşa sadrazamlıktan alınmış, yerine Başdefterdar Naili Abdullah Paşa getirilmiştir. 24 Ağustos 1755'te Bıyıklı Ali Paşa, 25 Ekim 1755'te Yirmisekiz oğlu Mehmed Said Paşa sadrazam olmuştur. 1 Nisan 1756'da Bahir Mustafa Paşa ikinci kez sadrazamlığa getirilmiştir. 11 Ocak 1756'da Koca Ragıp Mehmed Paşa sadrazamlığa tayin edilmiştir.
