Sağlam bir akaid ve ahlak kitabı

16. asırda yaşayan İmam Birgivi Hazretleri, büyük, değerli bir Türk-İslam âlimidir. Çok kıymetli eserleri vardır. Bunlardan en çok tanınanı Birgivi Vasiyetnamesi (Vasiyetname-i Birgivi) isimli akaid ve ahlak kitabıdır. Metin Uygun yazdı.

Sağlam bir akaid ve ahlak kitabı

https://www.ktpkitabevi.com/urun/birgivi-vasiyetnamesi-bedir-121457511Dinimizi, dinimize ait esasları, gerçek, sahih din âlimlerinin eserlerinden, kitaplarından okuyup öğrenmemiz lazım. Ehliyetsiz, salahiyeti ve yeterliliği olmayan kimselerin yazdığı kitaplardan dinimizi öğrenemeyiz. Bu tür eserlerden öğreneceğimiz bilgiler, bizim dünya ve ahiret hayatımıza zarar verir. O yüzden seçici olmak durumundayız, hatta mecburiyetindeyiz. Hele günümüzde seçicilik hususunda kılı kırk yarmalıyız. Esasen diğer ilim dallarında da dikkat etmemiz gereken bir durumdur bu. Öğreneceğimiz ilmi, bilgiyi hangi ilim dalında olursa, o konunun uzmanı olan, yeterliliği olan kimselerin kitaplarından, kalemlerinden okuyup öğrenmeliyiz. Aksi durumda boşa vakit harcamakla kalmaz, bir de zarar görür, yalan, yanlış bilgi edinmiş oluruz. Dini ilimlerdeki durum tabiatiyle daha nazik, daha hassastır.

16. asırda yaşayan İmam Birgivi Hazretleri, büyük, değerli bir Türk-İslam âlimidir. Çok kıymetli eserleri vardır. Bunlardan en çok tanınanı Birgivi Vasiyetnamesi (Vasiyetname-i Birgivi) isimli akaid ve ahlak kitabıdır. Ehl-i sünnet itikadını ve lüzumlu amel, edep, insanlık ve ahlak bilgilerini içine alır. Bedir Yayınevi tarafından Birgivi Vasiyetnamesi Kadızade Şerhi ismiyle yayınlanmış. A. Faruk Meyan sadeleştirmiş. Kitapta İmam Birgivi Hazretleri ve eserleri hakkında bilgi verilmektedir.

Ehli sünnet itikadına çok sıkı şekilde bağlı büyük bir İslam âlimi

İmam Birgivi Hazretleri’nin esas ismi Muhammed b. Pir Ali’dir. 1522 yılında Balıkesir’de doğmuş. Babası da müderris olup âlim ve fazıl bir zatmış. İsmi Ali Efendi’dir. İlk tahsilini babasının yanında yapmış. Daha sonra İstanbul’da zamanının tanınmış âlimlerinden tahsil görmüş. Tahsil hayatını tamamladıktan sonra bazı medreselerde müderrislik yapmış. Bayramiye şeyhlerinden Abdurrahman Karamani Hazretlerine intisab ederek tasavvuf yoluna girmiş. Hocası Kazasker Abdurrahman Efendi’nin delaletiyle Edirne’de şeri mahkeme memuru, tereke hakimi olarak görev yapmış. Sultan İkinci Selim’in hocası Ataullah Efendi ile aralarında samimiyet varmış. Ataullah Efendi, şimdi İzmir’e bağlı Ödemiş’in nahiyesi olan Birgi’de büyük bir medrese yaptırmış, müderrisliğini Birgivi Hazretlerine vermiş, o da ömrünün sonuna kadar burada, bu hizmette bulunmuş. Kendisine Birgivi (Birgili) denmesinin sebebi buymuş. 1573 senesinde Birgi’de taundan vefat etmiş.

İmam Birgivi Hazretleri, ehli sünnet itikadına sımsıkı bir şekilde bağlıdır. Şeriatın aslının muhafaza edilmesinden yanadır. Bu yüzden bid’atlerin şiddetle karşısında olmuş. En çok okunan eserleri, ‘Vasiyetname' ve 'Tarikat-ı Muhammediye’ isimli ahlak ve vaaz kitaplarıdır. Bunlardan başka arap gramerine dair yazdığı ‘Izhar ve Avamil’ adlı eserleri hâlâ Arapça öğrenen talebelerin istifade ettikleri kitaplardır.

Kadızade (Ahmed b. Muhammed Emin Efendi) H. 1133’de doğmuş ve H. 1197’de vefat etmiş. “Birgivi Vasiyetnamesi Şerhi” dışında, Amentü şerhi olan “Feraidü’l-Fevaid” kitabını yazmış. Kadızade’nin “Birgivi Vasiyetnamesi Şerhi”nde bir de önsözü vardır.

Kitapta, Cenab-ı Allah’ın sıfatları, melekler, kitaplar, peygamberler, miraç, Peygamber Efendimizin (sas) hanımları ve çocukları, hayatı, vahyin gelmesi, hicreti, vefatı, dört büyük halife, kabir azabı, kıyamet alametleri, cennet, cehennem, iman ve İslam, mezhepler, takva, ahiret yolundakilere vasiyet konuları ile daha birçok konu ele alınmaktadır. İlmihal ve fıkha dair, temizlik, abdest, namaz, teyemmüm, gusül konuları da işlenir.

Takva ve güzel ahlak hakkında çok kıymetli bilgiler veriyor

Birgivi Hazretleri, takva hakkında çok kıymetli bilgiler verir. Takvanın ve istikamet üzere olmanın, bütün peygamberlerin yolu olduğunu ifade eder. Takva bütün evliyanın sermayesidir. Ahireti isteyenlerin maksat ve arzusudur. Takva sahiplerinin evliya olduğunu söyler. Allahü Teala’nın bütün ümmetlere takvayı emrettiğini, Kur’an-ı Kerim’de yüz elli kadar ayet-i kerimede takvanın üstünlüğünü bildirdiğini açıklar. İbn Abbas (ra)’dan takva ile ilgili şu bilgileri nakleder: “Dünya şerefi mal ve mevki ile olduğu gibi, ahiret şerefi ve yüksek dereceleri de takva ile olur. Takva öyle nurlu bir elbisedir ki, sahibini ahiret azaplarından koruyup ona şeref verir. Takva, lügatte çok korumak manasına gelmektedir. En aşağısı küfürden korunmaktır. Takvanın en yüksek mertebesi, kalbini Allahü Teala’nın mülahazasından ve teveccühünden bir an bile olsun meşgul eden şeylerden sakınmaktır. Bütün dünya bağlarından ve maddi gailelerden kesilip, kalp ve bedeniyle Allahü Teala’ya teveccüh etmek ve dönmektir. Orta derecesi –ki şeraitte asıl kastedilen budur- insanın kendi nefsini ahrette cezayı gerektirecek işlerden korumasıdır. İşlemesi ve terk etmesi günah olan şeylerden sakınmaktır. Her amelin takvası vardır. Mesela orucun takvası, orucu ifsad edecek şeylerden uzak durmaktır. Bunun gibi namaz, hac, zekat ve diğer amelleri ifsad edecek, bozacak şeylerden uzak durmak, korunmak o amelin takvasıdır. İmanını küfür sözlerinden ve diğer hallerinden ve bozuk itikaddan, ahlakını kötü huyların karışmasından korumak kalbin takvasıdır. Bundan sonra uzuvların takvası anlatılır.

Kitapta üzerinde durulan konulardan birisi de güzel ahlaktır. Ahlakla ilgili Peygamber Efendimizin (sas) hadis-i şeriflerinden örnekler veriliyor. Güzel ahlak sahipleri dünya ve ahirette iyilik üzere olacaklardır. Kötü ahlak sahiplerine ise ne bu dünyada ve ne de ahirette iyilik kalmayacağı, onlara kötülük ve ceza kalacağı belirtilir eserde. Hem iyi ahlakla ve hem de kötü ahlakla ilgili özellikler madde madde işleniyor.

Birgivi Vasiyetnamesi, Müslümanı sağlam ve katışıksız bilgiyle doğru istikamete sevk edecek bir kitaptır. Okuyucusuna doğru bilgi vermenin yanında, ona yanlışlıkları da göstererek uyarı görevini yapıyor. Bu yönüyle rehber kitap işlevini hakkıyla yerine getiriyor. Allah, bu büyük zatların ruhlarını şad etsin. Emeği geçenlerin de hizmetlerini kabul etsin.

Metin Uygun yazdı

Yayın Tarihi: 03 Mart 2016 Perşembe 14:23 Güncelleme Tarihi: 11 Aralık 2018, 15:23
YORUM EKLE

banner19

banner36