banner17

İspanya komşumuz bile değil mi?

Bu topraklarla İspanya arasındaki ilişkiyi anlamada yardımcı bir eser: ‘XVII. Yüzyılda Osmanlı-İspanya İlişkileri’

İspanya komşumuz bile değil mi?

 

Başbakan, Medeniyetler İttifakı projesinde müttefik olarak İspanya’yı seçmişti. İspanya’nın seçilmesi, verilmek istenen mesaj bakımından manidardı. Çünkü İspanya tecrübesi hem dünya Müslümanları hem de Batılılar için farklı bir tecrübe idi. İspanya hem Müslümanların hem Hıristiyanların hem de Yahudilerin ortak medeniyet algılayışlarını belirleyen Endülüs tecrübesine şahitlik etmişti. Türkiye ise yakın tarihiyle içinde var olan unsurların yine ortak duyarlılıklarını dile getiren bir imparatorluk sahasının devamıydı.Hüseyin Serdar Tabakoğlu

Türk-İspanyol ilişkilerini değerlendirebilecek kaynaklardan yoksunuz

Başbakan’ın Medeniyetler İttifakı adıyla dünyaya duyurduğu bu gayretin Türkiye’de ve dünyada sağlam okumaları olduğunu kanaatini taşıyor değilim. Proje başka cephelere çekildi, belki de bilinçli bir şekilde hatırlamayı engellemek için rafa kaldırılmaya çalışıldı. Çünkü proje ile Türkiye kendini yani Osmanlı’yı, İspanyollar da kendilerini yani Endülüs tecrübesini hatırlayacaklardı.

Bir de şu var ki, projenin sağlam okunabilmesi için elde ilişkiler ağını çözümleyecek sağlam kaynaklar ne yazık ki az. Türk-İspanyol ilişkilerini değerlendirebilecek kaynaklardan yoksunuz. “İspanya komşumuz bile değil, bizi ilgilendirmez”(!) tavrı hâkim olmuş biraz da bu ilgisizlikte. Türk okurunun ortalamasının Endülüs deyince akıllarına Yahya Kemal’in “Endülüs’te Raks” adlı şiirini bile kem kümle getirmesi durumu ortaya koymak için yeterli olsa gerek.

İspanyolca bilen bir araştırmacı

Genç araştırmacı, Ahmet Tabakoğlu hocanın mahdumu Hüseyin Serdar Tabakoğlu 18. yy’da Osmanlı-İspanyol ilişkilerini anlatan bir kitap yayımladı: XVII. Yüzyılda Osmanlı-İspanya İlişkileri. 1782’deki barış anlaşmasına kadar Osmanlı-İspanyol ilişkilerinde bir soğuk savaş etkisi var. Hemen bu anlaşmanın akabinde İstanbul’da bir İspanyol büyükelçiliği kurulur.

H. Serdar Tabakoğlu, Osmanlı arşivinden belgelerin yanı sıra İspanyol kaynaklarını da gözden geçirerek oluşturmuş çalışmasını. Eser üç bölümden oluşuyor. İlk bölümde İspanya ile yapılan ahidname süreci, ikinci bölümde İspanyolların daimi temsilcilik açma süreci ve son bölümde İspanya-Fransa ilişkisinin Mısır üzerinden Osmanlı’ya yansıması okura aktarılıyor.

Hüseyin Serdar Tabakoğlu Toprak kayıplarıyla birlikte ufkumuzu da mı kaybettik?

Toprak kaybetmekle ufku da kaybolan bir neslin çocukları olarak bizlerin ufuk-ötesi hayaller taşımamız biraz zor. Çünkü mesele eldekini koruma üzerine odaklanmış durumda. Bugün yapılanları doğru okuyabilmek için geçmişin dehlizlerine dünün pencerelerinden bakmak gerekir. Bizim bir zamanlar yoğun irtibatlı olduklarımızla ilişkimizin kökenlerini bilmek insanımıza karşı sorumluluğumuz. Henüz 100 yıl öncesine kadar sınır irtibatımızın olduğu bir ülke olan İspanya ile bugün kurulmaya çalışılan köprüleri anlamak için Tabakoğlu’nun çalışması iyi bir başlangıç.

Bir de bu ülkede İspanyolca bilen kaç araştırmacı var, yazar var, tarihçi var?

 

Ahmet Topçu, bir kitaptan yola çıkarak sordu

Güncelleme Tarihi: 12 Mayıs 2016, 15:15
YORUM EKLE
YORUMLAR
Y. T. Günaydın
Y. T. Günaydın - 7 yıl Önce

ilgi çekici bir kitap. buna benzer küçücük b.ir kitap da TTK Yayınları arasında geçen yıl yayınlanmıştı: Semra Prescott, İspanyol-Türk Edebî, Kültürel ve Siyasî Münasebetleri (1096-1499), Ankara 2011. Kitap Türkçe ve İngilizce olarak yayınlandı.

banner8

banner19

banner20