Türk sinemasının ve düşünce hayatının özgün isimlerinden Ayşe Şasa’nın geride bıraktığı kişisel arşiv ve tereke üzerindeki çalışmaların ilk sonucu okurla buluştu. Şasa’nın hayattayken yakın arkadaşlarına, edebiyatçılara ve düşünce dünyasından isimlere kaleme aldığı mektuplar, “Sana Anlatacak Fantastik Şeylerim Olacak” adıyla kitaplaştırıldı. Ketebe Yayınları tarafından yayımlanan eser, Şasa’nın kişisel yazışmalarını bir araya getirirken sinema, edebiyat, tasavvuf ve modernleşme gibi alanlara uzanan düşünce dünyasının izlerini de taşıyor.
Ayşe Şasa’nın ölümünün ardından kişisel arşivi ve terekesinin gün yüzüne çıkarılması amacıyla yaklaşık iki yıldır çalışma yürütülüyor. Proje Editörü Abdurrahman Badeci tarafından sürdürülen derleme ve tasnif sürecinin ilk eseri olan kitapta, Şasa’nın dostlukları, manevi arayışı ve farklı dönemlerdeki düşünsel yönelimleri mektuplar üzerinden takip edilebiliyor.
MEKTUPLAR DIŞ DÜNYAYLA BAĞININ ÖNEMLİ BİR PARÇASIYDI
Ayşe Şasa, özellikle hayatının ilerleyen dönemlerinde çevresiyle iletişimini büyük ölçüde telefon ve mektup aracılığıyla sürdürdü. Yaşadığı sağlık sorunları nedeniyle uzun süre evden çıkamayan Şasa, evinde geçirdiği inziva döneminde dış dünyayla bağını mektuplar ve saatler süren telefon görüşmeleri üzerinden kurdu.
İnternetin henüz yaygınlaşmadığı yıllarda kaleme alınan mektuplar, Şasa açısından yalnızca gündelik haberleşmenin bir aracı olarak kalmadı. Yazışmalarını edebi metin titizliğiyle ele alan Şasa, yalnızlığını paylaşırken zihinsel üretimini, sanat ve düşünce dünyasına ilişkin görüşlerini ve manevi arayışını da mektuplarına taşıdı. “Sana Anlatacak Fantastik Şeylerim Olacak” adıyla bir araya getirilen metinler, söz konusu dönemde kurduğu ilişkilerin yazılı kayıtlarını oluşturuyor.
KEMAL TAHİR’DEN ORHAN PAMUK’A UZANAN MEKTUPLAR
Kitapta yer alan yazışmalar, Ayşe Şasa’nın geniş entelektüel çevresini de ortaya koyuyor. Edisyonda Kemal Tahir’den Orhan Pamuk’a, Yavuz Turgul’dan Şerif Mardin’e, Yusuf Kaplan’dan Sefer Dal’a, Sadık Yalsızuçanlar’dan Kemal H. Karpat ve W. Linford Rees’e kadar farklı alanlardan çok sayıda isimle bağlantılı mektuplar bulunuyor.
Şasa, yazışmalarında muhataplarıyla gündelik iletişim kurmanın yanı sıra sanat, sinema, edebiyat, tasavvuf, modernleşme, toplumsal hafıza ve insanın iç dünyası üzerine düşüncelerini de aktarıyor. Mektuplarda yer alan konular, yazarın hayatının farklı dönemlerinde yaşadığı zihinsel ve manevi dönüşümlerin izlerini taşıyor.
VEFAT EDEN DOSTLARINA DA MEKTUP YAZDI
Derlemede öne çıkan bölümler arasında Ayşe Şasa’nın hayatını kaybetmiş dostlarına hitaben kaleme aldığı mektuplar da bulunuyor. Şasa, vefatından 26 yıl sonra Kemal Tahir’e yazdığı bir mektuba, “Muhterem Kemal Ağabey, bu noktadan sonra sana mektup yazmaya karar verdim” sözleriyle başlıyor.
Şasa, aynı mektupta Kemal Tahir ile geçmişte kurduğu ilişkiye ve kendi manevi dünyasına ilişkin değerlendirmelerini de dile getiriyor. “Bugün geriye baktığımda, senden her zaman güçlü mistik temayüller almış olduğumu daha iyi anlıyorum” ifadelerini kullanan Şasa, yıllar sonra geçmişe dönerek Kemal Tahir’in kendisinde bıraktığı izleri anlatıyor.
ORHAN PAMUK’TAN AYŞE ŞASA’YA DİKKAT ÇEKEN YANIT
Kitapta Orhan Pamuk ile gerçekleştirilen yazışmalar da yer alıyor. Ayşe Şasa’nın mektuplarının altına zaman zaman “Sofu, münzevi Ayşe Ablan…” şeklinde imza attığı görülürken, Pamuk’un Şasa’ya gönderdiği yanıtlardan biri de derlemeye dahil edildi.
Pamuk, mektubunda Şasa’nın yazdıklarını ilgi ve merakla takip ettiğini belirterek, “Yazdıklarını hep zevkle, daha çok merakla okuyorum. Senin içine girdiğin, kendini evinde hissettiğin bütün bu konulara ben hâlâ eşikten ya da pencereden bakıyorsam bu benim kişiliğim yüzündendir. Bende sendeki cesaret ve işin içine atılma gücü yok” ifadelerini kullanıyor. Kitapta yer alan yazışmalar, Şasa ile Pamuk arasındaki düşünsel temasın ve mektupların Pamuk üzerindeki etkisinin izlerini taşıyor.
AYŞE ŞASA TÜRK SİNEMASININ ÖNEMLİ SENARYOLARINI KALEME ALDI
1941 yılında İstanbul’da dünyaya gelen Ayşe Şasa, Türk sinemasında senarist olarak çok sayıda yapımda yer aldı. “Balatlı Arif”, “Ah Güzel İstanbul”, “Utanç” ve “Gramofon Avrat” gibi Türk sinema tarihinde yer edinen filmlerin senaryolarını kaleme alan Şasa, sinema çalışmalarının yanı sıra düşünce ve edebiyat alanındaki eserleriyle de tanındı.
Şasa’nın Ketebe Yayınları tarafından okurla buluşturulan kitapları arasında “Yeşilçam Günlüğü”, “Delilik Ülkesinden Notlar”, “Bir Ruh Macerası” ve “Şebek Romanı” da bulunuyor. “Sana Anlatacak Fantastik Şeylerim Olacak” ile Şasa’nın daha önce yayımlanan eserlerinden oluşan külliyatına kişisel yazışmaları da eklenmiş oldu.
TEREKEDEN SONRAKİ ÇALIŞMA GÜNLÜKLER OLACAK
Ayşe Şasa’nın kişisel arşivi ve terekesi üzerindeki çalışma mektupların yayımlanmasıyla sona ermiyor. Yaklaşık iki yıldır devam eden derleme ve tasnif sürecinin ilk ürünü mektuplardan oluşurken, terekenin sonraki ve önemli bölümlerinden birini Şasa’nın günlükleri oluşturuyor.
Mektupların ardından günlükların da yayımlanması planlanıyor. Günlüklerin yayımlanmasıyla birlikte Şasa’nın kişisel arşivinde bulunan metinlerin yeni bir bölümü daha okurla buluşmuş olacak ve tereke üzerindeki çalışmalar farklı yayınlarla devam edecek.