25 Ekim 1943 yılında Kayseri'de doğan Hasan Nail Canat, Kayseri İmam Hatip Lisesi öğrencisi iken okul müsamerelerinde arkadaşları ile küçük çaplı oyunlar sahneye
Örnek bir Müslüman
Abdülbaki Kömür yakın arkadaşı Canat’ı şöyle anlatıyor: “Hasan ağabey hiç rol yapmadı. Hayatı nasılsa, sahneye çıktığında da öyle bir insandı. Tiyatrocular genellikle başka yerlerde de rol yapabilme kabiliyetine sahiptir. Hasan ağabey, insan duruşu anlamında hiç rol yapmadı. İkiyüzlü değildi. İnandıklarından asla taviz vermedi. Milyonlar kazanacağını bilse bile, eğer ilkelerine, prensiplerine ve değerlerine ters düşüyorsa o projelerde asla yer almadı. Hasan ağabey kendisinden sonra bu işi yürütecek genç insanlar yetiştirmiş, hepsinden önemlisi tiyatroyu ve sanatı bir kazanç ve mertebe edinme makamı olarak kabul etmemiş, inandığı gibi yaşamış ve bu yaşantısını sanatına aktarmış çok önemli bir insandır. Davası uğruna sanat yapan, insanlığı sanatının önünde olan bir isimdi; insanlığı, adamlığı, kalitesi sanatının önünde bir isim."
Sanat hayatı
Necip Fazıl Kısakürek’in “Anladım işi, sanat Allah'ı aramakmış; Marifet bu, gerisi yalnız çelik çomakmış” sözünü hayatına düstur edinen Hasan Nail Canat 40 yılı aşan tiyatro yaşamında yüzlerce oyunda sahne aldı. Geleneksel tiyatronun örneklerini sunan Hasan Nail Canat, 'Keloğlan', 'Sokak Kızı Elif', 'Mindrella', 'Süper Bekçi', 'Cimcime Tavşan' gibi çocuk oyunları ile 'Bir Avuç Ateş', 'Demedim mi?', 'Metropol ve Kadın' adlı oyunlarını da yetişkinler için sahnelemişti. Altunizade Kültür Merkezi'nde çocuk ve yetişkinlere tiyatro eğitimi de veren Canat; 'Reis Bey', 'Minyeli Abdullah', 'Sahibini Arayan Madalya', 'Çizme', 'Sürgün', 'Beşinci Boyut', 'Bize Nasıl Kıydınız?' ve 'Gülün Bittiği Yer' adlı sinema filmleri ile 'Kara Bir Gün - Süleyman Nazif', 'Su Perisi Kayıklar', 'İnsanlar Yaşadıkça', 'Kaşağı', 'Müslüman'ın 24 Saati', 'Müslüman'ın 365 Günü', 'Siyah Pelerinli Adam', 'Hasret', 'Köstekli Saat', 'Camgöz', 'Deli Balta-Uçurum Adası', 'Evlere Şenlik', 'Bizim Ev', 'Ortaklar', 'Şark Kahvesi', 'Beyaz Savaş', 'Sır Kapısı', 'Deli Yürek', 'Ekmek Teknesi', 'Çobanın İbadeti', 'Kenan'da Bir Kuyu' ve 'Kalp Gözü' adlı TV dizilerinde rol almıştı.
Eserleri
Hasan Nail Canat, tiyatro oyunlarının yanı sıra pek çok roman ve şiir kitabına da imza attı. 'Bir Küçük Osmancık Vardı', 'Nur Dağındaki Çocuk', 'Yaralı Serçe', 'Günahkâr Baba', 'Yasemen', 'Kırımlı Murat Destanı', 'Bir Avuç Ateş', 'Gül Yarası' ve 'Kiralık Zindan' isimli romanları bugün de en çok okunan kitaplar arasındadır. 'Bir Avuç Ateş' isimli romanı 'Çöküş' ismi ile yönetmen Mesut Uçakan tarafından beyaz perdeye aktarıldı. 'Bir Küçük Osmancık Vardı' isimli kitabı da Milli Eğitim Bakanlığı'nın '100 Temel Eser'i arasında yer almaktadır. Tüm eserlerinde Hakkın ve hakikatin sesini duyurmayı amaçlayan Hasan Nail Canat bir yandan da tiyatro sanatına yeni isimler kazandırmak için gayret gösterdi. Ruhu şad mekânı cennet olsun.