“Uyanış: Büyük Selçuklu” tarihimize ışık tutuyor

Geçtiğimiz pazartesi günü TRT-1’de gösterilmeye başlanan Uyanış: Büyük Selçuklu dizisini Dünyabizim için Yunus Emre Altuntaş değerlendirdi.

Daha önce de yazmıştık. Tarihimize dair az bilinen dönemlerin diziler aracılığıyla ele alınması kitleler üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Yayınlanan dizilerin ekserisi, yeni nesilleri adeta ahlâki yıkıma sürüklerken buna karşı alternatifler üretmenin gerekliliği ortadadır. Devletin kanalı olan TRT'nin bu noktada yaptığı çalışmalar kısa zamanda önemli gelişmeler sağlamıştır. Yunus Emre, Diriliş Ertuğrul, Payitaht Abdulhamid, Ya İstiklal Ya Ölüm, Filinta gibi dizilerle başlayan bu süreç meyvelerini vermeye devam ediyor. Son olarak yine TRT tarafından Akli Film'e yaptırılan “Uyanış: Büyük Selçuklu” isimli dizi geçtiğimiz Pazartesi ilk bölümüyle ekranlardaki yerini aldı. Akli Film daha önce de tarihi dönemleri ve şahsiyetleri ele alan belgesel/filmleriyle tanınıyor. Hay Sultan (Abdulkadir Geylani’nin hayatını ele alıyor), Fuat Sezgin Belgeseli, Dünya Tarihinin Dönüm Noktaları gibi yapımlar bunlardan bazıları. Uyanış: Büyük Selçuklu’nun YouTube kanalındaki ilk bölümünü üç gün içerisinde 2 milyonu aşkın kişi izlemiş. Kısa sürede bu denli büyük bir kitleye ulaşması bahsettiğimiz etkinin çapını göstermeye yeter sanırım. Hangi kitabı yazarsanız yazın, hangi seminer çalışmasını veya ilanı yaparsanız yapın bu denli büyük bir kitleye ulaşmanız mümkün olmuyor. Zaman geçtikçe izlenme oranlarının rahatlıkla 20 milyonu bulacağını tahmin ediyorum. Bu durum da milletimizin kendi tarihine olan açlığını gösteriyor.

Genç bir yönetmen: Emre Konuk

Filmi genç bir yetenek olan Emre Konuk yönetiyor. 1988 doğumlu olan Konuk, asıl itibariyle görüntü yönetmenliği ile sinemaya başlamış bir isim. Yani işin mutfağından geliyor ve yeni çekim tekniklerine hâkim. Dizinin oyuncu kadrosu özel olarak ata binme, ok atma ve kılıç kullanma eğitimleri almışlar. Dizi oyuncuları Kazakistan merkezli Ulusal Aksiyon Şirketi tarafından eğitilmiş. Kısacası yapım şirketi, işini ciddiye alıyor ve ortaya sinema değerinde kalıcı bir iş çıkarmaya çalışıyor. İlk bölümünde gördüğümüz kadarıyla da bunu gerçekleştirmişler. Şimdiye kadar yapılan diziler içerisinde gerçekliğe en yakın savaş sahnelerini barındırması, dönemin dekor ve kıyafetlerini yansıtması, devletin işleyişine dair ayrıntıların dikkate alınmış olması Uyanış: Büyük Selçuklu'yu öne çıkarıyor. Yani Türk dizi sektörü her yapımda çıtayı daha da yükseltiyor. Dizinin aksiyon sahnelerinde yabancı isimlerden yardım alınmış olması, aynı zamanda bu tecrübenin yerli ve milli sinemamıza aktarılması anlamını taşıyor. Dizinin yayınlanan ilk bölümü için oyuncularla bir ay boyunca Hollywood filmlerinin koreografi çalışmalarını gerçekleştiren Nomad Stunts ekibinin aksiyon yönetmeni tarafından aksiyon, at binme ve kılıç eğitimleri verildi. Dünyada ve Türkiye'de nadir elde edilen "at ustası" unvanına sahip Janbi Ceylan'ın binicilik konusunda oyunculara destekte bulunduğu çalışmalarda, ok atma eğitimleri ise Dünya Menzil Okçuluğu rekortmeni İbrahim Balaban tarafından verildi. Yaklaşık üç yıllık senaryo çalışmasının ardından 13 aylık hazırlık süreci tamamlanan dizi için açık ve kapalı olmak üzere inşa edilen iki ayrı platoda 350 dekor çalışanı, 100 marangoz ve 60 kişilik destek ekibi görev aldı. Özel olarak hazırlanan 7 bin 500 metrekare kapalı plato içerisine saray, medrese ve kervansaray, 50 bin metrekare açık platoda da Anadolu Selçuklu Obası ve Kınık Obası, Şelemzar Şehri, İsfahan Şehri ve Bizans Kalesi kuruldu. Kostüm atölyelerinde ise döneme ait 3 bin 500 adet aksesuar ve 5 bin parçalık kostüm imal edilen "Uyanış: Büyük Selçuklu" her anlamda dönemin şartlarını yansıtmaya çalışmış. Bu bakımdan da “Uyanış: Büyük Selçuklu”yu yeni bir milat olarak kabul edebiliriz.

Dizinin konusu

Dizide Sultan Alparslan'ın Malazgirt zaferinden bir süre sonra suikast sonucu şehit olması ve Sultan Melikşah'ın yerine geçmesi ve gelişen olaylar ele alınıyor. Aslında diziyi tıpkı Diriliş Ertğrul’da olduğu gibi Selçuk Beyden itibaren başlatmak daha anlamlı olurdu. Kimi tarihi kaynaklara göre 107 yaşında vefat eden Selçuk Bey, hem devlete ismini verdiği için hem de bölgedeki Oğuz boylarını tek çatı altında birleştirdiği için büyük bir önem taşıyor. Selçuk Beyden sonra oğlu Mikail Bey ve Mikail Bey’in Oğlu Davut Çağrı Bey ile Muhammed Tuğrul Bey bu silsilenin diğer önemli isimleri olarak yer alıyor. Sultan Alparslan da Çağrı Beyin oğlu ve Tuğrul Bey’in yeğenidir. Sultan Alparslan’ın oğlu olan Sultan Melikşah zamanında Büyük Selçuklu Devleti’nin sınırları Akdeniz ve Marmara Denizi’nden Kaşgar'a, Kafkasya'dan Yemen'e kadar uzanıyordu. Selçuklu tarihinin en parlak dönemi olan Melikşah zamanında devletin kalıcılığını ve sürekliliğini sağlamak üzere bazı adımlar atılmıştır. Kalıcı ordu, ikta sistemi, medreseler/rasathaneler, naiplik sistemi bunlardan birkaçıdır.

Türk tarihinin en önemli dönüşüm ve devletleşme tecrübesini yansıtan Büyük Selçuklu dönemine dair şimdiye kadar ciddi hiçbir yapımın bulunmaması büyük bir eksiklikti. Umarım bu yeni dizi ile bir nebze olsun bu giderilir. Çünkü Osmanlı’yı muştulayan, uzun asırlar ayakta tutan özü itibariyle ataları Büyük Selçuklular’dan aldıkları devlet geleneğidir. Büyük Selçuklular, Anadolu'daki fetihleri kalıcı hâle getirerek devlet düzenini kurmakla Osmanlı'nın kuruluşu için ön açmıştır. 1071 tarihi, bu anlamda tarihi bir dönüm noktasıdır. Dizide Nizamülmülk, Gazzali, Ömer Hayyam, Hasan Sabbah, Sultan Sencer, Terken Hatun, Berkyaruk, Muhammed Tapar, Kaşgarlı Mahmud gibi dönemin önemli simaları da yer almış. Bunu da dizinin danışmanları olan Prof.Dr. Cihan Piyadeoğlu ve Doç.Dr. İbrahim Halil Üçer'e borçluyuz. Dönemin uzmanı olan bu tarihçiler dizide yer alması gereken karakterlerin, kostümlerin, devlet yapısının ve diyalogların ortaya çıkmasında bilimsel katkılarını esirgememişler. Böylece ortaya hem gerçekçi hem de tarihi dönemin şartlarını yansıtan başarılı bir yapım çıkmış. Filme dair yapılabilecek tek eleştiri, Terken Hatun karakterini canlandıran oyuncunun aşırı makyajı ve dönemi yansıtmayan konuşma biçimidir. Diğer hanım oyuncularda da aynı sıkıntılar görülüyor. Adeta defileden çıkıp diziye girmiş gibi bir hâlleri var. Oysa dönemin hanım karakterleri “Asena/Hatun” figüründen yola çıkılarak seçilse daha başarılı olurdu. “Uyanış: Büyük Selçuklu”nun Pazartesi günü yayınlanan diğer bir yapım olan "Çukur" isimli diziyle aynı saatte yayınlanması da büyük bir önem taşıyor. Bilindiği üzere "Çukur" gençleri çukurlaştırmakla, uyuşturucu ve şiddete teşvik etmekle eleştiriliyor. Bu gibi dizilerin genç nesillerde açtığı yaraları uzun vadede tamir edebilmek de oldukça zorlaşıyor. İlk haftanın verilerine göre “Uyanış: Büyük Selçuklu”nun izlenme oranlarında birinci sıraya yerleşmesi bizleri ümitlendiriyor. Gençlerimize afaki hikayeler anlatmak yerine tarihimizin yaşanmış dönemlerinin yer aldığı bu tür dizileri yansıtmak elbette ki pek çok bakımdan faydalı olacaktır. Dizinin ortaya çıkmasına vesile olan TRT yönetimini, yapımcı firmayı ve emeği geçen kadroyu gönülden kutluyoruz. Umarız dizi, ilk bölümdeki ciddiyet ve kalitesiyle yoluna devam eder. Bu sayede milyonlarca insan tarihin sayfaları arasında saklanmış bu muhteşem kurucu döneme aşinalık kazanarak kendi tarihleri hakkında bilgi edinme şansına kavuşurlar.

UYANIŞ: BÜYÜK SELÇUKLU

Tür: Tarihi Kurgu

Senarist: Serdar Özonalan

Yönetmen: Emre Konuk

Başrol Oyuncular:

Buğra Gülsoy

Hatice Şendil

Gürkan Uygun

Ekin Koç

Leyla Lydia Tuğutlu

Besteci: Gökhan Kırdar

Yapım Şirketi: Akli Film

Kanal: TRT 1

YORUM EKLE

banner19

banner13

banner26