Tarihimizin mutassavvıf kütüphanecileri kimlerdir?

1 / 18
İstanbul tekkelerinin tevhidhane, matbah, meşruta gibi kısımlarının yanı sıra birçoğunda kütüphane de bulunmaktaydı. Kitaplar bazen birkaç dolapta tutulmakta, bazen de müstakil bir odanın tahsis edilmesi suretiyle oluşturulan kütüphanede hizmete sunulmaktaydı. Molla Murad Tekkesi'ndeki aynı isimli kütüphanenin, Selimiye Tekkesi'ndeki Pertev Paşa Kütüphanesi'nin, Hasan Hüsnü Paşa Tekkesi'ndeki kütüphanenin ve Yahyazade Tekkesi yanındaki Ebu’l Hüda Kütüphanesi'nin kendine münhasır binaları vardır. Gerek bani gerekse sonraki hayır sahiplerinin vakfettiği kitaplar bu kütüphanelerde mühim bir yekun tutmaktaydı. Babıali’deki Gümüşhanevi Dergahı'nın postnişini Ahmed Ziyaeddin Efendi, İstanbul’un yanı sıra Bayburt, Of ve Rize’de de kütüphaneler açılmasına vesile olmuş ve kitaplar vakfetmişti. Tekkelerin seddolunması sonrasında toplanan kitaplardan Eyüp’teki Yahyazade Tekkesi Kütüphanesi'ndeki 37, Şazili Tekkesi'ndeki 117, Tahir Ağa Tekkesi'ndeki 143, Yahya Efendi Tekkesi'ndeki 4487, Nasuhi Tekkesi'ndeki 294, Hasırîzâdê Tekkesi'ndeki 93, Düğümlü Baba Tekkesi'ndeki 204, Afganiler Tekkesi'ndeki 31, Hasan Hüsnü Paşa Tekkesi'ndeki 1052, Selimiye Tekkesi'ndeki 665 ve Uşşaki Tekkesi2ndeki 348 yazma eser günümüzde Süleymaniye Kütüphanesi'nde bulunmaktadır.

Tekkelerden yetişen birçok zevatın kitapla kurduğu ünsiyet umumi kütüphanelerde muhtelif vazifeler üstlenmelerini de beraberinde getirmiştir. Kütüphaneler tesis edilirken bir veya birden fazla hafız-ı kütüb vazifesinin ihdas edildiği vakfiyelerden anlaşılmaktadır. Osmanlı devrinde olduğu gibi Cumhuriyet devrinde de mutasavvıflar için kütüphaneler tercih edilen çalışma mekanları olmuştur. İstanbul’daki kütüphanelerde vazife alan tasavvuf ehli bazı zevatın kısa hayat hikâyelerini sunuyoruz.

İstanbul tekkelerinin tevhidhane, matbah, meşruta gibi kısımlarının yanı sıra birçoğunda kütüphane de bulunmaktaydı. Kitaplar bazen birkaç dolapta tutulmakta, bazen de müstakil bir odanın tahsis edilmesi suretiyle oluşturulan kütüphanede hizmete sunulmaktaydı. Molla Murad Tekkesi'ndeki aynı isimli kütüphanenin, Selimiye Tekkesi'ndeki Pertev Paşa Kütüphanesi'nin, Hasan Hüsnü Paşa Tekkesi'ndeki kütüphanenin ve Yahyazade Tekkesi yanındaki Ebu’l Hüda Kütüphanesi'nin kendine münhasır binaları vardır. Gerek bani gerekse sonraki hayır sahiplerinin vakfettiği kitaplar bu kütüphanelerde mühim bir yekun tutmaktaydı. Babıali’deki Gümüşhanevi Dergahı'nın postnişini Ahmed Ziyaeddin Efendi, İstanbul’un yanı sıra Bayburt, Of ve Rize’de de kütüphaneler açılmasına vesile olmuş ve kitaplar vakfetmişti. Tekkelerin seddolunması sonrasında toplanan kitaplardan Eyüp’teki Yahyazade Tekkesi Kütüphanesi'ndeki 37, Şazili Tekkesi'ndeki 117, Tahir Ağa Tekkesi'ndeki 143, Yahya Efendi Tekkesi'ndeki 4487, Nasuhi Tekkesi'ndeki 294, Hasırîzâdê Tekkesi'ndeki 93, Düğümlü Baba Tekkesi'ndeki 204, Afganiler Tekkesi'ndeki 31, Hasan Hüsnü Paşa Tekkesi'ndeki 1052, Selimiye Tekkesi'ndeki 665 ve Uşşaki Tekkesi2ndeki 348 yazma eser günümüzde Süleymaniye Kütüphanesi'nde bulunmaktadır.

Tekkelerden yetişen birçok zevatın kitapla kurduğu ünsiyet umumi kütüphanelerde muhtelif vazifeler üstlenmelerini de beraberinde getirmiştir. Kütüphaneler tesis edilirken bir veya birden fazla hafız-ı kütüb vazifesinin ihdas edildiği vakfiyelerden anlaşılmaktadır. Osmanlı devrinde olduğu gibi Cumhuriyet devrinde de mutasavvıflar için kütüphaneler tercih edilen çalışma mekanları olmuştur. İstanbul’daki kütüphanelerde vazife alan tasavvuf ehli bazı zevatın kısa hayat hikâyelerini sunuyoruz.

banner26