'Yeni Türkiye' kültürel derinlikten yoksun

Yetenekli gençler acilen ve titizlikle seçilip eğitimleri için bütün imkanlar seferber edilmeli... Ümit Aksoy, 'Yeni Türkiye'de kültürü Ali Ayçil'e sordu..

'Yeni Türkiye' kültürel derinlikten yoksun

Türkiye, son on iki yılda hızlı ve karmaşık bir süreç yaşadı. Ülkede seksen küsur yıllık birikimin sonucu olan çeşitli sorunlar, bu on iki yılda görece de olsa, belli bir çözüme kavuşturulmuş oldu.

Öte yandan kültürel alan, söz konusu cari sorunların giderilmesi noktasında, ekonomik ve kalkınma hamlelerine benzer ve istenilen atılımı gerçekleştirmedi.

Şimdi, "Yeni Türkiye" söylemi, arzu edilen fakat çeşitli nedenler gerçekleşemeyen bu sorunların giderilmesi için kendini bir imkan olarak sunuyor.

Biz de bu konu üzerine düşünüp taşınan insanlara "Yeni Türkiye'nin Kültür Politikaları" üzerine ne düşündüklerini, bu süreçle ilgili beklentilerinin neler olduğunu sorduk. Soruşturmamızın bugünkü konuğu Ali Ayçil.

Türkiye'nin yeni bir dönemecin arefesinde olduğuna dair yaygın bir söylem var. Kültür alanında da hakikaten “Yeni Türkiye” beklentisi içinde olabilecek emareler görebiliyor musunuz?

Ben açıkçası kültürel alanda yeni bir Türkiye göremiyorum. “Yeni Türkiye”, ekonomik olarak irileşen ama kültürel olarak geriye giden tuhaf bir Türkiye. Cumhuriyet'in ilk yıllarında, rejimin kendi ideolojisi doğrultusunda kültürel bir iddiası vardı mesela. Yetişmesi için Batıya kabiliyetler gönderdi, Avrupai anlamda sanatın gelişmesi için elinden ne geliyorsa yaptı. Bunun meyvelerini bir biçimde topladı da. Bugün yeni bir Türkiye'den bahsediliyor ama bu yeninin içinde Mehmet Akif'ten, Sezai Karakoç'tan, Necip Fazıl'dan şiir okumak dışında pek de kültürel bir derinlik göremiyoruz.

Bahsi geçen yeni bir Türkiye'nin kültürel anlamdaki ayırıcı vasıfları neler olmalıdır?

Yeni olan, dünyanın hiç bir yerinde hiç bir zaman yalnızca siyaset yoluyla inşa edilemez. Yenilik geleceğe gebe kolektif bir karından çıkar. Düşünürlerin, şairlerin, sanatçıların iktidarla bir patron ilişkisine girmeden, yeni olanı sezip dillendirmeleri gerekir. Yeni Türkiye, Batı'ya karşı kendi uygarlığını dayatabilen bir ülke olmalıdır. Böyle bir uygarlık da, tüccarların ve siyasetçilerin sanatçılara ve bilim adamlarına üç beş kuruş karşılığında pandomim yaptırdıkları bir yerden çıkmaz. Hoş, sanatçılarımız da sürekli proje yapıp devleti tırtıklama peşindeler. Sonunda tencere yuvarlandı kapağını buldu.

Sizce geçmiş dönemlerde kültürel alanın karşılaştığı en bariz/büyük/önemli sorunlar nelerdi? Kültür politikalarında ne tür hatalar/yanlışlar yapılmıştır?

Geçmişteki en büyük hatalarımız kötü bir muhafazakarlığı ve içi boş bir Batıcılığı kültürel muhitler haline getirmemiz oldu. Bu iki batak yoldan kurtulmak için son on yıl bir şans olabilirdi ama şimdilik durum pek iç açıcı değil. Yerli bir kültürel muhitin merkeze oturması gerekiyor. Türkiye'de yerlilik, Mehmet Akif'i de, Kemal Tahir'i de içine alabilecek bir genişliktedir ve çok imkanlı bir alandır.

Kültür politikalarının oluşturulması sırasında bu alanın aktörleri arasındaki ilişkiler özlenen seviyede midir? Daha iyi bir ortam oluşması için önerileriniz nelerdir?

Türkiye'nin bir Kültür Bakanı yok, Kültür ve Turizm Bakanı var. Bakanlığın işlerinin çoğu tecimen kısımla, yani turizmle ilgili. Kültür cephesindeki aktörler de Türkiye'nin geleceği üzerinden söyleşebilecek bir cesametten uzaklar. Kuşkusuz söyleşiyorlar ama şöyle: 'Benim şu sözümü kendi hesabında RT edebilir misin?'

Müslümanların kültür ve sanat alanında gerek ülke bazında, gerekse de uluslararası alanda etkin ürünler ortaya koyabilmesi için ilk etapta zikredebileceğiniz üç öneri sunabilir misiniz?

Birincisi, yetenekli gençlerin acilen ve titizlikle seçilip eğitimleri için bütün imkanların seferber edilmesi; ikincisi, yerli düşüncenin gelişip serpilebilmesi için Osmanlıcanın mecburi ders olarak okutulması; üçüncüsü de, İstanbul'un Doğu dünyasının kültürel merkezi haline getirilmesi için büyük yatırımların yapılması.

Soruşturmaya katkı sunan diğer söyleşileri şu başlık altında topluca görebilirsiniz: //www.dunyabizim.com/tag/7767/yeni-turkiyede-kultur-politikalari

Ümit Aksoy konuştu

Yayın Tarihi: 22 Ekim 2014 Çarşamba 14:38 Güncelleme Tarihi: 30 Ocak 2019, 16:32
YORUM EKLE

banner19

banner36