banner17

Yeni misafirleri için mütevazı bir Sivas rehberi

Dünya Bizim yazarlarıyla, bulundukları şehirlere dönük küçük çaplı, 'rehber' niteliğinde bir dizi söyleşi yapalım dedik. Sivas'a dair sorularımızı Sefa Toprak yanıtladı.

Yeni misafirleri için mütevazı bir Sivas rehberi

Yeni bir eğitim öğretim sezonu daha açıldı Eylül ayı ile birlikte. Çiçeği burnunda üniversiteliler, kazandıkları üniversilerin bulundukları şehrin sokaklarını aşındırmaya başladı.

Dünya Bizim Ansiklopedisi'nde yer alan şehir maddeleri ve “Üniversite Rehberi” başlığı altında, özellikle genç arkadaşlarımıza yönelik rehber niteliğinde yazılar çıktı/ çıkıyor, söyleşiler yapıldı/ yapılıyor. Bu kez Dünya Bizim yazarlarıyla, bulundukları şehirlere dönük küçük çaplı, “rehber” niteliğinde bir dizi söyleşi yapalım dedik.

Sivas'a dair sorularımızı Sefa Toprak yanıtladı.

Özellikle üniversiteye yeni başlayan kardeşlerimize şehrinizi birkaç cümleyle anlatın desek, neler dersiniz?

Bazı şehirler vardır ki sadece geniş caddelerden ve yığma binalardan ibaret değildir. Kök salmıştır tarihin uçsuz bucaksız derinliklerine. İhtişamlı bir mazinin heybetini taşır göğsünde ve taşımış olduğu değerleri de aktarır nesilden nesile. İşte Sivas, bilenlerin bildiği bilmeyenlerin ise bildikleri gibi zannettikleri toprağı bereketli bir şehirdir. Toprağı bereketli dediysek de bozkırız en nihayetinde, bizde meyvecilik bahçecilik pek olmaz ama bu bereket başka bir berekettir ki şükür Allah'a Sivas, siyasetçisinden akademisyenine, edebiyatçısından sanatçısına kadar pek çok alanda insan yetiştirmiş mümbit bir şehirdir. Biz ona "Sultan Şehir" deriz. Soğuktur, soğuğu serttir; keskindir, acıdır lakin her daim içinizi ısıtacak, gönlünüze sürur verecek yarenleri de vardır, mekânları da. Yeter ki siz bulmak isteyin ve arayın.

Gençler şehrinizde ilk olarak "olmazsa olmaz" dediğiniz neler yapmalı? Nereleri ziyaret etmeli? Özellikle şehrinizin bir anlamda koruyucusu manevi büyükler kimlerdir, kabirleri hangi semttedir?

Benim nazarımdaSivas'ı ayrı kılan en önemli nokta işte burasıdır ki, uhdesinde barındırdığı evliyalar, salihler, şehitler ve Allah dostlarıyla adeta dört bir yanı manevi sigorta altında gibidir. Sayısı saymakla bitmez bu zatların. Fakat biz yine de sadece merkezde "olmazsa olmaz" mutlaka uğranılması gerekir dediğimiz yerleri sıralayalım.

Birçok tasavvuf ve sohbet meclisinde söylendiği üzere Sivas'ın manevi güneşi Şems-i Sivasî hazretleridir. Kabri şehrin göbeğinde bulunan Osmanlı devri yapısı tarihi Meydan Camii'nin bahçesindedir. Sivas'a girişte ve çıkışta mutlaka ziyaret edilip selam verilmelidir. Zira kendisinin dünyadaki üç şemsten birisi olduğu ifade edilmiştir. Birisi Şems-i Tebrizî, birisi Akşemseddin Hazretleri ve diğeri de kendisidir. İkinci olarak aynı zamanda şehrin kabristanı da olan Yukarı Tekke mevkiinde bulunan ve efendimizin sancaktarlığını yapmış olan Abdülvahhabi Gazi Hazretleri ziyaret edilmelidir. Yine aynı mekân içinde medfun bulunan Kanuni'nin şehzadelerine de birer Fatiha okunmalıdır. Buradan Sivas kuş bakışı seyredilmelidir.

Sonrasında Sivas'ın ve Anadolu'nun en eski mimarilerinden birisi olan Ulu Cami'nin haziresinde bulunan İhramcızâde İsmail Hakkı Toprak Hazretleri ziyaret edilmelidir. Mutlaka gidilmelidir. Daha birkaç ay öncesine kadar bir de Hayy Hakk Dedemiz vardı orada, sağ idi. Sürekli cezbe ve zikir halinde Ulu Cami'de bulunurdu. Aşkın yükü ile dolan kalp kendini sürekli Hay Hak nidasıyla boşalttığı için Hay Hak Dede olarak anılırdı. Bütün şehir tanırdı, bilirdi ve severdi onu. Ulu Cami'nin avlusuna girdiğiniz anda sorun oradan birine, birkaç kelam etsin onun hakkında size; siz de susup dinleyin.

Ulu Cami'yi ve haziresindekileri ziyaret ettiyseniz hemen merdivenlerden çıkar çıkmaz karşınıza çıkan ve asıl adı Sarıhatipzâde Numan Efendi olan fakat halk tarafından Yılancık Evliyası olarak bilinen mübarek karşılayacaktır sizi, sonra da caddenin aşağısına doğru biraz yürüdüğünüzde Arap Evliya'sını göreceksiniz ki kendisi Sivas Kongresi'ne katılmış ve Kurtuluş Savaşı'nda büyük işler yapmıştır. Onun hemen karşı komşusu olan Ahi Evran Velî vardır. Şeyh Çoban Velî, Kadı Burhanettin, Ruhsati Baba, Bun Baba, Durak Baba… ve daha birçoğu. İsterseniz hepsini de ziyaret edebilir ve onların mekâna sirayet eden manevi huzurlarına erişebilirsiniz.

Şehrinizde gezilmesi görülmesi gereken tarihi ve/veya doğal güzellikleriyle ünlü yerler nereler?

Sivas'ta Osmanlı dönemi eserlerinin sayısının çok fazla olmadığını söyleyecek olsak da gerek Selçuklu öncesi gerekse Selçuklu dönemlerine ait çok fazla tarihi eser bulunmaktadır. Bunların hemen hemen hepsi ayakta sapasağlam durmaktadır. Her ne kadar tasvip etmiyor olsak da birçoğu nargile-çay bahçesi ve hediyelik eşya satış yeri olarak kullanılmaktadır: Sivas Ulu Camii, Divriği Ulu Camii ve Darüşşifa'sı, Meydan Camii, Kale Camii, Kongre Binası, Buruciye Medresesi, Şifaiye Medresesi, Çifte Minare Medresesi, Gök Medrese, Taş Han, Eğri Köprü, Kesik Köprü, Meydan Hamamı, Kurşunlu Hamamı, Mehmet Ali Bey Hamamı, Abdi Ağa Konağı, Osman Ağa Konağı, İnönü Konağı, Kangal Ağası Konağı.

Sivas'ta kale yok maalesef ayakta kalan; ne sur var ne de tarihi bir yapı... Onun yerine temsili bir tepe var bizim Sivas Kalesi olarak adlandırdığımız.

Ayrıca doğal güzellikler olarak da Sıcak Çermik, Soğuk Çermik, Balıklı Çermik, Gürün Gökpınar gibi yerler de zamanına, mevsimine göre mutlaka gidilip görülmelidir.

Paşabahçe'yi ise benim söylememe gerek yok zaten, gittiğiniz zaman büyük bir ihtimalle göreceksinizdir.

Gençler için şehrinizde ne tür kültürel aktiviteleri tavsiye edersiniz? Özellikle kamu kurumlarının süreklilik arz eden hangi kültürel aktiviteleri takibe değer?

Sivas’ta çok çeşitli alanlarda ve mekânlarda sohbet imkânı bulabilirler. Sivas Belediyesi’nin açmış olduğu dönem içi kurslara katılabilirler. Burada başta Osmanlıca dersleri olmak üzere çok farklı sanatsal aktiviteler yer alıyor. Yine belediye bünyesinde yer alan ve Çorapçı Hanı'nda hizmet veren İhramcızâde Kültür ve Sanat Merkezi’nde, Kur’an-ı Kerim, ebru, diksiyon, ahşap oyma, minyatür, tezhip, ahşap boyama, model uçak, hüsnü hat & kaligrafi, kat’ı, bakır rölyef tablo kursu gibi çok çeşitli alanlarda ücretsiz olarak dersler veriliyor.

Şehrinizde "gençler mutlaka takip etmeli" diyebileceğiniz, ilim, kültür ve sanat alanında düzenledikleri faaliyetlerle göz dolduran hangi dernek, vakıf ve merkezler var? Mevki olarak neredeler?

Anadolu Gençlik Derneği, hedef kitlesi gençler olan ve birçok etkinliği de yine gençlerin yürüttüğü şehrin en aktif derneklerinden bir tanesidir. Ortaokul, lise ve üniversite birimleri ile hemen her alanda faaliyetler düzenlemektedir. Haftalık olarak da Cuma akşamları herkese açık sohbetleri vardır. Kepenek Caddesinde 5 katlı binasıyla hizmet vermektedir. Kütüphanesi değerli kitaplarla doludur.

Yedi HilalDerneği’nin Sivas şubesi de aktif olarak çalışmalarını sürdürmektedir. Henüz yeni açılmış denilebilir fakat dönem içerisindeki kitap okuma ve sohbet etkinliklerinin yanı sıra yaz aylarında farklı kamp etkinlikleri de olmaktadır. Yeri, yıkılan adliye binasının arkasındadır.

Sivas İmam-Hatipliler Derneği de şehir içinde çok fazla çalışmalar yapan bir dernektir. Erkekler için Bankalar Caddesinde, bayanlar için ise Anadolu imam hatip lisesinin karşısında yerleri vardır. Özellikle de imam hatip kökenli olanlar ve liseli öğrencilerle birlikte çalışma yapmak isteyenler için uğranılması gereken bir yerdir.

Arifan İlmî ve Fikri Araştırmalar Vakfı, Sivas’ta medrese usulü ile eğitim veren bir merkezdir. Hafızlık ve Arapça eğitiminin yanında temel İslamî ilimlerin okutulduğu çok önemli bir yerdir. Ayrıca yıl içerisinde gerçekleştirmiş oldukları seminer ve sohbetlerine halk büyük bir katılım sağlamaktadır. Yusuf Kaplan’ın hemen hemen her ay bir kez konuşmacı olarak katılmaya çalıştığı bu seminerlere ayrıca Nurettin Yıldız, İhsan Şenocak gibi isimler de katılmaktadır. Sivas-Erzincan yolu 7. km üzerinde bulunan külliyesiyle geleceğin inşası için çalışmalarına devam eden Arifan, çok zengin bir kütüphaneye sahiptir. Hatta bir keresinde Yusuf Kaplan çok aradığı fakat bir türlü bulamadığı Paul Edwards’ın 9 ciltlik “The Encylopedia of Philosophy”sini (Felsefe Ansiklopedisi’ni)seminer için geldiği Arifan kütüphanesinde bulunca bunu Yeni Şafak'ta köşesinde yazmıştı.

Türkiye Dil ve Edebiyat Derneği şubesi de dil ve edebiyat üzerine toplantılarına ve söyleşilerine devam etmekte. Ayrıca ara ara geniş katılımlı Buruciye Şiir Akşamları etkinliği de düzenlemektedirler. Dernek binası Kepçeli mevkiindedir.

Kemaleddin İbni Hümam Vakfı, şehrin simge isimlerinden bir tanesi olan Kemaleddin İbni Hümam adına kurulan bir vakıf olup öğrenci merkezli olmakla birlikte kitap, kültür ve medeniyet temalı gerçekleştirmiş olduğu sempozyum ve yayınlarla da kendinden söz ettirmiştir. Öğrencilere yurt ve burs imkânı da sunan vakıf, ayrıca kurmuş olduğu mahalle temsilcilikleriyle henüz büyüme çağında olan gençlerimizle de irtibata geçerek gerek spor gerekse kültürel etkinlikleriyle kapsamlı bir çalışma yürütmekte.

Ayrıca Cumhuriyet Üniversitesi Öğrenci Derneği, UDEF, ENSAR, AKÇED, İHH, Safa Derneği, Hayat Ağacı Derneği, Erbakan Vakfı, Sivas Şehir Kültürünü Yayma Ve Yaşatma Derneği gibi birçok kuruluş da kendi alanlarında çeşitli mecralarda faaliyetler yapmaya çalışmaktadır.

Şehrinizde gençlerin kültür sanat edebiyat dergilerinin yeni sayılarını edinebileceği, yeni çıkan kitapları bulabileceği kitapçılar hangileri? Keza sahaflar.... Mevki olarak neredeler?

Sivas'ta birkaç tane sahaf bulunmaktadır ve gerçek bir sahaf kültürü de yaşatılmaya çalışılmaktadır. Sahaflardan birisi Yıldız Sahaf'tır. Ben birçok kitabımı da buradan temim etmişimdir. Fakat bu dükkân daha çok sınavlara hazırlık kitabı almak veya satmak için gelenlerle doludur. Ve beni burada en çok rahatsız eden de daha içeri girer girmez "ne aramıştınız, ne istemiştiniz?" sorusudur. Yani demem o ki gönlünüzce kitaplar arasında kaybolacağınız, kokusunu tozunu içine çekeceğiniz, elinize aldığınız bir kitabın kapak arası iki satırını okumanıza fırsat verecek, gerekirse sizinle muhabbet kurup bir çay söyleyecek bir ortam yok burada. Belki de bu durum benden kaynaklanıyordur bilemem ama yine de sık sık uğramaya çalışırım Yıldız Sahaf'a. Atatürk Caddesi'nde PTT'nin hemen yanındaki merdivenlerden çıktığınızda karşınızdadır.

Diğer sahaf ise Kalem Sahaf’tır. Gidenlerin aktardığına göre sohbet kültürü de yaşatılıyormuş içerisinde. Ulu Cami'ye çok yakındır. Buraya sadece bir kez uğramak nasip olmuştu, o zaman çok da büyük ve zengin değildi içerisi. Şimdi nasıldır tam olarak bilmiyorum. Hangi kitabı aradığımı hatırlamıyorum ama bulamamıştım. Fakat içerideki manzara ilginçti. Sanırım dükkân sahibiydi, yanındaki misafiri ile çok eski bir teybi çalıştırmaya çalışıyorlardı, ben raflar arasında kendi halimce kitapları incelerken onlar da teybi çalıştırmayı başarmıştı. Galiba bir Türk sanat müziği idi o sırada çalan…

Eskikale Mahallesinde Ebced Sahaf varmış. İşin aslı, nasıl oldu bilmiyorum ama ben burayı daha önce bilmiyordum, yeni öğrendim. Elinde çok sayıda eski yazma ve basma eser bulunmaktaymış. İlk fırsatta uğramayı düşünüyorum. İnternet üzerinden Türkiye geneli satış da yapmaktaymış.

Eski eserler demişken eğer bu konuda merakı olan arkadaşlar varsa mutlaka merkezdeki Ziya Bey Yazma ve Basma Eserler Kütüphanesi’ni ziyaret etmelidirler.

Dergi ve kitap temini için ise birçok adres mevcuttur. İstasyon Caddesi'nde Diyanet Vakfı Yayınevi'nın şubesi vardır. Gayet büyük ve yayın bakımından oldukça zengindir. Ulu Cami'nin karşısında Akit Kitapevi vardır. Çocukluğumda babamla çok sık uğrardım buraya, gerçekten çok hoş sohbet insanlardı. Burası aynı zamanda gazete dağıtım ve abone yeriydi. İslami yayınların birçoğunu buradan temin ederdik. Şimdilerde ekonomik sebeplerden dolayı dükkânın yarısını baharat ve şifalı bitkilere çevirmiş, birçok kez de el değiştirmiş ve sanki eski muhabbetleri de kalmamış olsa da yine de bir uğranılmalıdır. Paşa Camii'nin altına geldiğimizde Sarraflar Çarşısı'nda İslam Kitapevi ve Emin Kitapevi vardır. Bu iki dükkân daha önce birmiş fakat daha sonra ayrılmışlar, şimdi ikisinin de birer şubesi var. Özellikle de ilahiyat öğrencilerinin uğrak yeridir çünkü ders notları, çoğaltılması için sanırım buralara bırakılıyor. Kitap ve dergi adına ihtiyaçları karşılayacak yerlerdir. Daha çok Emin Kitapevi'ne gitmiş olsam da İslam Kitapevi bana her zaman daha sıcak gelmiştir. Aynı yerin hemen arkasında Vilayet Kitapevi vardır. Üniversite ders kitapları ve muhtelif kitapların da bulunabileceği bir yerdir. Özellikle Sivas folkloru ve araştırmalarına yönelik kitaplar göze çarpacaktır. Tekrar PTT'nin arkasına geldiğimizde Genç Bilgi Kitap ve Kırtasiye vardır. İki katlı büyük bir yerdir, sadece kitap yoktur ,kırtasiyeden büro malzemesine kadar birçok şey bulunabilir fakat dergiler hemen giriştedir. Kepenek Caddesi'nde ise Çamlıca Yayınları'nın şubesi vardır. Tarih ve Osmanlıca üzerine birçok yayın bulunmaktadır. Ayrıca Osmanlıca yazı çalışmalarına yönelikte envanter de bulunmaktadır. Öğretmenevinin karşısında, hemen Ahi Evran Veli'nin türbesi yanında Semerkant Yayınları'nın şubesi vardır. Daha çok tasavvufi eserlerle doludur rafları.

Ayrıca Sivas'ta son dört yıldır kitap fuarı düzenlenmekte ve yayınevleri tarafından yoğun bir katılım sağlanmaktadır. Her yıl biraz daha büyüyen fuarın konuşmacı olarak katılan yazar ve şair sayısı da artmaktadır. Her ne kadar fuar tarihi biraz yanlış olarak üniversite öğrencilerinin şehirde olmadığı bir zamana denk gelse de bu yıl dördüncüsü düzenlenen fuara ilgi gerçekten çok güzel. Tabii en güzel nokta ise kitapların fuara özel indirimli olmasıdır.

Şehrinizde "gençler mutlaka bir fırsatını bulup tanışmalı, sohbetinde bulunmalı" dediğiniz ilim, kültür, edebiyat adamlarından kimleri sayarsınız? Nerede bulabilir gençler onları?

Ömer Faruk Akkaya hocamız, Sivas'taki en büyük medrese olan Arifan İlmî ve Fikri Araştırmalar Vakfı'nın başındadır. Özellikle de ilahiyat okuyan kardeşlerimizin mutlaka gidip görüşmesi gerekir. Dönem içerisindeki seminer, sohbet ve derslere katılabilir ve kütüphanesinden istifade edebilirler.

Şahabettin Dede, Sivas'ın yaşayan manevi büyüklerindendir. İlerleyen yaşına ve sağlık problemlerine rağmen insanlarla bir araya gelen dedemizin ziyaretçileri hiç eksik olmaz. Sivas'a gelen devlet erkânı da bilhassa onu ziyaret ederler. Gençleri çok sever, gençler de onu. Hiç kimseden maddi bir beklentisi yoktur. Aksine yanına gelen gençleri sevindirir. Kadiri-Rufai ve Mevlevi dersleri vermektedir. İstiklal İlköğretim Okulu'nun hemen alt sokağındaki misafirhanesi her zaman açıktır. Tarihteki tekke geleneğinin yaşayan örneği oradadır. Kapıdan girdiğinizde karşınızda "Edep Ya Hu" yazılıdır. Edeple gelen lütufla gider kaidesiyle manevi aşılar yapılır burada. Siz de katılın bu has bahçeye ve siz de dualarına âmin deyin hepimiz için.

Berat Demirci, Cumhuriyet Üniversitesi'nde hocalığa devam etmektedir. Şehir içinde öyle her etkinliğin içinde pek gözükmez ama kapısını çalan gençleri geri çevireceğini de zannetmiyorum. Bizim Sivas gazetesinde ve muhtelif dergilerde şiir ve yazılarına devam etmekte. Serçe Saatiimzalatabileceğiniz son kitabıdır. Sosyal medyayı da aktif olarak kullanır kendileri, oradan da irtibata geçilebilir.

Hüseyin Kaya, Halil Rıfat Paşa Lisesi'nde Türk Dili ve Edebiyatı öğretmenliğine devam etmektedir. Bahçeli müstakil bir evde oturmaktadır. Eğer hâlâ satmamışsa kapısında beyaz bir Şahin'i vardı. Okula giderken yanından geçtiğim bu arabanın arka camındaki dergileri görürdüm, güneşten sapsarı kesilmiş eski sayılar. Nedendir bilmiyorum, onu birçok kez yakından görmüş, komşu mahallelerde oturmuş, yerini yurdunu da biliyor olmama rağmen gidip tanışmadım. Belki de uzaktan tanıyor olmak daha iyidir diye düşünmüşümdür. Buruciye Şiir Akşamları'nın ilkinde tanımıştım onu ve daha sonra da Hemila'yı, Çekil Gideyim Hayat'ı, Sühan'ı ve uzun bir sessizlikten sonra da Çırpınıp İçinde Döndüğüm Deniz'ini okumuştum. Siz bakmayın benim uzakta kaldığıma, kendisi gayet naif bir kişiliğe sahiptir ve gençlerle de alakadardır. Cumhuriyet Üniversitesi DİKAB öğrencilerinden bir grubun çıkardığı Nun edebiyat dergisine danışmanlık yapmaktadır. Onlarla oturup sohbet ettiğini görmüştüm. Siz de tanışabilirsiniz.

Âşık İsmetî, yaşayan bir halk âşığıdır. Şehirde iyi bilinen, sevilen sayılan birisidir. Gençler için söyleyecek sözü, vereceği öğüdü vardır. Şiiri hisli ve didaktiktir. Halk edebiyatı kültürünü ve irticalen icrasını görmek isteyen kardeşlerimiz kendisinin sohbetinde bulunmalıdır.

Kasım Kılıç hocamız kallavi duruşu, giyim kuşamı, elindeki çantası, koltuk altındaki dergi ve kitaplarıyla koşturmasından fark edebileceğiniz birisidir. Tam bir kitap kurdudur. Ayaküstü kısacık bir sohbette bile konuşulan konu üzerine aktaracağı onlarca anekdotu vardır. İlgi alanı siyasetten tarihe, edebiyattan web tasarımına ve medeniyet tasavvuruna kadar oldukça geniş yelpazelidir. Dunyabizim.com'u takip etmem için tavsiye eden oydu. Birçok yazarla ve kitapla tanışmama da vesile olmuştur. Etrafındaki gençlerle kitap okuma ve sohbet halkaları oluşturur, onlarla Mehmet Akif, Necip Fazıl, Sezai Karakoç, İsmet Özel gibi daha birçok önemli öncü isimlerin okumalarını yapar. Gençlerle, sabah namazında Ulu Cami'de buluşmalar düzenler. Sivas'tan İstanbul'a yaşayan büyükleri ziyaret turları düzenler. Daha birkaç ay öncesinde içinde yaklaşık yirmi genç ile Mehmet Şevket Eygi, Lütfi Doğan, Cevat Akşit, Nurettin Yıldız, Ali Ramazan Dinç, Sezai Karakoç gibi isimleri kapsayan bir ziyaret turu gerçekleştirdi. Tam bir aksiyon adamıdır. Mutlaka değil, mutlaka ve mutlaka tanışmanızı isterim. Kendisi Sivas AGD'nin Kümbet mahalle temsilciliği olan Selçuklu İlim ve İrfan Mektebi'ndedir.

Murat Darıcık, Sivas'ta Osmanlıca eğitimi denildiğinde artık akla ilk gelen isimlerdendir. Öğretmendir fakat uzun zamandır Sivas Belediyesi'nin kültür merkezinde Osmanlı Türkçesi dersleri vermektedir. Bu konuda gerçekten bilgi ve donanım sahibi olan hocamız emeğini sakınmadan bu işi aşkla, hevesle yerine getirmektedir. Büyük bir ihtimalle gelecek dönem de kurs açacaktır. Mutlaka katılmalı ve onunla tanışmalısınız.

Güler Aktaş Hanımefendi tam bir vakıf insandır. Sivas İmam Hatipliler Derneği hanımlar komisyonu merkez olmak üzere yaklaşık ona yakın vakıf ve dernekte faal olarak görev almakta ve gecesini gündüzüne katarak hayra hizmet yolunda çalışmaktadır. Hanım kardeşlerimizin onunla tanışmış olmaları gerçekten çok iyi olacaktır.

 

Mehmet Emre Ayhan sordu

Güncelleme Tarihi: 10 Ağustos 2016, 15:05
YORUM EKLE

banner19

banner13

banner20