banner17

Âlimin ölümü, âlemin ölümüdür!

Rize'nin büyük âlimlerinden merhum Zavendikli Mustafa Hoca'yı iki önemli talebesi ile konuştuk..

Âlimin ölümü, âlemin ölümüdür!

Rize’nin önemli şahsiyetlerinden emekli vaiz “Zavendikli Mustafa Hoca” olarak bilinen, 64 yılda Türkiye’nin dört bir yanına tebliğ ve davette binlerce talebe yetiştirerek arkasında kapanmayan bir hayır sayfası bırakan Zavendikli Mustafa Yıldız Hoca, geçen yıl 78 yaşında akciğer yetmezliğine bağlı solunum yetmezliği ile Hakk’ın rahmetine mazhar olmuştu.

Fikri ÖzçelikBiz de Merhum Hocamızın sene-i devriyesinde onu hatırlamak ve hatırlatmak adına ilk talebelerinden olan, Bekir Çelik Hocaefendi ve Fikri Özçelik Hocaefendi ile Zavendikli Mustafa Hocamızı konuştuk. 

Merhum Zavendikli Mustafa Hoca Efendinin yakınları olarak hayatından bahseder misiniz?

Öncelikle hocamıza Allah’tan rahmet dileriz. Hocamız 1932 yılında Rize Güneysu Adacami Köyü Anca mahallesinde doğmuştur. Babası Sofuoğullarından Abdulkadir’dir. Küçük yaşta Adacami Köyü Zavendik Camii imam hatibi Merhum Mehmet Külünkoğlu Hoca Efendi’den hafızlık yaparak icazet aldı. Zavendik Camii imam hatipliği yaparak Zavendik’te öğrenci okuturken aynı zamanda her gün iki - üç kilometre kadar yürüyerek Adacami Köyü imam hatibi Merhum Maksut Efendi’den ders okumaya devam ederek Arapça’dan icazet aldı. Hocasının izinli günlerinde Güneysu imam hatibi Merhum Mustafa Civelek Hocaefendi’den  ve Selamet köyü imam hatibi Merhum Hüseyin Kandemir Hocaefendi’den yine Arapça dersler okumaya devam etti. Fırsat buldukça Fatih Dersiamlarından Rize müftüsü Merhum Yusuf Karali Hocaefendi’den Arap dili edebiyatı üzerine dersler okumaya devam etti.

Zavendikli Mustafa Hoca

Askerliğini Erzurum’da yaparken Erzurum uleması ile tanıştı. Erzurum müftüsü Merhum Sakıp Efendi’den ve diğer adını hatırlayamadığım hoca efendilerden Tefsir, Fıkıh, Hadis, Feraiz ve Farsça dersler okudu. Feraiz bilgisi çok kuvvetliydi. Rize mahkemelerinde hâkimlerin talebi üzere yeminli bilirkişi olarak veraseti Osmanlıya dayanan meseleleri Feraiz bilgisiyle çözüp onlara verirdi. Bütün bu ulemadan öğrendiği ilimleri bir bütün haline getirerek Zavendik Medresesi’ni kurdu. Disiplinli ve düzenli olarak ders okutmaya başladı. Medresesinde yatılı olarak okuyan çok sayıda öğrenciye icazet verdi.

Hoca Efendi’nin düzenli olarak okuttuğu dersler ve kitaplar şunlardı:

Medresede hafızlık dersleri sürekli devam ederdi.

Sarf Dersi: Emsile, Bina, Maksud ve ‘İzzi kitapları.

Nahiv Dersi: Avamil, İzhar, Kafiye ve Mollacami kitapları.

Belagat: Alâka, Telhis ve Me’ânî (ilm-i me’ânî, ilm-i beyan, ilm-i bedî’) kitapları

Kelam : Fıkh’ul-Ekber, Ömer Nesefi ve Şerh-i Akaid ( Kesteli ve Ramazan Efendi ) kitaplar.

Fıkıh : Nur’ul-İzah, Helebi, Mülteka, İhtiyar ve Hidaye kitapları.

Usul-ü Fıkıh: Mirat’ul-Usul kitabı.

Feraiz : Feraizi Salih Efendi ve Metni Sıraciye kitapları.

Hadis : Buhari, Müslim, Muhtarul Ehadis ve Riyazussalihin kitapları.

Tefsir : Kadı Beyzavi ve Celaleyn kitapları.

Mantık : İsagoci kitabı.

Kelime Dersi: Hoca Efendi’nin en önemli özelliği kelime dersiydi. Kelime dersi şu  şekilde gerçekleşirdi. Önce bütün Arapça okuyan öğrenciler bir dershanede toplanırdı. Bir öğrenci Kuran-ı Kerim’den bir ayet okurdu. Ayet-i Kerimenin tecvidi teker teker sorulurdu.

Emsile dersi okuyan öğrencilere Ayet-i kerime’deki kelimelerin ne kelime olduğu sorulurdu. Bilemezlerse bir üst dersi takip eden öğrencilere sırayla sorulurdu.

Bina dersi okuyanlara hangi babdan geldikleri ve bina ile ilgili sorular sorulurdu.

Maksut ve ‘Izzi okuyan öğrencilere iğlal kaideleri sorulurdu.

Avamil okuyan öğrencilere amil, mamul, mebni, muğrep soruları sorulurdu.

İzhar, Kafiye, Molla Cami okuyan öğrencilere nahivle ilgili ağır sorular sorulurdu.

Belagat okuyan öğrencilere belagat ile ilgili sorular sorulurdu.

Sonunda ayet-i kerimede kaç tane isim cümlesi, kaç tane fiil cümlesi, iğraptan mahalli olan cümleler sorulurdu.Zavendikli Mustafa Hoca'nın cenazesi

En sonunda ayet-i kerimeye mana verilirdi.

Her öğrenci bir Hadisi, Arapça yazar ve ezberlerdi. Manasını Osmanlıca yazarak Osmanlıca ve Arapça yazı yazmayı öğrenirdi. Hocaefendi öğrencilerin defterlerini kontrol ederek imzalardı.

Bu kelime dersi misafir hocaefendilerin çok hoşuna gider, Sonradan bizleri gördükleri zaman o kelime dersi devam ediyor mu diye sorarlardı. Öğrenciler ders çalışırken kelime dersine göre çalışırlardı.

Hocaefendi’nin resmi görevleri : Sırası ile Erzincan, Pazar, Rize ve Sürmene’de vaizlik yaptı. 65 yaşını doldurarak emekli oldu. Emekli olduktan sonra Rize vaizliğine devam etti.

Hocaefendi 1980’li yıllarda Rize merkezde İrşat Vakfı’nı kurdu. Bu vakıfla Rize Müftü Mahallesi’nde Mataracı Kız Kur-an Kursunu ve Müftü Mahallesi’ndeki medreseyi kurarak vefatına kadar tedrisata devam etti.

Zavendikli Mustafa Hoca

Hoca Efendi’nin talebelerinde beklentileri nelerdi?

Bütün öğrencilerinden talebe okutmalarını isterdi. İlay-ı  kelimetullah için çalışmalarını isterdi. Çok kere “Sizin en hayırlınız Kur’an-ı Kerim’i öğrenen ve öğretendir.” hadisini okuyarak  Kur’an okutmalarını isterdi. Yine öğrencilerinden itikatta ehl-i sünnet mezhebinde sebat etmelerini ameli mezhepte ise Hanefi mezhebinde sebat etmelerini isterdi. Şaibeli ve bozuk fikirli insanlardan ve mezheplerden uzak durmalarını isterdi.

Hoca Efendi ilmiyle ahlakıyla dürüstlüğüyle halkın gönlünde taht kurmuştu. Tavizsiz fetvalarıyla meşhurdu. Amelde azametle amel derdi. Gıybetten başkasının aleyhinde konuşmaktan şiddetle kaçınırdı. Yüzüne meth edildiği zaman “Bir insanı yüzüne meth etmek boğazını kesmek gibidir.” diye tepki gösterirdi.

Hocaefendi tasavvuf ile ilgilenmiş miydi?

Nakşîbendi tarikatında Efendi hazretlerinin Rize vekiliydi. Yıllarca her pazartesi sabahı Rize merkezde sohbet yapardı. Mektubat ve Risale-i Kudsiye’den okurdu. Teheccüd namazı, evvabin namazı ve kuşluk namazına devam ederdi. Her abdest aldığında iki rekat namaz kılardı. 

Hocamızın vefatından sonra İlim İrşat Vakfı’nda değişiklikler oldu mu?

İlmi noktada İlim İrşat Vakfı’nda değişiklik yok. Hoca Efendinin verdiği dersleri bizler devam ettiriyoruz. Kuran kursu ve diğer hizmetlere aynen devam etmektedir. Ayrıca Zavendik Kur’an Kursunda dini eğitimin yanı sıra Kur’an eğimine başlamaktayız. 

Zavendikli Mustafa Hoca

Hocaefendinin vefatına yakın dilinden düşürmediği vasiyeti var mıydı?

Hoca efendimiz son zamanlarında “Zavendik’i (Zavendik Kur’an Kursunu) Fikri Hocaefendiye emanet ettim.” ifadesini üçdefa tekrarladığı talebelerinden aktarılmaktadır.

“Hocam Allah gecinden versin ama sizden sonra biz ne yapalım?” sorusuna “Size Fikri Hoca Efendi yeter.” dediği diğer talebelerinden nakledilmiştir.

Zavendikli Mustafa Hoca 2009 yılı Ramazan bayramından sonra hastalanarak 20 Ekim’de Allah’ın rahmetine kavuştu. Cenab-ı Hak rahmetiyle bürüsün. Cennette sadıklarla beraber eylesin.

İnnâ lillâhi ve innâ ileyhi râciûn.

Teşekkür ediyoruz

Zavendikli Merhum Mustafa Yıldız Hocaefendi’nin talebelerinden Fikri Özçelik Hocamıza ve Bekir Çelik Hocamıza sonsuz teşekkürlerimizi sunuyoruz bizlere vakit ayırdıkları için. Rabbim davalarında muvaffak kılsın. Vesselam…

 

 

Hatice Tüfekci konuştu, ne güzel etti

Güncelleme Tarihi: 10 Kasım 2010, 21:06
banner12
YORUM EKLE
YORUMLAR
Melih Koşucu
Melih Koşucu - 8 yıl Önce

Allah rahmet eylesin. Anlaşılan ilim ve takva sahibi bir zat imiş hocamız. Ehl-i sünnet akidesinin ne olduğunu hala anlayamayanların bu tarz muhterem Alimlerin hayatlarına bakıp ibret almaları gerekir.

Muhammet Çelik
Muhammet Çelik - 8 yıl Önce

ilim talebi nasıl olur sorusuna cevap teşkil eden bir mücadeleci hayat yaşamış. ayrıca günlük yaşamı ve insanlar arasındaki muamelatıyla eşi nadir bulunur bir şahsiyetti. bir kişi de onun bu yönünü anlatmalı bence.
Allah yolunda gidenlerden kılsın bizi de..

Muhammet Çelik
Muhammet Çelik - 8 yıl Önce

ilim talebi nasıl olur sorusuna cevap teşkil eden bir mücadeleci hayat yaşamış. ayrıca günlük yaşamı ve insanlar arasındaki muamelatıyla eşi nadir bulunur bir şahsiyetti. bir kişi de onun bu yönünü anlatmalı bence.
Allah yolunda gidenlerden kılsın bizi de..

Sadullah Yıldız
Sadullah Yıldız - 8 yıl Önce

Rabb'imiz hadsiz rahmetiyle muamele buyursun.
Amellerini makbul kılsın.

Kazım SOKULLU
Kazım SOKULLU - 8 yıl Önce

Rabbim rahmet eylesin hocama.Bende talebesiyim çok emeği var üzerimizde fikri hocamız izinde bekir hocamız izinde onlara ulaşmak zordur.Sohbeti hoştur ama bu röportaj iyi bir yanına geldi heralde okuyunca sanki sohbetinde gibi hissettim kendimi.
Ellerinize yüreğinize sağlık Hatice Hanım.
Gelmiş geçmiş EN faydalı röportaj lafta değil haa!!

Ali Sözer
Ali Sözer - 8 yıl Önce

Alimler, özellikle salih alimler bir toplumun hayırlılarıdır.. Onlarla olmak, onlara destek olmak, onlarındualarını almak, dualarda onları anmak...

Şereflenmektir..

Allah ondan razı olsun..

Nedime Akdoğdu
Nedime Akdoğdu - 8 yıl Önce

Allah'ım rahmet eylesin Hocamıza inşallah,kardeşim seninde emeğine sağlık ne güzel etmişsin hatırlatıp anmakla yüreğini katmışsın böyle güzel nice röportajlarını okumak dileğiyle inşallah...

suveyda
suveyda - 8 yıl Önce

muhtrem hocamızın bir nebze olsun tanınmasına vesile olduğunuz için rabbim razı olsun...

banner8

banner19

banner20