banner17

İspanya'da bir Müslüman sanatçı!

Zohayma Montañer çalışmalarıyla ilgi çeken bir İspanyol sanatçı. Kendisiyle bir söyleşi gerçekleştirdik..

İspanya'da bir Müslüman sanatçı!
 Zohayma Montaner
 (+)

Tipografi; sanat ile teknik arasında gidip gelen, tasarımda önemli bir yere sahip bir dal; harflerin, yazı sistemlerinde kullanılan işaretlerin manipüle edilmesi, düzenlenmesi ve tasarlanması veyahut bunlarla tasarımlar yaratılmasını içeriyor.

Bu sanat dalına gönül vermiş Zohayma’nın tam ismi pek zengin etnik kökenini ele vermeye yetiyor: "Sittie Zohayma Umayma Aqeela bint Abdulaziz Montañer al-Haj". Özellikle son yıllarda internette görüntülenme rekorları kıran ve büyük beğeni toplayan tipografi çalışmalarıyla adını duyurmuş olan 19 yaşındaki genç sanatçıyla kendisini, İspanya’da bir Müslüman olmayı ve sanatını konuştuk...

Oldukça çok-kültürlü ve çok-etnisiteli bir kişiliksin, annen Filipinli-Çinli babansa Filipinli-İspanyol... Bu sanatını nasıl etkiliyor?

Böyle zengin bir etnik kökene sahip olduğum için minnettarım... Temelde sanatımı çok da etkilemiyor, sanatımı yapış tarzım özgün. Hayattaki desenleri, düzenleri hayal gücümle harmanlıyorum; bu da eserlerime özgünlük katıyor... Sanat eserlerime çok kültürlülüğümün tesiri olabilir; ama etki ettiğini söyleyemem. Çok-kültürlü deneyimlerim sayesinde öğrendiğim değerleri çok yönlü ve başarılı bir şekilde ifade edebiliyorum ki bu da eserlerimde aşikâr...

Zohayma Montaner
(+)

 Etnik kökenin de düşünülürse; Müslüman bir ortamda mı büyüdün yoksa İslam ile hayatının daha sonraki bir döneminde mi karşılaştın? İslam ile olan ilişkini nasıl tanımlarsın?

Belki inanmayacaksınız ama Müslüman bir ortamda büyüdüm. Ebeveynlerimin ikisi de takvalı Müslümanlar. İslam’a ve Allah’a (subhanahu ve Teâla) oldukça yakın bir şekilde büyüdüm. Her ne kadar (ebeveynlerimin her ikisi de) farklı ırklardan olsalar da evlatlarının kalplerinin köşelerine İslam’ın öğretileri ve değerlerini aşıladılar. Allah onlardan razı olsun.

İspanya’nın, tarihi sebebiyle, Müslümanların kalplerinde özel bir yeri var, fakat bugün İspanya’da oldukça az sayıda Müslüman yaşamakta…  İspanya’da Müslüman olmak nasıl bir duygu? Gayrimüslimlerin çoğunlukta yaşadığı bir ülkede bir Müslüman olarak günlük yaşamında ne gibi zorluklarla karşılaşıyorsun?

Zohayma Montaner
(+)

İspanya Müslümanların kalplerinde her daim bir mucize, bir mücevher olarak kalacaktır. Bugün İspanya’da oldukça az sayıda Müslüman’ın yaşadığı kesinlikle doğru; ancak bu Müslümanların ayrımcılığa maruz kaldığı anlamına gelmiyor. Valencia sokaklarında yürürken herhangi bir başka İspanyol kadar sevgi ve saygı görüyorsunuz. Bununla birlikte size terörist veya paryaymışsınız gibi davrananları da görmezden gelemiyorsunuz, ama bunlar sadece günlük karşılaşmalar – benim hâli hazırda çoktan ‘bağışıklık’ geliştirdiğim şeyler...

Sanatın birkaç farklı dalında birden yeteneklisiniz ama özellikle de tipografi çalışmalarınız nefes kesici... Tipografi ile ilgilenmeye ilk nasıl başladınız ve genel olarak, “neden” tipografi?

Hep kelimeleri sevmişimdir. Kelimeler, bir anlam oluşturmak için bir araya gelmiş harflerden oluşuyor, değil mi? İşte buradan hareketle, bir gün: “Niçin bu harfleri, salt kelimeler oluşturmak için değil de, bunun ötesinde, yeni anlamlar oluşturmak için bir araya getirmeyeyim?” fikri aklıma geldi... İnsanların ilk görüşte sevecekleri ve ilgilenecekleri bir şeyler... Tipografi(yi seçtim) zira tipografinin gerçekten de çok özgün sanat eserlerine yol açan bir tarzı var. Akıl, hayal gücü, sebat ve en önemlisi de sabır gerektiriyor.

Zohayma Montaner
(+)

Kaligrafi (yani hat) geleneğini tipografi ile birleştirerek oldukça özgün eserler üretiyorsunuz; bu tip bir “birleşim” fikri nasıl aklınıza geldi?

Eserlerime karşı oldukça özenliyim. Yaptığım her şeyde her daim yaratıcı olmayı arzu ediyorum. Bu, eserlerimde görülen fikir ve kavramlara birçok farklı açıdan yaklaşmamı da içeriyor. Çalışmaya başladığımda fikirler kendiliğinden ortaya çıkıyor; özel bir yöntemim yok. Çalışmaya başlıyorum ve kendiliğinden geliyor.

 Eserlerinizin ekseriyeti İslamî kavramlarla ilgili... İslam şu ana kadar sanatınızı nasıl etkiledi? İslam’dan ne gibi ilhamlar alıyorsunuz?

Yaptığım her şeyi, Allah (subhanahu ve Teala) rızası için yapıyorum. İnancıma çok bağlıyım. Allah’a olan sevgim sanat eserlerime bakarak çıkarabileceğiniz tüm soruların yanıtı aslında.

İslam’ın dışında, eserlerinizin ilham kaynakları neler? Özellikle etkilendiğiniz belirli sanatçılar var mı?

Zohayma Montaner
(+)

Fotoğrafta en yakın arkadaşım Rami Khan gerçekten ilham oluyor, maşallah; fakat diğer eserlerimde sanırım babam... Her ne kadar bir sanatçı olmasa da kelimeleri benim için öyle güçlü ki ve günlük hayatımızda kazandığımız değerleri öğrettiğinde, özellikle de İslam hakkında konuştuğunda kalbimde oldukça önemli bir etki bırakıyor.

Eserlerinizin büyük bir kısmının İslam veya evrensel ahlâkî kaideler hakkında mesajlar taşıdığını düşünürsek, sanatınızın arkasındaki neden ve hedefler neler? Sanatınızla insanlara neyi “anlatmaya” çalışıyorsunuz?

Günlük yaşamımı. İnsanlara sanatımın kişiliğimin bir yansıması olduğunu anlatmaya çalışıyorum. İslam dünyasında bir kimlik hâline dönüşmesini istiyorum. İnsanların bakacakları ve [baktıklarında] bir şeyler öğrenecekleri... İslam’ın öğretilerine dair, birçok insanın bilmediği değer ve ahlâkî kaideleri... Tüm dünyaya İslam’ın habis bir din değil, selam dini olduğunu söyleyen bir hatırlatma.

Zohayma Montaner
(+)

Eserlerinizin bir kısmı “hicab” ve hicaba dair farkındalık ile ilgili... Avrupa’nın her yanında hicabın kamusal alanlarda veya kamu hizmetlerinde yasaklanıp yasaklanmaması tartışmaları mantar gibi türerken, hicab oldukça hararetli bir meseleye dönüşüyor. Hicablı bir İspanyol olarak, hicablı birisi için İspanya’da hayat sizce nasıl? Halktan, özellikle de gayrimüslimlerden, ne tip tepkiler alıyorsunuz? Sizce, sizin eserleriniz gibi, hicabı konu alan sanat eserleri, gayrimüslimlere hicabın gerçekte ne olduğunu anlatabilmek ve önyargıları yıkmak adına yararlı olabilir mi?

Zohayma Montaner
(+)

İspanya özgür bir ülke, başka bir deyişle İspanyollar oldukça açık-görüşlü insanlar. Evet, hicabın oldukça hararetli bir mesele olduğunu hepimiz biliyoruz. Hicablı bir İspanyol olmak, Katolikliği ile tanınan bir ülkeden olmama rağmen, ifade özgürlüğüne, bir insan olarak hürriyetimi kullanabilmeye, hicabımı giyme ve dinimi yaşama özgürlüğüne sahip olduğumu tüm dünyaya gösterebilmek açısından oldukça büyük bir fırsat. Bu dünyada herkesin kendi tercihlerini yapmakta özgür olduğunu gösteriyor. (Bu), dar kafalı insanların anlaması ve bilmesi gereken bir şey ve bence İslam hakkındaki temel bilgileri ve anlayışları içeren sanat eserlerini sunmak genel olarak gayrimüslimlerin, şu anda Müslüman kadınları ezen ve egzantrik bir uygulama olarak gördükleri şeyi (hicabı), daha iyi kavrayabilmelerine yardımcı olacaktır. 

 

Kübra Özgüven konuştu

Güncelleme Tarihi: 08 Nisan 2010, 13:30
banner12
YORUM EKLE
banner8

banner20