Cami ve minarelerin şekli bana Fas'ı hatırlatıyor

Firdaous Amri, ülkesi Fas'a ve yüksek öğrenim için bulunduğu Türkiye'ye dair Deniz Baran'ın sorularını cevapladı: 'Fas'ta Tevhid ve Islah Hareketi, toplum içerisine partilerden daha fazla nüfuz etmiş durumda.'

Cami ve minarelerin şekli bana Fas'ı hatırlatıyor

Türkiye’ye son yıllarda -geçmişe nazaran- daha fazla gelmeye başlayan ve genelde de eğitim için gelen yakın coğrafyadaki genç ziyaretçilerimizin hislerine tercüman olmak, onların yaşantılarına bir parça girebilmek adına bir röportaj dizisi başlatmıştık. Mısırlı bir dostumuz ile başladığımız seriye Fas’tan birkaç yıl önce üniversite eğitimi için Şehir Üniversitesi’ne gelen Firdaous Amri ile devam ediyoruz.

Merhaba Firdaous. Bize ülkenden kısaca bahsedebilir misin? Nüfus kimlerden oluşuyor?

Fas’tan buraya üniversite okumak için 5 yıl önce geldim. Fas, Afrika’nın kuzeybatısında yer alan gelişmiş bir ülke. Ana dil Arapça.

Fas kültür bakımından çok değişken bir ülke. Senin de gördüğün gibi (daha önce Firdaous’un önderlik ettiği bir kafile ile Fas’ı gezme imkanımız olmuştu) güneyden kuzeye toplulukların yapısı ve kültür çok değişiyor. Hatta aksan ve konuşulan dil de değişiklik gösteriyor. Fas nüfusu sadece Araplardan oluşmuyor. Arap olmayan ve “Amazigh” olarak adlandırılan bir topluluk var, kendi dillerini konuşuyorlar; tamamen farklı bir kültürleri var. Resmi kaynaklarda Berberiler ile ilişkilendirilen bu halk Kuzey Afrika’ya ilk yerleşen toplumlardan.

Faslıların çoğunluğu Müslüman ve Maliki mezhebine bağlı. Ayrıca azınlık olarak küçük Yahudi toplulukları da mevcut.

Kültürünü anlatan birkaç şeyi söyler misin?

Kültürümüzde en çok öne çıkan şey İslam. Dilimiz ve gelenek-göreneklerimiz de kültürümüzde önemli yer tutuyor.

Fas gençliği tarafından takip edilen, oldukça popüler olan sanatçı, edebiyatçı vb. Kişiler kimler?

Bu soruyu tam olarak doğru cevaplamam zor çünkü buraya geldiğimden beri ülkemdeki gençler neyi takip eder, kimler popülerdir bilemiyorum. Ama bugüne dair bir şey söylemek gerekirse Türk dizileri ve dizi oyuncuları Fas’ta büyük bir popülariteye sahip. Aslında sanat, edebiyat vb. alanlarda Fas gençliğinin eğilimleri üzerinde Türkiye’nin etkili olduğunu söyleyebilirim. Türkiye ile alakalı ne varsa ilgi çekici olacaktır.

Fas içerisindeki isimler arasında ise Gad Elmaleh’in çok popüler olduğunu biliyorum. Faslı bir Yahudi olan Gad Elmaleh mizah alanında ünlü bir isim.

Ve tabi şarkıcı Cheb Khaled var. Herkesin sevdiği, Arap dünyasında ünlü bir isim. Aslında Cezayirli fakat Fas Kralı tarafından kendisine fahri vatandaş unvanı verildiği için onu da sayabilirim.

Fas’ta yaygın olarak takip edilen herhangi bir İslami kültür yayını var mı?

Fas’taki İslami hareketler tarafından yayımlanan farklı dergilerimiz mevcut. Hiçbirinin ortak olarak takip edildiğini söyleyemesem de popüler olanlar mevcut. En popüler dergilerden biri Hira Dergisi. Hira Dergisi, Gülen Hareketi tarafından Fas’a getirilmiş bir dergi ve son 6 yılda büyük bir üne sahip oldu. Aslında Gülen’in kitapları da her kesime hitap etmese bile dindar kesim tarafından önemseniyor ve okunuyor.

Ayrıca Kral tarafından finanse edilen ve İslami değerleri/ gelenekleri anlatan ulusal bir TV kanalımız var. Bu kanalın adı Assadissa. Anlamı “6. Kanal”. 2005’te kurulan bu kanal Kur’an ve Sünnet’e odaklı yayınlar yapıyor.

Türkiye’ye neden geldin?

Türkiye’ye 2010 yılında üniversite eğitimi için geldim. Genel olarak Müslüman bir ülke olması ve bu sebeple insanlarla rahat ilişki kurabileceğimi düşünmem sebebiyle burayı tercih ettim.

Fas’a dönmeyi düşünüyor musun?

Şu an için böyle bir planım yok. Yüksek lisansı da burada yapmayı düşünüyorum. Hatta yüksek lisans sonrası fırsat bulabilirsem uzun yıllar burada kalmak istiyorum.

Fas’a dair en çok neyi özlüyorsun?

En çok özlediğim şeyler ailem ve silme Arapça kitaplarla dolu olan kitapçılar. Türkiye’de Kur’an ve tefsir kitapları dışında Arapça kitap bulmak neredeyse imkansız!

Buraya adaptasyon probemi yaşadın mı? Yabancı bir öğrenci olarak hangi zorluklarla karşılaştın?

Yaşadığım tek büyük problem buraya geldiğimde karşılaştığım dil sorunuydu. Türkiye’de bir yabancı olarak vücut dilini iyi kullanamıyorsanız hayatta kalamayabilirsiniz. Bu sebeple ilk aylarda Türkçe’nin temelini öğrenmeyi kendime hedef edindim ki en azından etrafımda konuşulanlara dair bir fikrim olsun. Kendimi geliştirdikten sonra Türkçe eğitimimi daha da yüksek seviyeye çıkardım ve her geçen gün anlama kapasitem arttı.

Şahsen yaşamasam da Türkiye’ye gelen Afrikalı ve Asyalı öğrencilerin genellikle yaşadığı önemli bir problem dış görünüşlerinden ötürü hor görülüp entegre olamamaları. Türk insanı sanıyorum hâlâ yabancı birini görmeye pek alışamadı ve farklı dış görünüşe sahip olan biri otobüse veya dolmuşa binince garipseyebiliyorlar.

Türkiye ile Fas arasındaki en büyük kültürel fark ne?

Türkiye ile Fas arasında bazı kültürel farklar olsa da bunlar bana tuhaf gelen veya kendimi çok yabancı hissettiren şeyler değildi, bir kültür şoku yaşamadım. Hissettiğim en büyük fark yemeklere dairdi. İskender, köfte gibi başlangıçta çok beğenerek yediğim bazı Türk yemekleri çok ağır geliyordu. Bu sebeple sarma, mantı gibi yemeklere alışmak zorunda kaldım ve bu zamanımı aldı.

Türkiye’de sana kendini bu ülkeye ve insanına en yakın hissettiren şey nedir?

Bana en yakın hissettiren şey camilerin ve minarelerin şekli oldu. Bazen bana Fas’ı hatırlatıyorlar.

Türkiye hakkında beklentilerinin çok uzağında kalan, seni hayal kırıklığına uğratan şeyler oldu mu?

Diğer şehirler hakkında değil ama spesifik olarak İstanbul hakkında beni en çok hayal kırıklığına uğratan şey Ramazan ayında gün içindeki vaziyetti. Fas’ta da birçok kişi oruç tutmasa da Ramazan ayında, gündüz vaktinde açık restaurant bulmak çok zordur. İstanbul’da böyle olmadığı için alışmakta zorlandım.

Burada en çok nereyi seviyorsun?

En çok Anadolu yakasını seviyorum. Anadolu yakasında favori noktam Çengelköy, Avrupa yakasında ise Bebek.

Ülkende İslami politik hareketlerin etkisi nedir?

İslami partilerin ülkemde çok etkili olduğunu söyleyemem. Fakat sivil toplum içerisinde faaliyet gösteren ve insanlara İslami değerleri öğretmeye çabalayan İslami hareketler mevcut. Bunlar arasında en etkili olanı 1996’da kurumsallaşan Tevhid ve Islah Hareketi. Zaten mevcut hükümeti yürüten Adalet ve Kalkınma Partisi de bu hareketin içinden vücut buldu. Fakat Tevhid ve Islah Hareketi, toplum içerisine partilerden daha fazla nüfuz etmiş durumda.

Ülkende dini hayatını, kültürünü yaşarken herhangi bir engelle karşılaşıyor musun?

Maalesef kapalı kızlar bazı alanlarda engellerle karşılaşıyorlar. Kapalı bir hanımsanız iş hayatında statü sahibi olmanız yolunda engellerle karşılaşabilirsiniz.

Fas’ta gençler temel dini eğitimi nasıl alıyor? Belli kurumlar var mı?

Gençler dini eğitimi önce ailelerinden, daha sonra okullardan alıyorlar. Türkiye’deki din kültürü dersine karşılık gelen fakat sadece İslam’a dair eğitim aldığımız dersler okulda okutuluyor.

Türkiye’deki üniversiteler hakkında ne düşünüyorsun?

Bir Şehir Üniversitesi öğrencisi olarak tüm üniversiteler hakkında yorum yapamam. Diğer üniversiteler hakkında olumsuz yorumlar duysam da kendi üniversitemde özel bir atmosfere ve kaliteli bir eğitime sahip olduğumuzu düşünüyorum. Özellikle benim alanımı da kapsayan sosyal bilimler konusunda üniversitemden gayet memnunum. Ayrıca Şehir’de İslam medeniyetine dair meselelere akademik olarak odaklanılıyor. Fas’ta bu kalitede bir eğitim bulamayacağım için kendimi şanslı sayıyorum.

Türkiye’de dini yaşantıyı sürdürmek için herhangi bir engel gözlemledin mi?

Hayır, hiç bir engelle karşılaşmadım. Hatta iki adımda bir cami gördüğümüz bir şehirdeyiz. Bu sebeple geçmişi ve Müslüman kesimi hor gören bir laik anlayışı kenara bırakırsak Türkiye’de dini yaşamanın zor olduğunu düşünmüyorum.

 

Deniz Baran konuştu

Yayın Tarihi: 07 Şubat 2015 Cumartesi 14:39 Güncelleme Tarihi: 07 Şubat 2015, 15:05
banner25
YORUM EKLE

banner26