banner17

Aynı gün kapanan iki sinema dergisi

Geride bıraktığımız haftada iki sinema dergisi aynı gün yayınladıkları mesajla yayın hayatlarını sonlandırdıklarını duyurdu. Serdar Arslan bu üzücü haberden yola çıkarak Türkiye’de sinemanın teorik yönüne değiniyor.

Aynı gün kapanan iki sinema dergisi

Hayal Perdesi ve Rabarba Şenlik dergileri geçtiğimiz hafta yayınladıkları mesajla yayın hayatlarına son verdiklerini duyurdular. Her iki dergi de ekonomik şartlardan dolayı bu kararı aldıklarını açıkladı. Yayımlandıkları süre boyunca Türkiye’de sinema kültürünün gelişmesi noktasında yararlı işler yaptı her iki dergi de.

Gençlerin sinemada ilk durağı dergiler

2003 yılında bir fanzin olarak yayın hayatına başlayan Hayal Perdesi, 2010 yılından itibaren e-dergi olarak yayınlanmaya başladı. Son 24 sayı da matbu olarak okurla buluştu. Bilim ve Sanat Vakfı bünyesinde yayımladıkları derginin yanında; dergi yıllıkları, yönetmen sineması serisi ve çeviri yayınları okurla buluşturan dergi ekibi, sinema yayıncılığı noktasında da önemli işlere imza attı. Dergide yayımlanan film eleştirilerinde genellikle psikanalitik çözümlemelerin tercih edilmesi ve zaman zaman zorlama metinlerarası okumalara yönelinmesinden dolayı eleştirilse de film kültürünün gelişimine katkı noktasında hakkını teslim etmemiz gerekiyor Hayal Perdesi’nin. Öte yandan dergi bünyesinde gerçekleştirilen atölyelerde de birçok genç, sinema pratiğine dair ilk birikimlerini edindiler. Umarız dergi gerekli şartları sağladığında yeniden okurla buluşur.

Yayın hayatına son veren diğer dergi Rabarba Şenlik de İstanbul Medya Akademisi’nin yayını olarak Şubat 2017’de yayın hayatına başladı ve 20 sayı okurla buluştu. Nitelikli dosyaları ile dikkat çeken dergi, genç ve kabına sığmaz bir ekibin enerjisini yansıtıyordu.

Sinema yazınının bir karşılığı var mı?

Alanında önemli bir boşluğu dolduran bu iki derginin ardı ardına kapanması, Türkiye’de sinema yazınının durumu üzerinde düşünmeyi gerekli kılıyor. Dergilerin gösterdikleri gerekçeler, içinde bulunduğumuz şartlar hesaba katıldığında son derece makul gerekçeler. İşin ekonomik şartlara bağlı yönü çok bariz bir gerçeklik olarak önümüzde duruyor. Bu yönü tartışma konusu etmeyeceğiz. Fakat sinema yazınının ülkemizde denk geldiği karşılığın ne olduğu konusu, aynı gün yayınlarını sonlandırdıklarını duyuran iki dergi vesile edilerek etraflıca tartışılmalı. Zira bu tartışmanın varacağı sonuç, o iki derginin bugün neden yayınlarını sürdürmediklerinin daha derinlerdeki nedenini açığa çıkarabilir.

Teori ve eleştiri olmadan dil kurulabilir mi?

Ülkemizde film teorisine ve eleştiriye yeterli düzeyde önem verildiğini söylemek zor. Teorinin pratik karşısındaki hükümsüzlüğü ve eleştirinin ise film izleyen herkes tarafından yapılabileceği algısı, bu duruma neden oluyor. Oysa sinema teorisinin ve de eleştirinin dil kurma açısından temel çıkış noktaları olduğu aşikâr. Sinema tarihinin belki de son etkili akımı olan Fransız Yeni Dalgası’nın Cahiers du Cinema dergisinde yazılar yazan ve zamanla film çekimine yönelen yönetmenlerce oluşturulduğunu biliyoruz.

Film sanatı, potansiyeli itibariyle tüm ilim ve sanat alanlarına yönelik bir dikkati gerekli kılar. Film sanatı ile ilgilenenlerin bu alanlarda yolculuk yaparak kendini bulması, kendilik bilincinden ilhamla bir görme biçimi ve duyuş geliştirmesi gerekir. Bu birikimi edinen sinemacı, süreç içinde kendi poetikasını yani kişisel teorisini kurmuş olur. Ve inşa edilen bu yapı; genelde sanatı, özelde ise film sanatını yeniden bir tanımlamadır. Yapılan tanımlamalardan hareketle film çekmeye yönelen yönetmenin yol çizgilerini ise eleştiri belirler. Eleştirmen bazen yönetmenin yolunu açar, bazen yoldan çıkacağı anda onu tekrar istikametine çeker.

Film sanatı açısından bu derece önemli olan sinema yazınına gerekli ehemmiyetin verilmemesi, bu anlamda bir kültürün gelişmemesi, ekonomik anlamda yaşanan zor bir sürecin ilk kurbanlarının da sinema dergileri olmasına yol açıyor. İşleyen bir sektör, yanan ışıklar, kaydeden kameralar varken sessiz sedasız kapanan dergilerin farkına dahi varılmıyor belki.

Serdar Arslan

Güncelleme Tarihi: 04 Aralık 2018, 12:44
YORUM EKLE
banner8

banner20