banner17

O abayı Terzi Baba'dan başkası dikemez!

Erzincan’ın manevi harmanında kalbi Allah sevgisiyle doldurulmuş, Nakşibendi tarikatına mensup, mana âleminde bir gönül eri Terzi Baba Hazretleri..

O abayı Terzi Baba'dan başkası dikemez!

 

Erzincan’da yetişmiş, Erzincan’ın manevi harmanında kalbi Allah sevgisiyle doldurulmuş, Nakşibendi tarikatına mensup, mana âleminde bir gönül eri Terzi Baba Hazretleri. Bazı kaynaklara göre Erzurumlu olarak geçse de birçok kaynakta Erzincanlı olarak yer verilmiştir kendisine. Terzi Baba hakkında elimizde çok az bilgi bulunsa da insanların kalbinde derin izler bırakmış bir tasavvuf âlimi kendisi.

Asıl adı Muhammet Vehbi olan ama daha çok Terzi Baba adıyla bilinen bu Allah dostu, 1780 yılında Erzincan’da doğmuş, hayatını bu mütevazı şehirde sürdürmüş ve 1848 yılında dualar eşliğinde büyük bir kalabalık, onu buluşma gününe uğurlamıştır. “Terzi Baba” lakabı ise anne-babasının isteği üzerine başlamış olduğu terzilik mesleğinden gelmektedir.

Babası, yaz işlerinin yoğun olduğu yorucu bir gün, oğlu Muhammet Vehbi’yi yanına çağırarak kardeşlerinden birinin hafız olacağını, diğerinin de ne yaparsa yapsın işte gözü olmadığını söyleyerek kendisinin bir sanat/zanaat sahibi olmasını gerektiğini dile getirir. Akabinde de istediği bir meslek olup olmadığını sorunca Terzi Baba Hazretleri: “Geçenlerde Hayyat Amca çırak arıyor dedilerdi” diyerek babasına terzi olmak istediğini söyler.

Dikişini dikerken dahi dilinden zikrini eksik etmezTerzi Baba türbesi, Erzincan

Zaman akar, günler geçer ve Muhammed Vehbi kendi terzi dükkânını açar. Ancak O ne sadece bir Hayyat; ne de dükkânı yalnızca terzi dükkânı… Kendisi gönüllerin eri olur; dükkânı fukaranın sığınağı, müritlerinin okulu, yolda kalmışların hanı... İbadetine düşkün olan bu zat, dikişini dikerken dahi dilinden zikrini eksik etmez. Halinden, duruşundan, davranışlarından bellidir, dünyaya muhabbeti olmadığı.

Şöyle bir olay anlatılır: Günün birinde Erzincan’a düşüverir bir seyyahın yolu. Oldukça perişan bir haldedir. Üzerindeki aba o kadar eskidir ki, birçok yerine yama yapmak gerekmektedir.  Sadece eski olsa iyi, ayrıca el değmeyecek kadar da kirlidir. Bu adam Erzincan’a gelince terzileri tek tek gezmeye başlar; abasını hem tamir ettirmek hem de temizletmek için. Abayı gören terziler yanaşır mı tamire? Gittiği terzilerin hepsinden ret cevabı alarak çıkar.

Sonunda gittiği terzinin biri alaylı bir edayla: “Bir Terzi Baba var şuradaki sokakta. Ona götür sen abanı. Dikse dikse bu pis abayı o diker.”  deyip patlatır kahkahayı. Seyyah son bir çare, varır bulur Terzi Baba’yı. Terzileri tek tek dolaştığını, ancak hiç birinin abasını tamire yanaşmadığını ve sonunda kendisini buraya yönlendirdiklerini söyler seyyah. Terzi Baba alır abayı eline, evirir, çevirir sonra seyyaha şöyle der: “Kalacak yerin var mı buralarda?” Olumlu yanıt alınca, “o vakit yarın gel, abanı al.” der. Uzundur çünkü abanın tamiri… Terzi Baba abayı diker, sonra da bir güzel temizleyiverir.

Ertesi gün seyyah abasını teslim aldığında onu hem onarılmış hem de tertemiz görünce çok sevinir, ancak sevinci çok uzun sürmez. Elindeki paraya bakar. Paranın, yapılan işi karşılamayacağını düşünerek yüzü buğulanır. Uzatır Terzi Baba Hazretleri’ne. Ve: ”bu para yetmez yapılan işe, biliyorum. Ama kalanını sonra ödesem olur mu?” der. Terzi Baba dönüp bakmaz bile paraya. “dua et, yeter.” der. Seyyah da kendilerine şöyle dua eder:  “Allah namını şereflilerden eylesin.” Ve daha sonra gittiği her yerde Terzi Baba’dan bahseder. Bugünden sonra da “Muhammet Vehbi” oluverir “Terzi Baba”.

Terzi Baba türbesi, ErzincanVallahi dünya malı için Allah demem

Terzi Baba’nın muhabbetinin yayılmaya başladığı sıralarda Mevlana Halid-i Bağdadi, halifelerinden Abdullah Mekki Efendi’yi Anadolu’ya gönderir özel bir emanetin sahibini bulması için. Abdullah Mekki’nin Erzurum üzerinden Erzincan’a geleceği haberi yayılınca insanlar bu zatın sohbetine katılmak, bereketinden feyizlenmek için akın ederler.  Bu insanların arasında Terzi Baba da bulunmaktadır.

Abdullah Mekki Efendi, Terzi Baba’yı insanların arasında görünce ayağa kalkıp onu yanına buyur eder. Herkes bu karşılamaya şaşırır, özellikle Terzi Baba’yı çekemeyenler ne olduğunu anlamak için merak içerisinde beklemeye, beklerken de söylenmeye başlarlar. Ümmi olan bir insana, Mevlana Halid-i Bağdadi Hazretlerinin halifesi olma şerefine nail olan Abdullah Mekki Efendi niye hürmet etsin, onu görünce niye ayağa kalksın ki? Evet, okuma yazma bilmiyordu Terzi Baba. Ama engin bir bilgiye sahipti.

Herkesin merak içinde birbirine bakıp söylendiğini gören halife, bu davranışının sebebini açıklama gereği duyar: ”Kendisine Mevlana Halid-i Bağdadi’den özel bir emanet var. Kabul ederse ona emanetini teslim etmeye geldim.”

Terzi Baba şaşkınlığı üzerinden atamadan şöyle buyurur: “Vallahi dünya malı için Allah demem.”  Abdullah Mekki Hazretleri onun cevabına karşılık: “Oğlum, haydi var git, sen buldun bulacağını artık. Teslim edeceğim emanet de zaten buydu.” diye yanıt verir.

Denilir ki, Terzi Baba emaneti alınca evliyanın havası sindi üzerine, haline, tavrına…  Halk içinde günden güne namı aldı yürüdü. Kapısında akın akın insanlar bekler oldu, sohbetinden istifade etmek, manevi açlıklarını giderebilmek için. Talebesi olmak için Erzincan dışından dahi insanlar gelmeye başladı.

Salat u selam’a eyle idmanTerzi Baba türbesi, Erzincan

Terziliğini çekemeyenler, bu halinde durabilirler mi? Onu küçük düşürme fikirleri kol gezmeye başlar zihinlerde. “Okuyup kendini geliştirmeden hoca olunmayacağını gösterelim ona. Öğrencilerinin önünde küçük düşürelim de ermişlik nedir görsün!” demeye başlar bir grup.

Çok zaman geçmeden bu grup Terzi Baba’nın karşısına çıkar ve: ”duyduk ki okuma yazma bilmeden hocalık taslamaya başlamışsın hayyat!” diye çıkışırlar. “Sen Allah’ın subuti sıfatlarından bile bihaberken hocalık senin neyine?” diyerek hakaret etmeye başlarlar.

Mütevazı ve sakin tavrını korumaya devam eder Terzi Baba. Ve şu yanıtı verir onlara: “Bilirim, Allah’ın sayesinde bilirim. İçler acısı bir hal de var ki, Allah’ın bu sekiz sıfatı, bu şehirdeki âlimler tarafından yediye indirilmiştir, bunu da bilirim. Ancak bu şehrin yetişmiş fertlerine göre Allah’ın ‘kudret’ sıfatı yoktur. Eğer ki sizler Allah’ın kudret sıfatına inanıyor olsaydınız, O’nun yardımıyla ümmi bir kulunun neler yapabileceğini bilir, O’nun sonsuz gücünü inkâr etmeye kalkışmazdınız.”

İnsanların bu küçük düşürme çabaları sonrasında Terzi Baba sıfat-ı subutiye ve tasavvuf konularını içeren mensur bir eser yazmaya başlar: “Sakın bir kimseye hor bakma zinhar,/ Hüdânın kudretini etme inkâr.”

Terzi Baba, Mevlana Halid-i Bağdadi Hazretleri’nin halifesi olarak Erzincan’da uzun yıllar boyunca irşad görevini ifa eder, gönüllere taht kurar, birçok insanın hidayete ermesine vesile olur. Yüzlerce mürit yetiştirir, arkasında halifeler bırakır. Hafız Rüştü Efendi, Leblebici Baba, Hacı Mustafa Fehmi en önemli mürtlerindendir. Geride bıraktığı bir de eseri vardır, mesnevi tarzında yazılmış Kenzu’l Fütuh ya da Miftahu’l Kenz… Eserde mevcut olan beyitlerin dili, yazıldığı zamanın Türkçesine göre oldukça sade ve açıktır.

Peygamber Efendimiz’e salat u selam getirme noktasında çok hassas davranan Terzi Baba, salatü selamın duaların kabul vesilesi olduğunu bu eserinde nükteli bir edayla şöyle dile getirmektedir: “Bulam dersen iki âlemde derman/ Salat u selam’a eyle idman

 

Zeynep Doğan yazdı

Güncelleme Tarihi: 14 Eylül 2012, 12:29
YORUM EKLE
YORUMLAR
Nidayi Sevim
Nidayi Sevim - 6 yıl Önce

"Sakın bir kimseye hor bakma zinhar,Hüdânın kudretini etme inkâr..."Erzincanlı olmama rağmen Terzi Baba hakkında bilmediğim bir çok ayrıntıyı bu yazı sayesinde öğrendim. Ellerinize sağlık. Tebrik ve teşekkür diyorum.

Eslem Nilay
Eslem Nilay - 6 yıl Önce

'Vallahi dünya için Allah demem' diyen Terzi Baba Hz.'nin türbesini bir çok defa ziyaret etmek nasip oldu elhamdülillah...Rabbim oranın manevi havasından teneffüs etmek herkese nasip olur inşAllah...

Kadir Aşcı
Kadir Aşcı - 3 yıl Önce

''Göürsen bir kul'un ayıbını setr et,Yetişmemiştir ona hidâyet fikr et''Terzi baba hz, dilinden Hacı hafız Mehmed Rüştü efendi'nin kaleminden yazılan Kenz'ül Miftah isimli eserinden...

banner8

banner19

banner20