Mühim Bir Siyer Yazarı ve Hoca: M. Zekai Konrapa

Mehmet Zekai Konrapa, bugün bizim nesil için pek de bilinmeyen bir isim. Ancak Konrapa, devrinin ve günümüzün son derece mühim siyer yazarlarının başında gelmekte. M. Murtaza Özeren yazdı.

Mühim Bir Siyer Yazarı ve Hoca: M. Zekai Konrapa

Mehmet Zekai Konrapa, bugün bizim nesil için pek de bilinmeyen bir isim. Ancak Konrapa, devrinin ve günümüzün son derece mühim siyer yazarlarının başında gelmekte. Peygamberimiz-İslam Dini ve Aşere-i Mübeşşere ile Peygamberimiz-Siyer-i Nebi eserleri çokça okunulan kitaplarından, fakat bugün ancak büyüklerimizin kütüphanelerinde yahut sahaflarda karşımıza çıkar.

Konrapa 1888 yılında Bolu’da doğar. Ailesinin kökleri Azerbaycan’a uzanır. İlk eğitimini Bolu’da tamamlamıştır. Bolu İdadisi’nde dönemin şeyhülislamı Sabri Efendi’nin damadı M. Ali Efendi ve onun kardeşi Emrullah Efendi’den aldığı dersler Mehmet Zekai’yi çok etkiler. Bu hocalarını “Ahlakı mazbut, dini salabeti kuvvetli hocalarım” diyerek anar.

1905’te Bolu’dan ayrılarak İstanbul’a gelir ve Mercan İdadisi’ne devam eder. Sonrasında Darülfünun’un edebiyat şubesine kayıt olmuş, 1911’de buradan mezun olmuştur. 1908-09 yıllarında Mehmet Akif, Konrapa’nın Edebiyat-ı Osmaniye derslerine girmiştir. Geçtiğimiz yıllarda, Konrapa’nın ders notlarını tuttuğu defter Ömer Hakan Özalp tarafından neşredilmiştir. (Bağcılar Belediyesi tarafından yayınlanan bu esere şuradan erişim mümkündür.)

Konrapa’nın yazdığı mecralar

Darülfünundan mezuniyeti sonrasında Mehmet Zekai çeşitli yerlerde muallimlik vazifesini ifa eder. İlkin Çankırı İdadisi’nde göreve başlayan Konrapa, sonrasında Şam, Denizli, Uşak, Yalvaç, Konya, Bolu, Düzce ve İstanbul’da bu görevine devam eder. 1953 yılında emekli olur fakat İstanbul İmam-Hatip Okulu’nda ve Yüksek İslam Enstitüsü’nde siyer ve ahlak dersleri vermeye, vefatına, 15 Haziran 1969 tarihine kadar devam eder. Yolu 1953-1969 yıllarında İstanbul İmam-Hatip Lisesi’ne ve Yüksek İslam Enstitüsü’ne düşenler Konrapa’dan muhakkak ders almışlardır.

Konrapa, yaşamı boyunca, İslam tarihi ve medeniyeti konuları ağırlıklı olan yazılarını birçok dergide neşreder. İslam, Tohum, Hilal, İslam Medeniyeti, Resimli Tarih, Tarihten Sesten, Her Hafta dergileri Konrapa’nın yazdığı mecralar arasında zikredilebilir. Son dönem yazılarının İslamcı Dergiler Projesi veri tabanındaki künyeleri şuradadır.

Meslekî bilgi ve faziletiyle yıllarca unutulmaz hatıralar bıraktı

Mehmet Zekai Konrapa’nın vefatının ardından Mahir İz, Tohum dergisinde (cilt 4, sayı 41, sayfa 15) bir yazı kaleme alır. Yazıda Konrapa’ya dair şunları zikreder: “Bugün teşekkül etmiş bulunan dört Yüksek İslam Enstitüsü öğretim kadrosundaki hocalarımızın en kıdemlisi, şeyhü’l-muallimîn, aziz üstadımız M. Zekai Konrapa’yı geçen hafta, derin üzüntüler içinde ebediyyete, kurb-i Rahman’a teşyi etmiş bulunuyoruz.

O, fasılasız altmış senelik tedris hayatında belki maarif tarihinin en kıdemli hocası idi. Milli Eğitim teşkilatının hemen bütün kademelerinde büyük hizmetler ifa etmiş bulunan merhum, kanunen emekli olduktan sonra, ilk açılan İmam-Hatip Okulu’nda, sonra da, ilk açılan İstanbul Yüksek İslam Enstitüsü’nün öğretim üyeleri arasında bulunmuştur.

Meslekî bilgi ve faziletiyle yıllarca unutulmaz hatıralar bırakmıştır. Amik kültüründen, yarım asırlık tecrübesinden, İslam tarihindeki derin vukufundan feyz alan talebeleri, onu bütün hayatlarınca kalb saraylarının tahtında, şanlı menakıbıyla ve iftiharla yad edeceklerdir.”

Hayatına dair tafsilatlı malumat yok maalesef

Konrapa’nın hayatına dair tafsilatlı malumata maalesef ulaşamadık. İslam Ansiklopedisi’nde Konrapa’nın hayatına dair hepi topu yarım sütun ayrılmış. Mesela hocalığına dair anılar oldukça mahdut. Hocalığına dair sadece, Kamil Büyüker’in Diyanet’in aylık dergisinin 2015 Eylül sayısında kaleme aldığı M. Zekai Konrapa portresinde İsmail Karaçam’ın hatıralarından birkaç anekdota denk gelebildik.

Mehmet Zekai Konrapa, bugün için kitaplarına ancak sahaflarda rastlanabilecek bir isim. Yakın tarihte Bolu Belediyesi, Konrapa’nın milli mücadele devrinde Bolu’yu anlattığı İsyan Günlerinde Bolu (Haz. Hamdi Birgören, 2009) adlı eserini yayınlamış; değerli siyerinin ise son baskısı Kitabevi Yayınları’nca en son 2005 yılında yapılmış görünüyor. Mesela Bedir Yayınları arasından 1964 yılında çıkan İslam Âleminde İlim Hayatına Toplu Bir Bakış’ı, genel bir değerlendirme ihtiva etmesi bakımından özellikle gençlere okutulabilecek son derece mühim bir eser.

Son devrin değerli âlimlerinden Konrapa da himmet bekleyenlerden. En azından siyeri akademik olarak incelenip ruhu şad edilse, bir vefa borcu ödenmiş olur diye düşünüyorum.

M. Murtaza Özeren

Yayın Tarihi: 07 Nisan 2016 Perşembe 17:27 Güncelleme Tarihi: 15 Haziran 2019, 08:54
banner25
YORUM EKLE
YORUMLAR
Abdurrahman Nur
Abdurrahman Nur - 5 yıl Önce

Hızır Murat Köse'nin Divan'ın 37. sayısındaki makalesinde Konrapa'nın siyerine dair de değerlendirmeler var. İlgilisinin dikkatine: https://www.academia.edu/19636845/Hulef%C3%A2-yi_R%C3%A2%C5%9Fid%C3%AEn_D%C3%B6neminden_Emev%C3%AElere_Ge%C3%A7i%C5%9Fin_Siyasi_Anlam%C4%B1_Hilafet-M%C3%BClk_Tart%C4%B1%C5%9Fmas%C4%B1

Ali Dereli
Ali Dereli - 3 yıl Önce

M.Zekai Konrapanın elimde PEYGAMBERİMİZ adı altında bir kitabı var. Yazarı tanımadığım için kitabı okumaktan biraz çekinmiştim. Vermiş olduğunuz bilgiler için teşekkürler. Allah razı olsun.

banner26