banner17

Kitapçıya giden onu kesin görür

Okumak bir iptiladır, müptelalara selam olsun! Selamın ilki ise Sıtkı Türkan'ın üzerine olsun!

Kitapçıya giden onu kesin görür
Sıtkı Türkan
Sıtkı Türkan

Evet, bir zamanlar böyle bir söz okumuştum sanırım bir yerlerde... O zaman tanıyor muydum Sıtkı Türkan'ı, henüz tanımıyor muydum bilemeyeceğim şimdi. Ama sonuç olarak böyle birini tanıdım. Kitaplarla arasında kurduğu müthiş bağa her zaman hayran kaldım. Seneler önce ziyaret ettiğim evindeki okuma salonunda bir yere şöyle bir söz iliştirilmişti: Kitap okumuyorsanız tartışmayalım! Mantıklıydı hani. Koskoca bir oda tıka basa kitap doluydu. Bunlar haricinde de birçok kitabını, orada burada depolamak zorunda kaldığını anlatıyordu. Bahis açtığım her yazardan, o yazarın bütün kitaplarından ve hatta kitaplarını basan yayınevlerinden haberi vardı galiba... Şaşırmak işten bile değildi. Şaşırmayı filan bir kenara bırakalım da şimdi, dünya üzerinde böyle bir adamın yaşadığını bilmek ne kadar da ümit verici bir durumdu! Herhangi bir hayatın içinde, hiçbir zorunluluğu olmadığı halde (mesleki anlamda), kitaplara büyük bir tutkuyla bağlanmış, her akşam yanına bir iki tane almadan evine dönemeyen ve kendi köşesinde sessiz sakin sürekli okuyan bir adamın yaşadığını öğrenmek, söyleyin, size de bir heyecan katmadı mı? Bence kattı. Katmalı. Eğer kitaplarla aranızda, okumanın dışında bir bağ kurmuşsanız, Sıtkı Türkan'dan haberiniz olmalı. İstanbul sınırları içindeki bütün fuarlarda, sahaflarda, kitapçılarda bir gün rastlaşmanız muhtemeldir. Selam verin. Uzun süredir arayıp bulamadığınız kitabın ismini söyleyin. Nereden bulabileceğinizle ilgili muhtemelen bir fikri vardır. Bir de; çok güzel selam alır...   

Sıtkı Türkan'ı oğlundan ve bir de kitapçı bir arkadaşından sorduk: 
 

Çetin Şahin
Çetin Şahin

Çetin Şahin (Zen Kitabevi sahibi):

Eğer kitapla ilgili biri iseniz, Sıtkı Türkan'la bir şekilde karşılaşmanız mümkündür. İster kitap satıcısı olun, ister kitap okuyucusu olun bir şekilde Sıtkı Abiyle yolunuz bir kitabevinde kesişebilir. Benim onunla tanışmam da kitapçı olmamdan kaynaklıdır. Kaç yıl oldu tam hatırlamıyorum, en az beş altı sene olmuştur, dükkanımızın eski yerinde, kitapları, özellikle ikinci el olanları defalarca tek tek ne var diye incelemeye gelmiştir. Ondaki kitap tutkusunu on yıllık kitapçılık hayatımda, diyebilirim ki kimsede görmedim. Herşeyden önce kitaba karşı çok saygılıdır. Kitapların tozunu siler, rafları düzenler. Onbinlerce kitabı olduğunu biliyorum. Evi dahil birkaç yerde depoluyor kitaplarını. Almaya da devam ediyor, sayı arttıkça haliyle barındırmak da zolaşıyor. Hep bir depo sıkıntısı vardır. Kendi tabiriyle, bir kedinin yavrularını ağzında taşıması gibi, kitaplarını oradan oraya taşımaktadır.

Müthiş de bir dergi arşivi olduğunu biliyorum. Cumhuriyetten sonra çıkmış bütün dergileri arşivlemeye çalışıyor. Dergi tutkusunda dergi çıkaranları üzecek bir yaklaşımı, kapanan dergileri daha çok seviyor olması! Sakın yanlış anlaşılmsın, bundan kasıt bütün sayılarını bulundurması kolay olduğu için.

Kitaba olan sevdasının yanında eksik kalan bir tarafı var, fazla okuyamıyor olması. Edindiği kitapları tek tek inceleyip, az çok konularını, özeti mahiyetinde kısa bilgileri edindikten sonra arşivine kaldırdığını söylüyor. Yine kendi ifadesi ve çocuklarından da duyduğum itirafla onları evlatlarından bile çok seviyor olması. Bu kadar bağlılığına rağmen onları gözden ırakta bırakmıyor. En büyük mutluluğu ihtiyacı olan birine, piyasada bulunmayan bir kitabını belli süreliğine verip faydalanmasını sağlamak. Benden istenip de bulamadığım birçok kitabı ihtiyacı olana Sıtkı Abi aracılığıyla ulaştırdığım çok oldu. Tabii ki geri getirilmesi ve kitabın yıpranmaması kaydıyla. 
 

Hüseyin Türkan (Sıtkı Türkan'ın oğlu):

Babamın kitapla olan tutku dolu ilişkisi daha çok küçük bir çocukken, babaannemin okuduğu, babam ve kardeşlerinin de tarifsiz bir heyecanla dinlemek suretiyle iştirak ettikleri  Battal Gazi hikayeleriyle, Hz. Ali cenklerinin anlatıldığı efsanevi menkıbelerle başlamış. Biraz büyüyüp okula başlayınca, dedeme günlük gazete haberlerini, zamanın önemli köşe yazarlarını, pehlivan tefrikalarını vs. okumaya başlamış. Dedem ve babaannemin, babamda varolan okuma iştiyakını ve sonraki yıllarda tebarüz edecek olan kitap sevgisini, böylece hiç farkında olmadan harekete geçirdiklerini düşünürüm. Öyle ki, kendisinin anlattığına göre, babamın kitaba olan merakı, ilerleyen yıllarda, onların dahi tepkisine sebebiyet verecek düzeye ulaşmış.

60'lı  yılların sonu, 70'li yılların başlarında, Valilik yokuşunda sele ile kitap satan adamlardan kucak dolusu kitap alır, hepsini bir çırpıda okur, aynı hızla geri götürür ve takas edermiş. Çoğunlukla o zamanlar çok popüler olan (bugün de aynı özelliğini muhafaza eden) Orhan Kemal, Fakir Baykurt, Yaşar Kemal, Kemal Tahir, Necip Fazıl, Atsız ve şimdi aklıma gelmeyen birçok Türk yazarın kitaplarının belki de tamamını o yıllarda okuyup bitirmiş.

Daha sonraki yıllarda, babam, kitaba karşı olan ilgisinin yanında, bir de süreli yayınlarla ilgilenmeye başlamış. Zaten, şahsi kanaatimce, babamın ilgisinin asıl yoğunlaştığı ve bugün Türkiye'de yayınlanmış ve yayınlanmakta olan süreli yayınlar sözkonusu olduğunda, kendisini bu konunun en derin ve kapsamlı bilgisine sahip insanlardan biri yapan, işte bu süreli yayınlara, özellikle dergilere karşı olan merakı ve ilgisidir.  

Her ne kadar, azımsanmayacak kadar ciddi bir bölümü, elde olmayan şu veya bu nedenle bugün artık arşivimizde olmasa da, yine de bugün itibariyle, kendisinin, kısıtlı maddi imkanlarla ve maişetimizi karşılamak için ayırmak zorunda olduğu mesaiden arta kalan zamanlarını kullanarak oluşturduğu, kitap ve süreli yayınlardan müteşekkil, takdire şayan bir kütüphanesi mevcuttur.  

Bu durumun aile hayatımızdaki yansımalarına gelince; özellikle annemin, babamın kitaba olan ilgisini kıskanması üzerinden yürüyen tarizkar tavrı, yakın akraba çevremiz arasında espri konusu olurdu. Tabii ki her kadın gibi annem de, evinin koridorlar dahil birçok bölgesinin, kendisinin orada durmasını uygun görmeyeceği bir nesne ile dopdolu olmasından şikayet ederdi. Sanıyorum son yıllarda artık ona da alıştı. 

Kardeşlerim ve benim için de, bulunmaz bir nimet sayılacak bu ortamda büyümüş olduğum için mutluyum. Aynı ilgi ve sevginin bizde de varolduğunu söylemek ahmaklık olur, ama kokusu sindiyse o da bir kazançtır diye düşünüyorum. 
 
 

Elif Tekin tanıttı.

elif.be[et]hotmail.com

Güncelleme Tarihi: 10 Aralık 2009, 11:04
banner12
YORUM EKLE
YORUMLAR
numan nihat türkan
numan nihat türkan - 8 yıl Önce

benim bu değerli şahsiyeti tanımam zaten büyük bir şeref hele birde bu değerli şahsiyetin amcam olması tabiri caiz ise kaymaklı kadayıf oluyor yukarıdaki yorumlara baktım tanıdıklarım. tabi onlar okumuş mürekkep yalamış kişiler ben onlar kadar kelimeleri yan yana getiremem ama şunu iyi biliyorum ki sıtkı türkan'ın kitap konusunda atmış olduğu adımları bırakın kendi çevresini tüm türkiyenin hatta bütün dünyanın yakından takip etmesi gerekir desem pek de mübalağa etmiş sayılmam.

Hasan Aydın (Eskimo Sahaf)
Hasan Aydın (Eskimo Sahaf) - 8 yıl Önce

Bir sahafta aradığınız bir kitabı bulursunuz keyfinize diyecek yoktur. Bir kitabı ararken başka bir kitap sizi çağırır. Oh iyi akşamlar.
Bir sahafta eşelenirken kitap kurtlarıyla karşılaşabilirsiniz. Kiminin sohbeti keyiflidir kimisi ketum kimisi de ukala…
Sıtkı Türkan kitap kurtları vadisinde pek göremeyeceğiniz türden babayani bir arkadaştır. Az önce raftan hırsla çektiği gözlerini parlatan bir kitabı beş dakika sonra size hediye edebilir: Kırmızı başlıklı kurt:)

Hasan Aydın (Eskimo Sahaf)
Hasan Aydın (Eskimo Sahaf) - 8 yıl Önce

Dahası sizinle bir kitabın değişik baskılarındaki farklılıkları hurufatını vs. zevkle paylaşır. Engin bilgisini aktarırken alçakgönüllüdür. Bu nedenle mi acaba diğer kurtlar ona pek kulak asmazlar ama dumanlı havada olur böyle şeyler.

Kitap hakkında kitaplar ve dergiler uzmanı. Ummanın içinde…

Sıtkı Türkan sevgiyle paylaşır kitap tutkusunu bilgisini. Bir sahaf daha ne ister?

Allah zihin açıklığı versin hepimize…

Limoni
Limoni - 8 yıl Önce

Sıtkı bey,nesli tükenmiş insanlardan biri.
Allah işlerini rast getirsin...

banner8

banner19

banner20