Gönlünden kalkan perde gözlerine indi

Halk şiirimiz ve türkü geleneğimizin, kıyamete kadar sesi kulaklarımızda kalacak değeri Âşık Veysel Şatıroğlu’nu hatırlatıyor Metin Erol..

Gönlünden kalkan perde gözlerine indi

Yeryüzünde, eşitlik, özgürlük, adalet vb… kavramların üreticisi ve tek pazarlayıcısı olarak, kendisine suni bir dünya hâkimiyeti kurmuş olan Batı medeniyetinin lokomotif kurumlarından biri olan Birleşmiş Milletler’in girişinde yazan ibare ne de dikkat çekicidir. Tercüme edersek “İnsanlık birbirinin âzâsıdır” yazmaktadır Birleşmiş Milletler binasının girişinde. Bu ibare, vaktiyle “Benî âdem âzây-ı yek- dîgerend” diyen Sâdi Şirazi’nin dizesinin bire bir tercümesidir. Kendi içlerinde bu düşünceye itaatkâr fakat kendi çıkarlarına ters durumlar ve olaylar söz konusu olduğunda nankörce hareket eden Batı’nın, günümüzde tüm dünyaya satmaya çalıştığı özgürlük ve eşitlik söylemlerine çok şükür karnımız tok. Gerek Sâdi Şirazi’nin dizesi gerekse de halk edebiyatımızın altın mührü olan Âşık Veysel Şatıroğlu’nun “Beni Hor Görme Kardeşim” türküsü, bizlerin bu hususlarda toplum olarak seviyemizi göstermektedir.

Bilhassa Âşık Veysel’in sazıyla, sanatıyla ortaya koyduğu sevgi, hoşgörü, eşitlik ve özgürlük temalı türküleri; Batı’nın, kendi ortaçağ Hıristiyanlığına olan nefreti üzere ortaya koyduğu eşitlik-özgürlük ve adalet algısından çok daha irtifalıdır.

Âşık Veysel’e doğru bir yolculuk

Âşık Veysel, 1800’lü yılların sonunda Sivas’ta doğmuştu.

Doğurmuş beni Sivas ilinde,

Sivrialan köyünde tarla yolunda

Azığı sırtında orak elinde,

Taşlı tarlalarda avuttu anam…

Avşar boyunun Şatırlı obasına mensup olan Âşık Veysel Şatıroğlu, henüz yedi yaşındayken çiçek hastalığına yakalanmış ve gözlerine perde inmiş. Veysel’in gözlerine inen perde, gönlünden kalkan perdenin ta kendisidir. Gözleri kapanıp, gönlü açılmıştır Veysel’in. Âşık olarak anılacaktır artık Veysel. Elinde sazı, gönlüyle gördüklerini diliyle söyleyecektir.

Genç yaşımda felek vurdu başıma

Alırdım elimden iki gözümü

Yeni değmiş idim yedi yaşıma

Kayıb ettim baharımı yazımı

Henüz yedi yaşında başına gelen bu hadiseden sonra, Âşık Veysel büyük bir hüzne kapılmıştır. Zor olsa da zamanla içinde bulunduğu duruma alışmıştır. Küçük yaşlarında saza olan ilgilisi ilerlemiş ve sazı eline aldığında ilk olarak Çamşıhılı Ali Ağa’dan, Kul Abdal’ın “Takdirle gelene tedbir kılınmaz” türküsünü öğrenmiştir. Yazgısı, sanatının üzerine düşmüştür Veysel’in.

Sazıyla tuttu tevhidini

Gözüne inen perde, Âşık Veysel’in gönül perdesini kaldırmıştır. Türküsüyle tevhid tutmuştur Âşık Veysel. Türküsüyle salat-u selam eylemiştir Nebi’ye. Vahdet üzere halleri olmuştur ve bunları haykırmıştır sazıyla.

Allah birdir peygamber hak

Rabbül âlemindir mutlak

Senlik benlik nedir bırak

Söyleyin geldi sırası…

Vaktiyle Ankara’ya gittiğinde kılık-kıyafetinden ötürü Ulus’tan atılan Âşık Veysel, hayatı boyunca yaşadığı mütevazı hayatından taviz vermemiştir. Yaşadıkları karşısında verdiği en güzel cevap, tüm dünyada eşitlik borazanları çalanlara da ders niteliğindedir.

Beni hor görme gardaşım

Sen altınsın ben tunc muyum

Aynı vardan var olmuşuz

Sen gümüşsün ben sac mıyım

Ne varsa sende bende

Aynı varlık her bedende

Yarın mezara girende

Sen toksun da ben aç mıyım

Kimi molla kimi derviş

Allah bize neler vermiş

Kimi arı çiçek dermiş

Sen balsın da ben çec miyim

Topraktandır cümle beden

Nefsini öldür ölmeden

Böyle emretmiş yaradan

Sen kalemsin ben uç muyum

Tabiatta Veysel Âşık

Topraktan olduk gardaşık

Aynı yolcuyuz yoldaşık

Sen yolcusun ben bac mıyım

Son olarak, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin değerli katkılarıyla Ahmet Özdemir’in hazırladığı “İki Kapılı Bir Handa, Âşık Veysel” isimli değerli çalışmayı hepinizin dikkatlerine sunarım. Âşık Veysel’in yaşamı ve şiirlerinden derlenmiş olan bu çalışmadan, bu engin saz şairimiz hakkında pek çok şey öğrenebilirsiniz.

Halk şiirimiz ve türkü geleneğimizin, kıyamete kadar sesi kulaklarımızda kalacak değeri Âşık Veysel Şatıroğlu’nu, vefatının sene-i devriyesinde hatırlatmak istedim. Âşık Veysel’i dinleyiniz. Gönül perdenizin tozunu alır sesi.

Metin Erol haber verdi

Güncelleme Tarihi: 24 Şubat 2019, 08:59
banner12
YORUM EKLE

banner19

banner13