banner17

Baudrillard'ı neden okuruz?

Batı dünyasının düşünsel çıkmazını tespit edip çeşitli çözümler sundu. Matrix filmindeki Neo karakterinin Baudrillard'dan mülhem bir karakter olduğu efsanesi bugün yaygınlık kazanmıştır.

Baudrillard'ı neden okuruz?

Kimdir Baudrillard?Jean Baudrillard

Günümüz düşünce dünyasının en çarpıcı isimlerinden olan Jean Baudrillard (1929-2007) Fransa’da doğmuş, özellikle de kitle iletişim araçları ve teknolojik ilerlemenin kapitalist toplumlardaki değişimlerini analiz etmiş bir filozoftur. Batı eleştirileri bağlamında Fransa'da tepkiyle karşılanan Baudrillard bilhassa, postmodern sanatın çıkmazını masaya yatırdığı Sanat Komplosu makalesinden dolayı Batılı postmodern sanatçılar tarafından yadırganmıştır.

Eserlerinde medya teorisi, post-yapısalcı felsefe, kitle zihniyeti ve öteki olmak gibi konuları ele almış, bugünkü batı toplumunun fikrî krizini derinlemesine irdelemiştir.

Körfez Savaşı bir yanılsama mıydı?

Baudrillard, iletişim dünyasında simülasyon, simülakrlar ve hipergerçeklik kavramlarının tartışılmasını sağladı. 1991’de koalisyon güçleri ile Irak arasındaki Körfez Savaşı’nın gerçek bir savaş değil, sırf bir televizyon olayı olduğunu, o savaşta televizyonda insanlar canlı canlı bir savaşı izlemiş ve daha sonra diğer tüm savaşları kanıksamaya başlamışlardır. Onun için yazar bu olayın salt bir televizyon olayı olduğunu öne sürer. 11 Eylül olayını kapitalizme karşı gösterilen ‘sembolik’ bir tepki olduğunu söylemiş, Amerikalılardan çok büyük tepki almıştı.

Duschamp'ın pisuvarıSanat eserinin metalaşması

Baudrillard 1996 Mayısında Liberation gazetesinde yazdığı “Sanat Komplosu” adlı yazısı ve bu yazı üzerine Baudrıllard’la yapılmış söyleyişiler kitap halinde basıldı. Baudrillard, çağdaş sanatın anlamsızken anlamsız, hükümsüzken hükümsüz olduğunu söyler. Hükümsüzlüğü zaten 1920’lerde Duschamp, bir sanat galerisine pisuvarı koyarak hazır nesne olayı ile öznelliği bir kenara bırakmıştır. Dönemi açısından Duschamp bir hazır-nesneyi sanat eserine dönüştürmüştür. Bu eser görülmemiş bir fikirdi, gerçekliği altüst etmiştir. Bunu ilk yapan kendisi olduğu için bayağılı estetiğe geçirmiştir. Bugün ise aynı şeyi yapmaya kalkan çağdaş sanat tam tersi dünyanın bütün bayağılığını estetiğe geçirmiştir.

Baudrillard’ın sanat anlayışı

Baudrillard’a göre sanat bir form olayı, form ise bir oyundur. Form hiçbir zaman dünyanın hakikatinden bahsetmez, kendini dünyaya yansıtır. Bugün ise sanatın bir değerler sistemi içine girdiğini, bu değerlerin estetik, ticari değer gibi metalaştığını, alınıp satılır hale getirildiğini belirtir. Sanatın zihinsel iktidar meselesine dönüştüğünü anlatır.Jean Baudrillard, sanat komplosu

Sanatta büyük komplo

Yazar çağdaş sanatın, sanat olmadığını düşünülen herhangi bir şeyden farkının kalmadığını, ticarî, pazarlanabilen bir form kazandığını söyler. Sanatın komplosu burada açıkça görülür; açılış yapmalar, sergi kurmalar, teşhirler, koleksiyon hepsi bu komployu yaymaya yarayan birer araçtırlar. Baudrillard bu yazısı ile postmodern veya çağdaş sanatın nasıl bir kumpasın içinde olduğunu, sanatın artık bir tekrar etme süreci içinde olduğunu söylüyor.

Cihan Aktaş’ı ve Yusuf Kaplan’ı etkiledi

Çağdaş batı düşünürleri arasında Baudrillard, müslüman yazarların, yazılarında çokça andıkları bir filozoftur. Medeniyet bağlamında ve Batı medeniyetinin eleştirisi hususlarında Baudrillard’a birçok yazıda çeşitli göndermeler yapılmıştır.

Cihan Aktaş'ın geçtiğimiz günlerde Özgün Duruş'taki köşesinde yazdığı “Recm Cezası ve İran” başlıklı yazısında recm cezalarının uygulanmasında gönderme yaptığı Baudrillard, medeniyet ve batının düşünsel çıkmazı bağlamındaki tespitleri bakımından Yusuf Kaplan'ın da kendisine sıklıkla vurgular yaptığı bir düşünürdür.

Sanat Komplosu, Jean Baudrillard, İletişim Yayınları.

 

Haris Yardımcı Baudrillard'a saygıyla yazdı

Güncelleme Tarihi: 04 Ekim 2010, 20:14
banner12
YORUM EKLE
YORUMLAR
İlkay Türkyay
İlkay Türkyay - 8 yıl Önce

yusuf kaplanı o kadra etkiledi ki sinema neden medeniyet dili olmalıdır diye cümleler kurdu kendisi.Halbuki baudrillard göstergenin öldüğünü söylüyordu vücudiyeti zahire eşitliyenlere inat

Ebrar
Ebrar - 8 yıl Önce

Baudrillard toplumsalın yok olmasıyla beraber onun üzerinden okunan göstergebilimin de okunamaz olduğunu belirtmiştir, bu doğrudur. Ama Yusuf Kaplan ve Aktaş bunu batı uygarlığının yok oluşu olarak okur. Baudrilliard'da kitaplarında verdiği örnekler batıya ilişkindir.(Avro-sentriktir) Özellikle Fransa-Senegal maçı ve bir gazetecinin tutuklanması anlattığı örnek-olay üzerinde düşünürsek.

esra
esra - 8 yıl Önce

yusuf kaplan2ı kimse etkileyemez,
büyük bir ütopya yusuf kaplan'ın söyledikleri...

bence baudrillard türkiyede çok az insanı etkiledi,
etkilenenler de günlük gazetelerde köşe yazıları yazmıyorlar...

zeynep
zeynep - 8 yıl Önce

"etkilemekten nefret ederim" (ilhan berk)

banner8

banner19

banner20