Yabancı Kelimelere TDK'ca Karşılıklar

TDK kurulduğu günden bu güne yaptığı çalışmalarla bir hayli tartışılır konulara imza atmıştır.

Yabancı Kelimelere TDK'ca Karşılıklar

TDK TÜKÇESİ

“Yabancı Kelimelere TDK'ca karşılıklar...”

 

Bilindiği üzere Türk Dil Kurumu, 12 Temmuz 1932'de bizzat Atatürk tarafından kurulmuştur. TDK kurulduğu günden bu güne yaptığı çalışmalarla bir hayli tartışılır konulara imza atmıştır. Güneş-Dil teorisi, dilde sadeleşme vesaire...

  “Yabancı Kelimelere Karşılıklar” adlı bir kaç ciltlik kitap var elimde... Türk Dil Kurumu hazırlamış ve basmış. Adından da anlaşılacağı üzere kitap yabancı kelimelere Türkçe karşılıklar veriyor. Ve burada trajik bir komedi başlıyor. Gülelim mi, ağlayalım mı karar veremiyorsunuz.

Bu kitaptaki yabancı kelimelere TDK'nın verdiği Türkçe karşılıkları kullanmanız halinde ya güzel bir dayak yersiniz; ya da ne diyor bu adam derler sizin için.

Örneğin “seni çok agresif gördüm” dediğiniz birine, bu kitaba göre “seni çok saldırgan gördüm” demeniz gerekiyor. Ya da “şu kitaplara bandrol yapıştırdınız mı” gibi bir cümleyi şöyle ifade etmelisiniz: “Şu kitaplara denetim bağı yapıştırdınız mı?”

Kitapta böylesi güzel olmuş dediğimiz maddeler olmakla birlikte; “limit” gibi toplum tarafından benimsenmiş ve işlevsel olarak da karşısına “uç, sınır, üst sınır” kelimelerini koyamayacağımız maddelerin de yer alması kitabın kabul edilebilirliğini yok ediyor. Yine aynı şekilde “nötr” kelimesine Türkçe karşılık olarak “yansız ve tarafsız” kelimelerini kullanmak çok abes kaçıyor.

Elbette dilimize sahip çıkalım. Batı özentisi züppe tipler gibi yabancısı olduğumuz kelimeleri tercih etmeyelim. Ya da yabancı kelime kullanmanın bir entelektüellik olduğu yanılgısına da düşmeyelim. Ama artık dilimize yerleşmiş, aileden biri olmuş kelimelere de el gibi bakmanın bir alemi yok. Öyle görülüyor ki, TDK bunu anlayana kadar hayli zaman geçecek. Bir zamanlar sınav kağıtlarına “cevap” yazmanın yasak olması ama daha sonra bunun aşılması gibi. 

Yabancı Kelimelere Karşılıklar, TDK, Ankara 1998 (İkinci Kitap)

 

Abdüssamed Bilgili, TDK bazı şeyleri aşmalı, dedi.

Güncelleme Tarihi: 24 Eylül 2010, 16:30
banner25
YORUM EKLE
YORUMLAR
Bir İsi
Bir İsi - 12 yıl Önce

Türkçede ünsüz harflerin yanına "e" ünlüsü getirilirek o harfin telffuzu sağlanır. Kısaltmalar da bu kuraldan nasibini alır. -Bir istisna dışında-
Yani TDK'nin telaffuzu Te De Ke şeklinde olmalı. Te De Ka değil... Cısss.

İki İsi
İki İsi - 12 yıl Önce

acaba k meşhur olmamış harfini kaç yerde ka diye okuyoruz..
muharrem ergin ne diyor bu konuda bakmak lazım...

İki İsi
İki İsi - 12 yıl Önce

TÜrkçe'de ''k'' konsonantı ''ka'' olarak da okunur ''ke'' olarak da, sözkonusu TDK olsa bile. Bir İsi'nin dediği şekildeyse o zaman pekaka değil pekeke denilsin kürtçede olduğu gibi...

Dil abuk müdaheleri bırakın hiçbir müdahale kabul etmez.

Bunların dışında ''Yabancı Kelimelere TDK’ca Karşılıklar'' kötü bir idafe tarzı...

üç üncüsü
üç üncüsü - 12 yıl Önce

Bir İsi, dikkat ettiyseniz "bir istisna" demiş, siz o istisnayı örnek vermişsiniz. Yani malum örgüt ismi. Dördüncüsü lütfen olmasın... "konsonant"a rağmen.

A.Bilgili
A.Bilgili - 12 yıl Önce

Galat-ı meşhur fasih-i mehcurdan evladır. Galat-ı meşhur lugat-i fasihten evladır. Bu iki söylem dil de önemli bir yekun tutur.

Kaçımız TDK'yı T(e)D(e)K(e) diye okuyor. MYKY'yı M(e)Y(e)K(e)Y(e) diye okuyor. Ya da MHK'yı M(e)H(e)K(e) diye okuyor. Bunlar bu geç vakitte aklıma gelen örnekler...

O yüzden "cısss" denilebilecek bir durum yoktur. Ortada bir yanlış da yoktur. Ortada dilin gramerine ters bir durum dahi olsa yukarıdaki iki söylem bizim kullanımımızı meşrulaştırmıştı

sabri ünal
sabri ünal - 12 yıl Önce

her fırsat geldiğinde birilerinin TDK (haçen ben TE DE KA diye okuyorum) kurumunu lüzumsuz yere eleştirmesini anlamıyorum... az veya çok doğru işi yapıyorlar... limit kelimesinin türkçe karşılığı sınır, veya uç sınırdır. niye limit diye kullanmamızı beklemik ki el bilali...

nasıl güzel çalıştıklarını fiili örnek olarak:
http://tdk.org.tr/TR/BelgeGoster.aspx?F6E10F8892433CFFAAF6AA849816B2EF972ACAD7D1AFFDBF

tdk kurumunu tebrik etmeye devam edeceğiz...

banner19

banner26