banner17

Muhafazakar sanat ölü doğmuş bir tartışma

Kendilerine “İslamcı” diyememiş bir kesimin değiştiklerini ifade etmek için buldukları “muhafazakar demokrat” kavramından sanat kuramı da çıkardılar ya, artık iş sadece kılgıda...

Muhafazakar sanat ölü doğmuş bir tartışma

 

Muhafazakar sanat konusunda biz de bir şeyler söylemeli miyiz? Doğrusu bu tartışmayı başlatanları ve ona müspet bakarak eklemlenenleri fazlasıyla ciddiye almış olmaktan endişe ediyorum. Gerçekten durum bu kadar vahim.

Muhafazakar sanatın ilkelerini açıklıyorum; bundan böyle…

Eski Türk Edebiyatı profesörü, sabık Kültür Bakanlığı müsteşarı, halihazırda Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri ve dahi YÖK üyesi sayın Mustafa İsen, bir toplantıda   “Nasıl muhafazakâr kesimin bir demokrasi anlayışı varsa, muhafazakâr demokrasi diye bir şeyden bahsedebiliyorsak, (Gerçekten  “muhafazakâr demokrasi” diye bir şey var mı? Bir yaşıma daha girdim.) o zaman ‘muhafazakâr estetik’ ve ‘muhafazakâr sanat’ diye bir şeyden de bahsetmek, bunun normlarını ve yapısını oluşturmak gibi bir yükümlülük içindeyiz…” buyurmuşlar.Mustafa İsen

Bu etiketleri sıralamamızın bir nedeni var. Sanat ve edebiyat sahasında bir tartışma başlatmak için kullanılan bazı etiketlere dikkat çekmek istiyoruz. Demek ki ne lazımmış öncelikle. Etiket. Güç. Resmiyet. Halihazırda Başkomutan’ın Genel Sekreterliğini yürüten bir kişi, işaret eder, ima eder, üstü kapalı emreder de tutan olmaz mı? Elbette. İyi ki “muhafazakar sanatın ilkelerini açıklıyorum; bundan böyle…” dememiş. Ama diyebilirdi pekala.

Muhafazakar sanat aslında muhafazakar demokrat tanımının bir uzantısı

Geçmişinde emir-komuta zinciri içinde hareketle iş görmüş bir kişi olarak sayın İskender Pala (enteresandır o da Eski Türk Edebiyatı profesörü) hemencecik durumdan vazife çıkardı. İfadesi aynen şöyle: “Bir muhafazakâr olarak sanatı tanımlayan 20 maddelik bir manifestoyu, aklıma hemen geliverdiği biçimde ve olabildiğince net yazacağım.” Kıvrak bir zeka örneği doğrusu: “Aklına hemen geliverdiği biçimde.” Muhafazakar sanat denilen şey de zaten böyle bir şeydir. İlkeleri, manifestosu akla ilk geliveren şeylerdir, bunda hayret edilecek bir şey yok. Hayret edilecek şey, bir yazarın bunları bir gazete köşe yazısında yazması ve bir kalemde çırpıştırıvermesi. Ciddiyet bu olsa gerek.

Nelermiş o maddeler deseniz de buraya yazmayacağım. Çünkü iler tutar yanı yok maddelerin. Sayın Pala, muhafazakar sanat örneğine eser bazında sadece isim zikretmemiş. Ama bütün oklar kendisini gösteriyor. Muhafazakar sanat eserine örnek mi görmek istiyorsunuz, benim eserlerime bakınız, anlarsınız, diyor.

Bazı kalemler meseleye, muhafazakar kelimesinin sözlük ve ıstılah anlamlarından girdi. Daha ilmî olur düşüncesiyle olsa gerek. Bunu sayın Pala da yapmış. Ama hiç kimse demiyor ki muhafazakar sanat aslında muhafazakar demokrat tanımının bir uzantısı. Yani kendilerini böyle tarif eden Ak Parti’nin. Bunu olsa olsa sayın Yalçın Akdoğan yapardı. Demek bu ayrıntıyı göz ardı etmiş veya ehline bırakmış Sayın Yalçın Akdoğan.

İskender Pala şu durumda hem teorisyeni hem pratisyeni oluyor muhafazakar sanatın

2003’ten beri yeni bir sanatçı kuşağı çıksaydı ve bu kişilerin yetişmesini muhafazakar demokratlar vaziyet etseydi, o zaman akla yatkın bir şey olurdu bu. Memleketin idaresini yürüten Ak Parti’nin bile düşünmediği bir şeyi, onun adına düşünenler ne amaçlamış olabilirler acaba? Milletvekilliği ve bakanlık olabilir ancak. Ak Parti yetkililerinin seçimden seçime hatırlayıp kullandıkları bir kavramla kendini tanımlayan bir yazar, şair var mı? İskender Pala “ben varım” dedi. İkinci örneği yok. İskender Pala şu durumda hem teorisyeni hem pratisyeni oluyor muhafazakar sanatın.

Ve enteresandır, muhafazakar sanat, edebiyat ağırlıklı... Hani bunun resmi, tiyatrosu, sineması, mimarisi, musikisi, hattı derseniz; cevap yok. Pala, ben üzerime düşeni yaptım, diğer sahaları da yetkili sanatçılar yapsın tavrında. İnsan kalemi alınca eline, bir çırpıda onları da sıralayıvermez mi? Musiki, resim, tiyatro, mimarî dediğin şey ne ki. Beş dakikada Beşiktaş.

Akabe YayınlarıKendilerine “İslamcı” diyememiş bir kesimin değiştiklerini ifade etmek için buldukları “muhafazakar demokrat” kavramından sanat kuramı da çıkardılar ya, artık iş sadece kılgıda... Kuram belli. Sanat eserinin bütün kuramları ve hatta kendini var eden kuramı da aştığını bilmeyen adamların profesör olduğu, köşe yazdığı, roman yazdığı, yazdığı romanlarla en çok kazananlar listesine girdiği bir ülkede olduğumuzu unutuyor değilim. Yazdıklarını romanmış gibi gören ve gösteren (satıldığına göre romandır sanıyor, burada haklı) bir yazarın kendinden hareketle sahiplendiği kuramın en talihsiz yeri bence burası.

Ak Parti neyi muhafaza etmiş de muhafazakar sanat ilkeleri çıkarılıyor icraatından, anlamış değilim. Kendini muhafazakar sanatçılar diye tanımlayan bir kuşak mı yetiştirdi Ak Parti? Kuramın önce geldiği ve ona göre eser üretildiği tarihte görüldü. Sosyal Gerçekçilik böyle doğdu. Bu analojiden hareket edildiyse, metod olarak muhafazakar sanat, o zaman komünizmi esas almış olur ki bu durum, doğrusu, Ak Parti’ye de haksızlık olur.

Muhafazakar sanatçılar nerdeydi acaba o zaman?

Bizim ecdadımız ve dahi eslafımız, İslam’ın bir estetiği olmasına ve bunu en güzel şekilde yansıtmalarına rağmen; “İslami roman”, “İslami hikaye”, “İslami şiir”, “İslami edebiyat”, “İslami mimari” tanımını kullanmamışlar. Neden? Çünkü sanat eseri beşeridir, insanî bir uğraştır, kişi ona kendinden bir şeyler katar. Kattığı o şeylerin içinde yeryüzüne ait çok şey vardır, ama hassasiyet, duyarlık İslam’dan alınmıştır. Bu tartışmalar 70’li ve 80’li yıllarda yapılmıştır. Muhafazakar sanatçılar nerdeydi acaba o zaman? Kolaylık olsun diye Akabe Yayınları arasından çıkan Açıkoturum 1 - Siyaset ve Sanat adlı kitabı tavsiye ederiz.

Hasılı kelam, muhafazakar sanat, ölü doğmuş bir tartışmadır.

Saniyen, sanat eseri bütün tanımları, bütün kuramları aşar.

 

M. Yusuf Yılmaz tartıştı

Güncelleme Tarihi: 17 Mayıs 2012, 19:35
banner12
YORUM EKLE
YORUMLAR
Barbaros
Barbaros - 7 yıl Önce

kendisi de ifade etmiş.S.S Öğün'ün konferansında bahçedeki sohbette bir dergi editörü arkadaş Mustafa İsen'in kendi ağzından aktardı."Bu kavramsallaştırma aceleye gelmiş ve gayrı ihtiyari bir soru üzerine oluşturulmuş bir ifade.Çok sorunlu bir kavramsallaştırma olduğunu biliyorum ve açıkçası üzerime yapışıp kalmasını istemiyorum." demiş Mustafa İsen.Haber vereyim dedim.

İsmail Aydoğdu
İsmail Aydoğdu - 7 yıl Önce

Kısa bir süre önce yine bu platformda açılan, "Her şeyin İslamisi mi" başlığını hatırlattı yazar. Nedir bu herşeye bir etiket yapıştırma tutkusu? Muhafaza etseydi, sanat eseri olur muydu, muhafaza edilen şeyin sanatı ne olacak... Kendi medeniyet perspektifimizden beslenen bir sanat mutlaka olacaktır ama bu böyle midir acaba? Ölü doğmuş bir tartışmadır...

kesmecelerin hamdi
kesmecelerin hamdi - 7 yıl Önce

Hoş yazarsın Yılmaz. Gözlerinden öpüyorum. Biraz daha, biraz daha ki bu millet belki uyanır, kimin kim olduğunu tanır. Neyin sanat neyin olmadığını, kimin sanatçı kimin teorisyen(!) olduğunu. Tekrar gözlerinden öpüyorum

Sami Çelik
Sami Çelik - 7 yıl Önce

Gerden-i billûra ben bir bağ olaydım kâşkîSimsiyeh yanıp serâser dağ olaydım kâşkîHâr-ı cevre sînemi germekten etmezdim hazerSen çiçek, ben bir yeşil yaprağ olaydım kâşkîGam değildi pembe-veş fersûdelensem de banaTek leb-i şîrînine yaşmağ olaydım kâşkîBûsiş-i lâlinden etmezdim ferâgat bir nefesSu içerken destine bardağ olaydım kâşkîHizmet-i ulyâ-yı yâre sarfederdim ömrümüBin sene dünyâda Fennî, sağ olaydım kâşkî

Sami Çelik
Sami Çelik - 7 yıl Önce

- ...buyurmuşlar.- Geçmişinde emir-komuta zinciri içinde hareketle iş görmüş bir kişi...- enteresandır o da Eski Türk Edebiyatı profesörü...- muhafazakar sanatın ilkelerini açıklıyorum..."vs. vs.Sayın yazar M. Yusuf Yılmaz, yukarıya alıntıladığım birkaç kanaat ifadelerinizden anlıyoruz ki bu insanlar (sizin tabirinizle kişi), (ki hiçbiri hakkında hiçbir malumatımızın olmadığını varsayarak) hiçte muteber insanlar değillermiş.

Sami Çelik
Sami Çelik - 7 yıl Önce

Teheccüde kalkmayanın vakit namazı telkininin pek kıymeti olmaz derler. Özellikle tahkir ifadelerinizi hiç yakıştıramadım hele ki saniye ifade ettiğiniz bir amaç uğruna (sanat eseri bütün tanımları, bütün kuramları aşar) mış! Aşsa ne olur aşmasa ne olur. Velevki aşarsa kendini çüreten çelişik bir ifade hattızatında. Keşke kendi fikirlerinizi serahatle yazsaydınız da nasiplenseydik. Bırakın İsen'e, Pala'ya saldıracak ağzı salyalı bir sürü insancık var memlekette.

kesmecelerin hamdi
kesmecelerin hamdi - 7 yıl Önce

Sami. tumturaklı konuşuyorsun. Red kit,Tenten, Teksas, Tommiks en fazla okunan kitaplardır dünyada. Haberin yok galiba.

Sami Çelik
Sami Çelik - 7 yıl Önce

Hamdi Bey listenize Kuran-ı Kerim'ide ilave edelim mi müsadenizle? Biraz derin düşünelim lütfen. Avucunuzdakinden bahsedin benim heybeme göz dikmeyin...


banner8

banner19

banner20