banner17

Lisa Gerard ne söylüyor?

Zeki Bulduk: Ağlayan insan bir müddet sonra dinginleşir. Gezegenin baş ağıtçılarından olan Lisa Gerard'ın sesi..

Lisa Gerard ne söylüyor?

Ağlayan insan bir müddet sonra dinginleşir. Gezegenin baş ağıtçılarından olan Lisa Gerard’ın sesi ulaşmışsa eğer bir kulağa; uzun sürmez, o kulağın sahibi dinginliği beklesin artık!Lisa Gerard

Ağıtçı kadınları var dünyanın. Hani gönüllerini hoş tutsun diye keyif ehlinin; şuh sesleriyle sahne alanların dışında, dünyanın koskoca bir mezara döndüğü zamanda gelir ağıtçı kadınlar. Lisa Gerard bu ağıtçı kadınların en evrensel duruşlu olanlarından. Şuh bir sesi yok. Bizi aşka ya da eğlenmeye, hoşça vakit geçirmeye çağıran nisa seslerine benzemiyor sesi. Kanatıcı bir şeyler var onun sesinde. Bize, insan olduğumuzu, acımasız ve acınası olduğumuzu hatırlatan bir şeyler…

Bazen, müzik aletlerini def ediyor sahneden. En kuvvetli müzik aleti olan insan devreye giriyor. Tabi, bir ney gibi değil; algıları neredeyse tamamen açan bir tınıyla “insan sesi”.

Dinginliğin sesidir o...

Islak değil melodiler. Ne demek “ıslak melodi”?  İnsanın içini vıcık vıcık eden, tepeleyip geçen adeta çamura yatıran sesler ve ezgiler vardır. Kirlendiğimizin bile farkına varmayız o ezgiler kulağımıza zulm ederken. Hatta, ritmi ne de hoş deriz o tür şarkılara. Kanımızı kaynatırlar ya aldanır gideriz ezgiler eşliğinde... Lisa Gerard “ekstra” bir şeylere ihtiyaç duymadan insanı ritmin içine çeker; ritmi içinize çekemezsiniz onun sesiyle. O ses, sizi ahengin kalbine götürür. Her ne kadar son dönem şarkılarında ağırlıkla kilise müziği yanında çığırsa da kulağımıza; ekseriyetle mistik bir dünyanın kapısı açılır önümüzde onun sesiyle. Dinleyiciye,  “dinleyenin” üstün bir yanı olduğunu hissettirir. O sesin peşi sıra eğlenceye, coşkuya, rahatlamaya gidileceği garantisini vermez, daha fazlası vardır: Dinginlik.

Ağlayan insan bir müddet sonra dinginleşir. Gezegenin baş ağıtçılarından olan Lisa Gerard’ın sesi ulaşmışsa eğer bir kulağa; uzun sürmez, o kulağın sahibi dinginliği beklesin artık!

Filmlere can vermişti

Ateş Üzerinde Yürüyen Adam, Gladyatör ve Schindlerin Listesi filmlerinin müzikleri Gerard’a aittir. Bunların dışında da filmler için müzikler yaptı. Ancak öznel de olsa söylemeliyim; Baraka için Dead Can Dance ile birlikte yaptığı parçalar kulağı parçalayıp dosdoğru can kulağını hedef alıyor. Belki de Baraka filminin temasıyla tam örtüştükleri için böyle düşünüyorum. Hans Zimmer ile yaptığı müziklerde daha çok savaşa giden bir dünyayı anlatır. Ancak Dead Can Dance döneminde ağıtçı kadın olma özelliğini tam yansıtmıştır mikrofona.

Loreena MckennittLoreena Mckennitt’ın kuzeyliliği yanında daha evrensel bir duruşu vardır Lisa Gerard’ın. Her ne kadar iki sanatçı da İrlandalı bir görüntü verseler de (bunda Ortaçağ kilise müziğine meyilli olmalarının etkisi olabilir) Mckennitt,  Kanada soğuklarında; Gerard, Avustralya sıcaklarında tımar etmişlerdir seslerini. Benzer bir yanları ise özellikle fantastik içerikli filmler ya da tarihi filmlere soundtrack yapmış olmaları. “Sınır ötesi, çizgi dışı, sıradanı aşan” her iki sanatçıda da belirgin seçimler gibi duruyor. Bu sebepten “başka dünyaların şarkılarını” söylüyorlar ama bu dünyanın ağıdını yakıyorlar demem mümkün. (Yüzüklerin Efendisi ve Gladyatör filmlerini bu duruma örnek verebilirim.)

Dünya dili ile anlamasak da...

Dünyanın geniş bir yer olduğunu biliyorum. Ancak, “daralan vakitleri” var dünyanın. Biz insanlar dar kıldıkça zamanı; içimizden başka insanlar çıkarlar ve daha ferah, daha geniş bir yüreğimiz olduğunu hatırlatırlar zaman zaman. Bu, bazen anlamadığımız ama hissettiğimiz bir dille olur. Lisa Gerard’ın sesinde o ferahlık ve genişlik var; dünya her ne kadar daraltılmış bir ölüm ve keder sahasına dönüştürülmüş olsa da çağın katilleri ve paranın hükümdarları tarafından…

Ne diyelim; sözü Hermann Hesse ile bağlayalım. Boncuk Oyunu adlı romanında kahramanına şunu söyletir, Hermann Hesse: “Milletlerin seviyesini meydana getirdikleri müzik eserleri ortaya koyar. Bir milletin müziği kimliğidir.”

Lisa Gerard’ın şarkı mı, ağıt mı, etnik parçalar mı söylediğini dinleyen bilir, demeyeceğim. Ama her ne söylüyorsa iyi söylüyor.

 

 

Zeki Bulduk, Ağıtçı Kadınlar’ı dinlerken öğrendi dünyanın kahrını

Güncelleme Tarihi: 08 Ocak 2011, 10:33
banner12
YORUM EKLE
YORUMLAR
Mehmet Tepe
Mehmet Tepe - 8 yıl Önce

Lisa Gerard gerçekten mükemmel bir ses ama her şeye rağmen Loreena bacı yı tercih ederim :))

elif
elif - 7 yıl Önce

Ben bu bölümde paylaşılan tüm yazılar için site yöneticilerine ve de yazı sahiplerine gerçekten çok teşekkür ediyorum..arayıp da bulamadığım bambaşka güzellikler keşfettim,, ki lisa gerard huzur amakatılıyorum Loreena Mckennitt de apayrı bir huzur var .. selam ve dua ile..

banner8

banner19

banner20