Hikmet yolcularının halleri İrfan Türküleri'nde

Meselesini 'dil'lerde taşıyanlar için Ender Doğan, hikmet burcunun salkımları olan türküleri bir araya getirerek 'İrfan Türküleri' adıyla yeniden yorumladı. 16 irfan türküsü, hikmet sözü. Zeki Dursun yazdı.

Hikmet yolcularının halleri İrfan Türküleri'nde

Anadolu bir irfan yurdu mudur? Bu soruyu kolay kolay olumsuzlamak çok zor bir iş. Anadolu’ya İslam, irfan ile girmiştir dersek, “irfan”dan mahrum olanlar taşlar mı bizi? Bu da sözlerimizin diyeti olsun, sözün karşılığı taş olmuş irfan geleneğinde zaten.

Hikmet burcu yolcularının hâlleri

“Taş”lananlar, “taç”lanmışlar. Hem bir yandan maddi bir yurt arayacaksın, hem de diğer yandan manevi yurtta seyeran edeceksin… İşte hikmet burcu yolcularının hâlleri… Anadolu yeni bir maddi yurt mu? Elbette, hem de şeddeli. Anadolu’yu yurt  edinirken “dil”e dikkat gerekti, bu şarttı Anadolu için. “Dil”e dikkatin çift cephesi var: Bir gönül olan “dil”i korumak; diğeri, “lâl” olmaması gerekeni kollamak.

Anadolu erenleri de “yeni bir yurt” görevini alınca mürşid-i bâlâdan, yeni yurtta sıkıntıların def’i için irfan denizine revan olmuşlar. Gök gönüllü göçekler varıp Anadolu bağında, bağırlar dağlayıp türküler çağlamışlar. Her içilen bade, sözü dökülen nağme ile gönüllerde yer almış. Bugün bile irfani hikmetin son demlerinden Aşık Veysel’i dinleyip de etkilenmeyen yoktur. Bugün irfan hikmetinin torunlarına artık Anadolu yetmemektedir. Kavgamız bu yüzdendir. Yeni göçekler lazımdır, “dil”ler için.

16 irfan türküsü, hikmet sözü

Meselesini işte böyle “dil”lerde taşıyanlar için Ender Doğan, hikmet burcunun salkımları olan türküleri bir araya getirerek “İrfan Türküleri” adıyla yeniden yorumladı. 16 irfan türküsü, hikmet sözü. İlk türkü “Kaşın Mihrabına Secde Edenler”, son türkü ise “Okudum Okudum”. Son türkünün sözlerine bir bakalım hele:

Bana okudun mu diye sormayın

Kitap okumadım insan okudum

Kitabı insandan ayrı görmeyin

İnsanı sınırsız umman okudum

Bahçe oldum gül açıldı dalımdan

Toprak oldum canlar geçti yolumdan
Dil bilenler anlamadı dilimden
Derdimin içinde derman okudum

Cahil arasında irfan okudum

Kalem konuştu mu kelâm susar. Karslı Mürsel Sinan’ın türküsünden bu sözler. İrfan, hâlâ şehrin kenarında moderne tutunmaya çalışan insanımızın kadim hayatı.

Ender Doğan’ın bu çalışması Anadolu’nun değişik yörelerindeki irfani hikmet ile bizi buluşturuyor. Bilgi’yi işiterek almayı unutan biz modern zaman insanları için iyi bir hatırlatıcı olan türküler, tefekkürle dinleyenlerini bekliyor.

Zeki Dursun yazdı

YORUM EKLE

banner36