banner17

Karikatür Müzesi nereye taşındı?

Eski mizah dergileri şüphesiz günümüz dergilerinden çok farklı. Eski dergiler güldürmez belki ama çok şey taşır günümüze!

Karikatür Müzesi nereye taşındı?

Mizah dergileri hayatın içerisinde kaldığı, toplumun nabzını iyi tuttuğu ölçüde başarılı olur kanaatindeyim. Bir tarihçi olarak Osmanlı döneminin birçok önemli toplumsal olayının resmedildiği eski karikatür dergilerini karıştırmak benim için tarifi imkânsız bir zevk halini aldı. Bu vesileyle Saraçhane’deki Karikatür Müzesi olarak kullanılan Gazanfer Ağa Medresesine fırsat buldukça uğrardım.

Gazanfer Ağa Medresesi - eski Karikatür Müzesi
(+) Gazanfer Ağa Medresesi - eski Karikatür Müzesi

Geçenlerde hazırlamakta olduğum bir makale için usta çizerler Münif Fehim ve Salih Erimez’in bazı karikatürlerini bulmak için müzeye gitmeye karar verdim. Müzenin eski yerinden temelli taşındığını, Kasımpaşa stadının üstünde bir binaya yerleştirildiğini öğrendim. Eski gösterişli binasına nazaran hayli sade ve küçük olan bu yeni yerde de henüz düzenlemeler ve tadilatlar bitmemişti. Dışı camlardan oluşan binada yetkiliden izin isteyerek karikatür dergilerinin içerisine daldım. Yorgunluktan takatsiz hale geldiğimde 4-5 saat çalıştığımı fark ettim. Bu dergiler içerisinde hoşuma giden bazı karikatürleri fotoğraflayarak arşivime aldım.

Münif Fehim ve Salih Erimez

Münif Fehim'in falaka çizimi
(+) Münif Fehim'in falakası
Salih Erimez'in falaka çizimi
(+) Salih Erimez'den falaka
Salih Erimez'den Bevyap (Öğrenci Servisi)
(+) Salih Erimez'den Bevyap (Öğrenci Servisi)

Hiç  şüphe yok ki Osmanlı sosyal hayatını en canlı bir şekilde karikatürize eden ressamlardan biri Münif Fehim (Özarman)’dır. 1899 doğumlu bu usta çizer kitap kapakları, dergi ve kitap illüstrasyonları hazırlamıştır.

“Tarihten Çizgiler” adlı köşesiyle Osmanlı toplumunda kendince ilginç gördüğü olayları resmetmiştir. Çok beğenilen bu köşe daha sonra Salih Erimez tarafından devam ettirilmiştir. Özellikle “Karikatür” dergisinin birçok sayısında seri olarak bu çizimler yapılmıştır. Münif ustadan aldığı bayrağı devam ettiren Salih Erimez, karikatür çizimlerindeki abartı uygulamasını iyi de kullanarak ilginç çizgilere imza atmıştır. Münif Fehim, resimlerinde geçmişe karşı bir önyargı da sezilen ve çizgileriyle kendisini taklit eden Salih Erimez’e göre geçmişin yargılanması konusunda daha mutedildir.

Salih Erimez’in geçmişe karşı düşmanlığını bir yana bırakacak olursak yaptığı çizimler birçok önemli sosyal olayı zihnimizde canlandırmamızı sağlamıştır. Özellikle eğitim hayatımız, ilk mektep zamanları, amin alayı gibi görsel malzemenin çok fazla elde olmadığı bu konularda çizdiği çok sayıda karikatür, bu konularda önemli birer kaynak oluşturur.

Hacamatcı
Sülük mevsiminde
Resimleri büyütmek için üzerini tıklayın

Hacamat mı, sülük mü?

Bahsi geçen karikatürler içerisinde en ilginç olanlarından biri de bugün sıkça başvurulan alternatif tıp yöntemlerinin resmedilmesidir. Bu vesileyle hacamat ve sülük tedavisinin Osmanlı toplumunda nasıl uygulandığını da öğrenmiş oluyoruz.

Netice itibariyle tarihi konuları resmeden karikatürler bugün hem ciddi bir belge olarak kullanılmakta hem de okuyucu tarafından ilgiyle takip edilmektedir.

 

 

 

Fatih Güldal eski dergilere dalarak haber verdi

Güncelleme Tarihi: 09 Aralık 2010, 20:06
banner12
YORUM EKLE
YORUMLAR
yavuz cihangir
yavuz cihangir - 8 yıl Önce

çok güzel bir haber; daha ayrıntılı araştırmalar bekliyoruz

banner8

banner19

banner20