Yahya Kemal'in oruç hüznü

Kamil Yeşil Yahya Kemal'in şiirinden yola çıkarak oruç tutamamanın hüznünü yazdı.

Yahya Kemal'in oruç hüznü

Anam “ Arife günü kuşlar kurtlar oruç tutar, Ramazan’ı oruçla uğurlayın.” der; beni ve kardeşlerimi son gün oruca niyet ettirirdi. Ramazan gelince herkesten önce sahur sofrasına yaklaşan bizlerdik halbuki. Sahuru yer ama oruç tutmazdık. Arife günü bir gün de olsa oruç tutmanın huzur ve neşesini yaşardık.

Bu neşeyi ve huzuru oruç tutmayanlar bilmez.

Bazı insanlar vardır oruç tutmaz, bazıları vardır tutamaz. Oruç tutmayanlar da türlü türlüdür. Bir kısım insan vardır ki Ya Tahammül Ya Sefer’in Profesör Asım Bey’i gibi Ramazan’ın geldiğini fark etmez. Bazıları vardır ki özellikle oruç tutmadığını göstermek ister ve hatta bununla gururlanır. TBMM’nin açılışında, oruç tutmadığını özel bir gayretle gösteren Ahmet Necdet Sezer’i ve Kenan Evren’i bu bağlamda hemen hatırlayıverdim mesela. Ama tutamayanların içinde bir eziklik, bir hüzün, bir özlem vardır. Onlar özür sahibi kimselerdir, hastadır, ilaç kullanmak zorundadır, yolcudur. Yemeleri ve içmeleri gizlidir. Açıktan yemek veya içmek zorunda kaldıklarında bile bir utanma ve üzülme hissinin altında olduklarını hemen fark ettirirler.

Çocukluğumda bayram sohbetlerinin konularından biri idi oruç. Ben hepsini tuttum, on gün tuttum, bu sene nasip olmadı, gibi konuşmalar geçerdi bayramlaşmalarda.

Ramazan’da oruç tutamayan ve tutmayanlara bir şey deme hakkımız yok. Dediğimiz gibi dünyanın bin bir türlü hali, o hallere uygun özürler var. Bendeniz böyle insanlar gördüm mü biraz öfkeleniyorum ama daha çok üzülüyorum. Adam, oruç bir yana bu ayda içki içiyor. Vay nasipsiz herif vay!

Ramazan, oruç dendi mi bazı insanlar çocukluğuna kadar gider. Çünkü kendine geldikten sonra bu bezde tarağı olmamıştır. Yakup Kadri, çocukluğunu geçirdiği Manisa’nın ramazanlarını özlemle anlatır hatıralarında. Yıllar sonra açığa çıkan bu ramazan ve oruç özlemini gene de onun için olumlu bir duygu sayabiliriz.

Ama oruç tutamamanın hüznünü ve ezikliğini sanırım en iyi Yahya Kemal dile getirmiştir. Onun Atik-Valde’den İnan Sokakta adlı şiiri okuyucuya hüzün verirken aynı zamanda şair hakkında müspet duygular da uyandırır.

Yıllar sonra, sabaha kadar uykusuz kalarak gittiği bayram namazı ona nasıl Süleymaniye’de Bayram Sabahı’nı yazdırmışsa, oruçsuzluk da  Atik-Valde’den İnan Sokakta’yı yazdırmıştır.

İftardan önce gittim Atik-Valde semtine

Kaç defa geçtiğim bu sokaklar, bugün yine

Sessizdiler. Fakat Ramazan maneviyyeti

Bir tatlı intizara çevirmiş sükûneti

Semtin oruçlu halkı, süzülmüş benizliler

Sessizce çarşıdan dönüyorlar birer birer

Bakkalda bekleşen fıkara kızcağızları

Az çok yakından sezdiriyor top ve iftarı

Meydanda kimse kalmadı artık bütün bütün

Bir top gürültüsüyle bu sahilde bitti gün

Top gürleyip oruç bozulan lahzadan beri

Bir nurlu neşe kapladı kerpiçten evleri

Tenha sokakta kaldım oruçsuz ve neşesiz

Yurdun bu iftarından uzak kalmanın gamı

Hadsiz yaşattı ruhuma bir gurbet akşamı

Bir tek düşünce oldu teselli bu derdime

Az çok ferahladım ve dedim kendi kendime

“Onlardan ayrılış bana her an üzüntüdür

Madem ki böyle duygularım kaldı, çok şükür” 

Kendi hüznünü bizim de hüznümüz kılan şaire rahmet dilerken sözü şöyle bağlayalım: Ya Rabbi, bizi sakın Ramazansız ve oruçsuz bırakma. Amin.

Kamil Yeşil bildirdi.

Güncelleme Tarihi: 10 Nisan 2020, 12:54
banner25
YORUM EKLE
YORUMLAR
salih
salih - 11 yıl Önce

garip gerçekten. yahya kemal kendini anlatmış ama biz niye onunla empati filan kuruyoruz ki?!

mehmet sait çakar
mehmet sait çakar - 11 yıl Önce

tabii ki değil. onun hüznü başka bir şeyden neşet ediyor. şiiri dikkatle okumak lazım. sermet sami uysal'ın yahya kemal ile yaptığı sohbetlerde yahya kemal'in kendisi müslüman olmadığını birkaç kez söylüyor. bunu açıkça deklare etmemiz lazım, sezai karakoç bile edebiyat yazıları'nda onun müslümanlığını... bu adam Allah'a inanıyor fekat dinsel öğretilerin bütününü reddediyor. agnostik gibi birşey. fakat müslümanlığı annesinin, daha çok da türk milletinin dini olması hasebiyle sevdiğini söylüy

Kamil Yeşil
Kamil Yeşil - 11 yıl Önce

Ezansız Semtler'i, Atik-Valde'den İnen Sokakta'yı, Süleymaniye'de Bayram Sabahı vs. yazabilmek için insanın İslamdan, Müslümanlıktan nasiplenmesi gerekir. Yahya Kemal'in bütün külliyatını okudum, hiçbirinde Amentü'yü inkar, istihfaf görmedim.

Kamil Yeşil
Kamil Yeşil - 11 yıl Önce

Onun inanç dünyası ile ilgili tartışmalardan haberdarım ama bu sadece ikinci kişilerin söyleşilerinde geçiyor. İslam fıkhında kişinin imanı ile ilgili karine yüzde bir bile olsa onun imanına hükmedilir.Amacım Y.Kemal'i Müslüman kılmak değil, oruç tutamayan bir kişinin hüznüdür.

Eyüp YILDIRIM
Eyüp YILDIRIM - 11 yıl Önce

Yahya Kemalleri, Ahmet Hamdileri vb. fazla abartmanın ve yüceltmenin bir anlamı yok. Kendilerine göre şairdirler, nasirdirler. O kadar. Müslümanlıklarını da bize bir zararları olmadığı müddetçe sorgulamak bize düşmez. Yahya Kemal'İn bir Sezai Karakoç olmadığı ortadadır zaten.

emre
emre - 11 yıl Önce

yahya kemalin şiiri, bir bakıma islam medeniyetinin şiiridir. bu ülkeyle sınırlı kalmayacak, 19. yüzyıl müslümanlarının hüznünün şiiridir. mehmet akif'ten farklı olarak onun hüznü, daha elit bir kesimin kopuşunu temsil eder. bu manada atik valde'den inen sokakta şiiri de, bu hüznün en belirgin olduğu örnektir belki de. dikkat çektiğiniz için teşekkür ederim.

emre
emre - 11 yıl Önce

yalnız burada yapılan yorumları gördükçe ümitsizliğe kapılamamak elde değil. yahya kemal ve sezai bey çok farklı devirlerin, hallerin hissiyatlarını dile getiriyorlar. bu ikisi ve diğerleri üzerinden bir inanç mukayesesi, iman ölçme çabası çok yanlış ve islam'ın ruhuna aykırı.
genç müslüman edebiyat meraklılarındaki bu tepkiselliğin arkasında, bu devrin islam anlayışındaki çarpıklığı, cehaleti eleveren tehlikeli bir şeyler var. halbuki onları anlamayanın karakoç'u anlayabilmesi de mümkün deği

nazım girit
nazım girit - 11 yıl Önce

emre bey, siz gençmüslüman edebiyat meraklısı değilsiniz sanırım. yaşınız 55 mi acep? islamcılardaki tepkiselliğin sebeplerini anlamaya çalışmak, tutup islamcılara niye tepki gösteriyorsunuz demekten daha olumlu bir davranış bence. kimse yahyakemale düşman değil. sadece baştacı edilmesinden bıktık! tamam, edb adına baştacı edilsin bu konformist zat. lakin müslüman edbçılar adına baştacı edilmemeli! isyanımız buna. ha, aşırı tepki gösteren olabilir ama bunla tüm islamcıları itham etmememli bence


banner19

banner13

banner26