Şeyh Hamza Yusuf ve Gazali'nin Çocukları projesi

Aisha G. Henry ile Hamza Yusuf’un çocukların İslami eğitime dair yaptıkları sohbetler ve mevcut klasik eğitim metodlarına yönelttikleri ortak eleştiriler onları bir arayışa itiyor ve 'The Ghazali Children’s Project' çıkıyor ortaya. Deniz Baran yazdı.

Şeyh Hamza Yusuf ve Gazali'nin Çocukları projesi

Yaklaşık 2 ay önce internette çok ilgi çekici bir projeyle karşılaştım. O zamandan beri hakkında yazmak istediğim bu projeye iyice göz atıp projenin detaylarına vakıf olabileceğim bir araştırmayı yapmak için bir süre bekledim ve nihayetinde o vakit gelip de proje hakkında yeterince bilgi sahibi olunca bunu sizlere aktaracak adımı atmanın zamanı geldi diye düşünüyorum. Başlıktan da anlaşılacağı üzere heyecan verici bir ismi var bu projenin: “The Ghazali Children’s Project”. biz kendi hitabımızla “Gazali Çocukları Projesi” diyelim.

Projenin internette geçen tam adına baktığınızda “… Project by Fons Vitae” ibaresini göreceksiniz. Projenin ne olduğundan bahsetmeden, evvela, proje sahibi Fons Vitae’ye değinelim. Zira Fons Vitae’nin ve birazdan adını zikredeceğimiz kurucusunun hikâyesi başlı başına ayrı bir yazıyı hak edecek cinsten. Ayrıca Gazali Çocukları Projesi’nin ruhunu anlamak için de onların hikâyesi mühim bir yer teşkil ediyor. Fons Vitae, kâr amacı gütmeyen bir kurum olarak tanımlıyor kendini. Akademik saygınlığı olan Fons Vitae daha çok dinlerarası çalışmalar yürüten ve eser basımına odaklı bir yayınevi niteliğinde. Fons Vitae’nin kurucusu ise en etkili 500 Müslüman listesinde de gösterilen Aisha Gray Henry (ilk adı ile Virginia Gray Henry).

Aisha Gray Henry, Kentucky doğumlu bir Amerikalı ve dinler alanında yaptığı çalışmalar ile ülkesi ABD’de ve bilhassa da ABD’li Müslüman cemiyetlerde saygınlığa sahip olan bir isim. Kendi iç yolculuğu diyebileceğimiz bir Afrika turundan sonra 10 yıl Ezher’de okumuş. Akabinde Avrupa’ya dönüp İslami metinler üzerine çalışmalara başlamış. Kendisinin ihtida ediş dönemine ve öyküsüne dair pek detaylı bir araştırma yapmadım ancak onun hikâyesine kabaca göz gezdirmek dahi özel, hatta sıradışı bir insan olduğunu ve sadece yaptığı güzel çalışmalar ile değil, kişisel duruşuyla bu saygınlığı kazandığını anlamaya yetiyor.

Çocukların yaratıcılıklarını, hislerini ve “kendi dillerini” öne çıkaran bir yaklaşım

Peki Gazali Çocukları Projesi nedir ve nasıl ortaya çıkmıştır? Projenin ortaya çıkışında çok bilindik bir isme rastlayacak olmak sizleri biraz daha heyecanlandırabilir: Şeyh Hamza Yusuf. Aisha G. Henry ile yakın dostluğu bulunan Şeyh Hamza Yusuf, bu projenin çıkışında baş role sahip olduğu gibi bugün de projenin sunumuna büyük katkıda bulunmaktadır. Aisha G. Henry ile Hamza Yusuf’un çocukların İslami eğitimine dair yaptıkları sohbetler ve mevcut klasik eğitim metodlarına yönelttikleri ortak eleştiriler onları bir arayışa itiyor. Mevcut yöntemlerin çocuklara -özellikle de kendi ikamet ettikleri coğrafyalardaki çocuklara- kimi zaman İslami değerleri iyi aşılamaktan uzak olduğu, hatta çocukların bir kısmını dinden soğutacak veya dinin özündeki maneviyatı kavramaktan uzak hâle getirecek mahiyette olduğunu düşünüyorlar. Gray’in deyişiyle “Çocuklar inançlarının, kalplerindeki maneviyata ulaşma yolundaki içsel temizlik olduğunu göremiyor.” İşte bu sebeple çocukların kalbindeki saflığı koruma, o saflığın hangi öz değerler ile iç içe olduğunu onlara hissettirme ve bunu sıkıcı, dar görüşlü öğretim metotlarını aşarak yapma misyonunu üstleniyorlar. “Real learning (hakiki öğrenim)” dedikleri, mevcut sıradan öğretimi aşan, çocukların yaratıcılıklarını, hislerini ve “kendi dillerini” öne çıkaran bir yaklaşım ortaya koymaya karar veriyorlar. İyi bir din öğretiminin salih amel ve ibadet isteğini de arttıracağına kanaat getiriyorlar.

Gazali Çocukları Projesi’nde ortaya konan metotlar aslında mucizevi değişimler değil, basit fikirler. Ancak çocuklara hitap eden bir üslubun önemsenmesi, onların “kendi dilleri ile” bir şeyleri ifade edip dini değerleri soğuk, zorlu kalıplar yerine iç dünyalarında idrak ederek öğrenmelerine yönelik müfredat ve kaynaklar hazırlanması bence de –çocukluk çağında öğrenilenlerin, görülenlerin vb. kalıcılığını hesaba katarsak- önemli bir hamle. Hele ki Batı ülkelerinde yaşayan çocukların etrafındaki kültürel atmosferi düşünürsek...

Neden İmam Gazali?

Peki Aisha G. Henry ve Hamza Yusuf, nasıl çocuklara hitap edebileceklerini düşünmüşler, bu proje kapsamında neler yapmaktalar? Projenin web sitesi yapım aşamasında ancak bağış topladıkları sitelerden veya projeden bahsedilen sitelerden bir araştırma yapabilme, hatta projenin tanıtım videosundan ihtiyacınız olan her bilgiyi alabilme imkânına sahipsiniz. Tanıtım videosunun çok net şekilde yapılanları özetlediğini söyleyebilirim.

En iddialı kitap projelerinden biri olduğu iddia edilen projenin odağında İmam Gazali var. Çünkü hem temel İslami değerler eğitiminde önemli yer tutan İmam Gazali’nin eserleri üzerinden proje başlatılmış durumda, hem de Gazali’nin eserlerindeki sistematiğin, ayrıca kullandığı metaforların çocukların eğitiminde işlevsel olacağı düşünülüyor. Tabi en az bunlar kadar önemli bir faktörün, hem Aisha G. Henry’nin hem de Hamza Yusuf’un ümmetin birçok kimsesi gibi İmam Gazali’ye verdikleri büyük önem ve onun böylesine bir eğitimde ana figür olmaya layık bir âlim olduğuna duydukları inanç olduğunu eklersek yanlış olmaz.

Klasik İslami eğitim eserlerinde görsel anlatım

Projede kullanılan metotların başında İmam Gazali’nin eserlerinin çocuklara yönelik bir sunuşa hazırlanıp müfredata yedirilmesi geliyor. Temel eser “İhya-u Ulimiddin” bu şekilde hazırlanmış örneğin. Çocuklara, gençlere yönelik sade ve daha kolay anlaşılır çeviriler yapılmış. Ancak bu sadeleştirme ve anlatımı kolaylaştırma meselesi anlam derinliğini ortadan kaldırmasın diye çok özenli bir şekilde çeviri çalışmaları yapılmış. Kaldı ki bırakalım çocukları, yetişkinler için dahi Arapça gibi bir dilden İngilizce’ye çeviri yapmak ve anlam bütünlüğünü, derinliğini optimum seviyede korumak oldukça zor. Ancak Fons Vitae’nin bu konuda sicili temiz, hatta başarılı bir yayınevi olmasının sebebi dini eserlerdeki tercüme meselesine gösterdikleri özen. Zamanında Ihya-u Ulumiddin için de profesyonellerden oluşan bir ekip ciltleri grup grup paylaşarak çeviriyi yapmış ve İngilizce’ye kazandırmış. Tabi tek mesele çeviri değil, kitaplara görsel katılması da büyük adımlardan biri. Klasik İslami eğitim eserlerinde görsel anlatım bizlere çok tuhaf ve uzak bir fikir olarak gelse de işte tam bu yüzden bu klasik algıyı aşmayan eserlerin çocuklara soğuk ve erişilmez gelmesinin önüne geçilmesi için bu fikir oldukça hoşuma gitti. Yine kitaplardaki görseller de profesyoneller tarafından özenle çiziliyor. Hatta ödüllü sanatçılar da ekibin içerisinde yer alıyor.

Anlayışlı, onuruna sahip çıkan, ahlaklı bir genç nesil yetiştirmek

Hamza Yusuf’un önsöz yazdığı kitaplar özenle hazırlandıktan sonra bu eserler çocuklara, onların hikâyelere verdiği tepkileri temel alan bir çalışma ile sunuluyor. Videoda detaylarını görebileceğiniz gibi çocuklara yazılanları dikte etmek yerine onların metinlerin içeriği ile bütünleşmesi, eserlerdeki meseleler üzerine kendi imkânlarınca tefekkür etmelerini sağlayacak atölye çalışmaları yapmaları sağlanıyor. Bu çalışmalar bağlamında çocuklar yönlendiriliyor. Ayrıca çocukların ilgisini çekebilecek anlatım metotları kullanılıyor; mesela bir kitapta İmam Gazali bir süper kahraman gibi gelip çocuklara kendi mesajını anlatıyor. Yine çocukların öğrendiklerinin pekişmesi için pratik kitapları, oyun içeren kitaplar mevcut. E-kitap olarak kitapları yayımlamak da gelecek planları arasında.

Fons Vitae’nin kâr amacı gütmeyen bir organizasyon olmasından ötürü bu proje bağışlarla yürüyor. İnternet kampanyasında 60.000 Dolar olarak belirlenen bütçenin neredeyse tamamı karşılanmış durumda (59.146 gözüküyordu en son). Ancak sadece nakit bağışı yapmak da gerekmiyor, ayni hatta direkt içeriğe katkı mahiyetinde yardımları da kabul ediyorlar. Mesela Mısır’dan bir karikatür sanatçısı, çizgi roman tarzı setler hazırlayıp projeye yollamış. Böyle böyle başka ülkelerden katkılar geldiği söyleniyor.

Gazali Çocukları Projesi, günümüz şartlarında bir açığı kapamak derdiyle yola çıkmış ve işini özenle yapan insanların ortaya çıkardığı heyecan verici bir proje. Ben yaptığım naçizane araştırma esnasında gördüklerimden hoşnut oldum, hatta çocuğum olduğunda inşallah böyle eserleri ona sunmak isterim diye düşündüm. Projenin Hamza Yusuf’un belirttiği gibi “anlayışlı, onuruna sahip çıkan, ahlaklı bir genç nesil yetiştirmekte” ne kadar katkı sunacağını zaman gösterecek. Çaba gösterenlerden Allah razı olsun.

Projeye göz atmak için: https://www.launchgood.com/project/the_childrens_ghazali_project_by_fons_vitae__hamza_yusuf

Ayrıca sosyal medyadan da projenin hesaplarını takip edebilirsiniz.

 

Deniz Baran yazdı

Güncelleme Tarihi: 05 Şubat 2018, 10:59
banner12
YORUM EKLE

banner19