Ruandaca sevelim onu

Ruandalı habercimiz Hategek Ramadhan, Türkçe öğrenirken zorlandığı bir konuyu, deyimleri anlatıyor. Ruanda’da kullanılan bazı deyimleri de anlatıyor.

Ruandaca sevelim onu

 

Ben Türkiye'ye 5 sene önce geldiğimde ilk olarak deyimleri öğrenmek, onları anlamak, vermiş oldukları ince mesajları görmek benim için tabii ki de Türkçeyi bilmediğim için ilk etapta çok zor geliyordu. Kayseri'ye İmam Hatip'e gelmiştim, okumak için. Sonra yavaş yavaş Türkçeyi öğrenmeye başladıkça deyimleri algılamam da kolaylaşmaya başladı ama tabii ki şimdi bile anlamadıklarım oluyor.

Türkiye’deki deyimlerin genel olarak yüzde doksanı mecaz anlamlı; çok az bir kısmında gerçek anlam anlatılıp ifade ediliyor. Türkiye'de hatırıma gelen bazı deyimler şunlar, sizler bunları elbet biliyorsunuz, ben dilim döndüğünce size anlatayım, kusurlu açıkladıklarım için minik bir tebessümünüzü rica ederim:

* Abayı yakmak: Bu deyim bir kişinin birine çok âşık olmasını ifade eder. Mesela “Ahmet Feyza'ya abayı yaktı.”

* Abbas yolcu: Birisinin bulunduğu ortamdan ayrılırken söylemiş olduğu biraz da ironik olan bir söz. Tamamen mecaz anlamlıdır.

* Abur cubur: Genellikle Türk insanının ana yemek dışında yemiş olduğu tatlı, tuzlu ya da envai çeşit tarzdaki yiyeceklere verilen isimdir.

* Baba değil sanki iskele babası: Bu söz genellikle hayırsız ve saygı duyulmayan babalar için söylenir.

* Babaları üstünde olmak: Bir kişinin çok fazla öfkeli olduğunu belirtirken kullanılır. Mesela “Arkadaşıma bir şaka yaptım ama bugün anlaşılan babaları üstündeydi ki bana ters cevap verdi.”

* Defterden silmek: Bir kişinin bir tanıdığıyla ilişkisini kesmesi üzerine söylenir. Mesela “Ali çok sevdiği arkadaşı Furkan’ı derterden sildi.”

Altta yazacaklarım ise Ruanda’da kullanılan bazı deyimlerdir. Ruanda’daki bu deyimleri anlamak zordur Türkçedeki gibi. Bazıları mecaz anlamlı olmakla beraber içlerinde gerçek anlamlı olanları da vardır.

Ruanda

* Kurya karungu: Bir kişinin aşırı kızması durumunda kullanılır; hatta bu çok çabuk belli olur, mesela öfkeden yüzünün biber gibi yeşermesi.

* Kuyabangira ingata: Aşırı korku durumunda kullanılır. Mesela bir köpeğin peşimizden havlayıp bize doğru koşmaya başlaması ve bizim de ondan süratle arkamıza dahi bakmadan kaçmamız.

* Gutera isekuru: Bir kişinin ayağında oluşmuş bir problemden dolayı topallayarak ya da sendeleyerek yürümesi.

* Kubyinira ku rukoma: Birinci anlamı aşırı sevinç ya da çok mutlu olma; ikinci anlamı ise bir kişinin musibete uğraması durumuna sevinmek, ama o kişiye sevindiğimizi belli etmeyerek, tam tersi ona yalan söyleyerek “senin bu durumuna üzüldüm” demek.

* Gusya utanzitse: Bir işi çok çabuk, hızlıca bir şekilde yerine getirmek ya da yapmak.

* Uguherekeje nijoro umushimira mu gitondo: Evimize gelmiş olan misafiri kapıya kadar eşlik ederek götürmemiz sonucunda kullanılan bir deyimdir; teşekkür anlamı verir.

* Kuba imbwa si ukumoka: Bu deyimde biraz iğreltili anlam vardır, Türkçesi köpek olmak havlamak değildir.

* Gusaza ni ugusahurwa: Bir kişinin yaşlanması durumunda kullanılır; bir nevi mallarını birilerine dağıtmak ya da miras yoluyla vermek.

* Umuturanyi mubi arutwa n'itongo: Bu deyimin anlamı da “kötü komşun olacağına bir tane ağaca sahip olmak daha iyidir”.

* Imana ifasha uwifashije: Eğer sen azmedip çabalayıp çalışırsan Allah da seninle olur ve sana bu işi yapman için yardımda bulunur.

* Ukora icyiza ukagisanga imbere: Türkçe anlamı yaklaşık olarak “ne ekersen onu biçersin” yani şimdiden ne kadar birikim yaparsan ilerde meyvesini alırsın.

 

Hategek Ramadhan ülkesinden haber verdi

Ruanda

Güncelleme Tarihi: 08 Haziran 2012, 19:06
banner25
YORUM EKLE
YORUMLAR
rhaci
rhaci - 7 yıl Önce

burada adını görmek çok hoş, yazılarının devamını dilerim kardeşim...

banner19

banner13