Kâğıt katlamanın sanatı olur mu?

'Origami'nin incelikleri burada.

Kâğıt katlamanın sanatı olur mu?

Efsaneye göre, göklerin tanrısının bir kızı varmış. Cennet nehrinin kenarında oturur, en güzel ve zarif kumaşları örermiş. Bu yüzden ona “Orihime” yani “ören prenses” derlermiş. Ama Orihime her ne kadar kumaş örmeyi çok sevse de, yine de yalnızlıktan kaynaklanan derin bir kederi varmış. Âşık olmak, evlenmek ve aile kurmak isteyen prenses, gün geçtikçe zayıflamaya, daha yavaş daha isteksiz örmeye başlamış.

Origami
(+)

Kızı için endişelenen baba, cennet nehrinin diğer tarafında çobanlık eden “Hikobaşi” yani “çoban yıldızı” adlı oğlanla tanıştırır kızını. İkisi birbirini görür görmez vurulur ve çok zaman geçmeden evlenirler. Ama evlendikten sonra gerçek mutluluğa kavuşan Orihime, kumaş örmeyi bırakır ve kendini kocasına adar. Hikobaşi de aşkla mest, işini boşlar, inekleri ot arayışında cennetin dört bir yanına dağılırlar. Gökyüzü tanrısı sinirlenir bu olanlara, iki sevgiliyi cennet nehri ile ayırır, tüm köprüleri de kaldırır, görüşmelerine izin vermez.

Orihime kocasını görememekten o kadar üzülür, o kadar perişan olur ki, baba kalbi dayanamaz yine. Eğer tekrar örmeye başlar ve zamanında bitirirse, her sene yedinci ayın yedinci gününde görüşmelerine izin vereceğini söyler. O gün geldiğinde, iki âşık nehrin iki yanında buluşma noktasına gelirler. Ama geçecek köprü olmadığını görür, ne yapacaklarını bilemezler. Orihime feryat figan eder, sevdiceği nehrin öbür yanındadır ama dokunamıyordur ona. Prensesin sesini duyan bir grup saksağan, gelir ve kanatları ile onlara bir köprü yapar. Her sene aynı gün geleceklerine söz verirler.

Origami
(+)

Efsanede gerçek payı var

Efsanedeki Orihime, kuzey gök kürenin en parlak yıldızı olan Vega, Hikobaşi ise Eltair yıldızı yani Kartal Takımyıldızlarının en parlağıdır. Cennet nehri ise samanyoludur. Japoncada “Yedincinin akşamı” manasına gelen “Tanabata Festivali”, çin efsanesinden esinlense de, tamamen Japon ruhunu yansıtır. Eski takvime göre yedindi ayın yedinci gününde kutlanır. Miladı takvimin Ağustos ayına denk gelir ama tam tarih her sene değişir. Bu festivalde, Vega ve Elteir’in bir araya gelişi kutlanır. Tabii efsane bahane, bayram ruhu şahane. Bayram için günler öncesinden şehrin dört bir yanında asılacak olan dev süsler yapılır. İşte bu süslemeler bayramın en önemli ayrıntılarından biridir. Ben de Japon kültürü meraklısı bir “gaycin” olarak, bu süslemelerin yapılışı ve felsefesini öğreten bir günlük kursa katıldım ve ilk olarak efsaneyi öğrendik hocadan, sonra da yapma bir ağaç dalına asacağımız kâğıttan süslemeleri yapmaya başladık.

Origami
(+)

Sabiha Teyze nereden biliyordu kağıttan bir şeyler yapmayı?

Ben çok küçükken annemin bir arkadaşı olan Sabiha (Ünlü) Teyze, çocuklar için türlü aktiviteler hazırlamakta ustaydı. Kâğıttan gemi ve kurbağa yapmayı öğretmişti mesela bana. Gemiyi leğenin içine doldurduğun suda yüzdürebiliyordun bile istersen. Kurbağa da en arka kısmına hafifçe bastırdığında zıplıyordu, ama iyi zıplayabilmesi için bacaklarının simetrik olması, bunun için de kâğıdın çok dikkatli katlanması gerekiyordu. O kurbağayı çok yaptım, hâlâ elime bir kâğıt parçası geçse ve yapacak başka bir şey olmasa, bir kurbağa yapar ve etrafımdakileri eğlendiririm. Sabiha Teyzenin kendisi nerde öğrendi bunları yapmayı merak ediyorum, ama herhalde Japonya’dan çıkma bir sanat olduğunu biliyordu kâğıt katlamanın, ya da Japonca adıyla “Origami”nin. Bir de kâğıdı üçgen şeklinde katlayıp, iki tarafından makasla kesikler yapıp açarak yapılan bir süsleme öğretmişti ki, çok kullanışlı bir bilgi oldu benim için. Yıllarca değişik kutlamalar için kullandım bu yöntemi, hem ucuz hem eğlenceli bir süsleme yöntemi.

origami
(+)

Bir Japon festivali böyle geçti

Sınıfta hocanın öğrettiği kâğıttan süslemelerin biri de işte Sabiha Teyzenin süslemesi idi.  “Tanabata” süslemeleri özellikle ağaç olmak üzere yüksek her yere asılmak için hazırlanan bir tür adak, “duğa”. Mesela kimono şeklindeki süsleme, iyi dikiş yeteneği diliyor. Yapılışı en zor olan üst üste ipe dizilmiş turnalar aile için sağlık ve uzun ömür, kâğıttan cüzdan ise bereketli iş güç diliyor. İşte Sabiha Teyzenin öğrettiği, üçgen katlanmış kâğıdın kesilmesi ve açılması ile elde edilen süsleme, aslında bir balık avlama ağını temsil ediyor ve iyi bir balık sezonunun geçmesini diliyor. En göze çarpan süsleme olan uzun şeritler ve tepesindeki kâğıttan güller, Orihime’nin ördüğü kumaşın ipliklerini temsil eder.

“Tanabata Festivali” Japonya’nın her yerinde kutlanır ama en ünlüsü benim yaşadığım şehir olan Sendai’dadır. Yedinci ayın yedinci gecesi, Japon festivallerinin vazgeçilmezi olan havai fişek gösterileri olur, geleneksel Japon giysileri giyilir (genellikle orta yaşlılar ya da benim gibi meraklı “gaycin”ler tarafından), şehrin sakinleri havai fişeklerin en iyi görülebildiği mekânlarda toplanırlar. Ertesi gün, yani buluşma günü olan yedinci gün, şehrin dört bir yanında festival havası sezilir. Her türlü açık alanda, parklarda vb. türlü yiyecek ya da hediyelik eşya satılan tezgâhlar kurulur, caddeler kapanır ve kadınlı erkekli gruplar, “obon” denilen yelpazeli danslarını yapar. Ufak kâğıt parçalarına dilekler yazılır, ağaçlara asılır. Geleneksel olarak bambu dallarına asılan süslemeler ve dilekler, festivalin sonunda bambu ile birlikte törensel bir şekilde nehre bırakılır.

Ama benim anladığım kadarıyla ertesi gün belediye tarafından toplandı, romantik tören falan olmadı.

Sabiha Teyzeye selam.

 

Salome Japonya’dan bildirdi

Güncelleme Tarihi: 24 Eylül 2010, 16:28
YORUM EKLE
YORUMLAR
ayşe yalniz
ayşe yalniz - 9 yıl Önce

Salome'nin çok değişik bir üslubu var. Bildiğim kadarıyla müzikle uğraşıyor, ama yazıdan da vazgeçemeyecek gibi olduğu belli. Son günlerde yayınlanan bütün yazıları birbirinden ilginçti. Tecrübelerini bize anlatmaya devam et Salome.

esra
esra - 9 yıl Önce

salome'ye çok imrendim (:

Salome
Salome - 9 yıl Önce

.... çooook!

imran zeynep aras
imran zeynep aras - 9 yıl Önce

arkadaşım yazınızı okumuş bana origaminin hikayesini anlatıyordu.ben de küçükken sabiha teyzemin öğrettiği kurbağadan bahsettim ona.sabiha ünlü mü dedi.evet ama nerden bildin dedim.yazara da o öğretmiş dedi.sonra büyük bi şaşkınlıkla yazınızı okudum.gerçekten ilginç bir andı.
çocukların kalbine böyle güzel anılar bırakan o güzel insana selam olsun.sana da teşekkürler salome!

Salome
Salome - 9 yıl Önce

çok ilginçti gerçekten. Duygulandım ben de. Vay!

Sabiha  Ünlü
Sabiha Ünlü - 9 yıl Önce

Senin güzel haberlerini almak, seninle yazılarında buluşmak çok memnun etti Sabiha Teyze'ni. Gözlerinden öpüyorum sevgili yeğenim.

banner19

banner13