banner17

Gönül Coğrafyamızın Yazar ve Şairleri

Dünyaya geliriz ve coğrafya ile imtihanımız başlar. Kaderin, coğrafyanın bizi takip ettiğini yazarlarımız, şairlerimiz de gösteriyor. Hem de sadece eserleri ile değil biyografileri, yaşanmışlıkları ve tarihe mal olmuş geçmişleri ile... Kâmil Yeşil yazdı.

Gönül Coğrafyamızın Yazar ve Şairleri

Hazreti Peygamber Taif’te taşla, sopa ile karşılanmış ve acı içinde bir bağa sığınmıştı. Bağın sahipleri kölelerine “Şu ağacın dibindeki adama bir salkım üzüm kopar da götür.” dediler. Köle bir salkım üzüm ile Hz. Peygamber’in yanına geldi ve ikram etti. Efendimiz üzümü besmele çekerek yemeye başlayınca köle AddasBuralarda bu sözü ilk kez sizden duydum.” dedi. O zaman Efendimiz sordu: “Nerelisin?” Addas, “Ninovalıyım”.

Hz. Peygamber bunun üzerine “Demek kardeşim Yunus’un memleketindensin.” deyince köle şaşırdı. “Siz” dedi, “Yunus’u nerden biliyorsunuz?” Peygamberimiz cevap verdi: “O benim kardeşimdir, o da Allahın elçisi idi ben de Allahın elçisiyim.

Siyer kitapları bu konuşmadan sonra Addas’ın Müslüman olduğunu yazar.

Ne demek istiyoruz?

Bir insanın nereli olduğunu sormak imandandır. Ya da şöyle: Bir insanın nereli olduğunu sormak imana sebep olabilir.

Bu tarihi hadise burada biraz beklesin.

Dünyaya geliriz ve coğrafya ile imtihanımız başlar

Coğrafya kaderdir, coğrafyamız kaderimizdir. Çünkü insan, ne zaman, nerede doğacağını bilmez, bilemez. Bu, Rabbimizin bize yazdığı yazıdır ve tasarrufumuz dışındadır. Dünyaya geliriz ve coğrafya ile imtihanımız başlar. Mesela, hicret etmek zorunda kalabiliriz. Tahsil, geçim derdi, işgal veya savaş sebebiyle coğrafyayı değiştirmek zorunda olabiliriz. Bu sebepler bize yeni imkânlar verse de biz doğduğumuz, büyüdüğümüz coğrafyayı unutmayız, unutamayız. İstesek de yapamayız, çünkü kaderimiz bizi takip eder.

Kaderin, coğrafyanın bizi takip ettiğini yazarlarımız, şairlerimiz de gösteriyor. Hem de sadece eserleri ile değil biyografileri, yaşanmışlıkları ve tarihe mal olmuş geçmişleri ile. Bir turistik kazanım değil bu. Vazifeli ebeveynin bize ait o topraklarda ümmete hizmet için gittiği dönemin bir takdiri olarak doğanlar da var aralarında, bizzat Osmanlı topraklarının çocukları olarak o toprakların sahibi, meskûnu olarak doğanlar da.

Cihat, sürgün, doğum mekânları da gönül coğrafyamıza dâhil

Yemen türküsünde olduğu gibi cihat; Fizan, Magosa, Malta gibi sürgün mekânları da dâhil coğrafyamıza.

En çok da doğum mekânları olarak var.

İsmail Safa’nın kardeşi Ali Kâmi Akyüz mesela. Mekkeliyim dese ne lazım gelir. Çünkü Mekke doğumlu bir yazarımız o. Yani ki sadece kıblemiz olarak değil; bizim topraklara ait bir mekân olarak da gönül coğrafyamıza dâhildir Mekke.

Medine Müdafii Fahreddin Paşa, Medineli Saatçi Osman Efendi ile bu peygamber şehri, bize ait bir vatan parçası ve gönül coğrafyamıza dâhil.  

Mehmet Behçet Yazar’la Beyrut vatanımızdır ve gönül coğrafyamıza dâhildir.  

Kudüs’te doğduğu için adını Kutsi’leştiren Ahmet Kutsi Tecer’le Kudüs bizimdir ve gönül coğrafyamıza dâhildir.

Folklorumuz ve edebiyatımız Pertev Naili Boratav’ı sadece eserleri ile değil; Gümülcineli olarak da hem dilimizde, hem gönül coğrafyamızda yaşatacaktır.

Cenap Şahabettin bir Manastırlıdır ve Manastır şarkılarımıza olduğu gibi gönül coğrafyamıza da dâhildir.  

İstanbullu şairimiz. İstanbulcu şairimiz. Yahya Kemal. Çocukluğu, annesi, Rakofça kırları ile gönül coğrafyamızı şekillendiren büyük şair. Üsküp sadece senin değil bizim de şehrimiz.

KarabağSamet Ağaoğlu hikayeleri ile; TrablusgarpSuat Salih Asral şiirleri ile gönül coğrafyamızın birer haritasıdır.  

Kazan nere İstanbul nere demeyiniz. Kazan Adile Ayda’dır, babası Sadri Maksudi Arsal’dır ve gönül coğrafyamızın baba ve kızıdır.  

Limni, Niyazi Mısri Hz.lerinin türbesi ile hâlâ bizimdir ve gönül coğrafyamıza dâhildir.  

İşte Şevket Rado. Çocuklarına ve milletine “geldiğim yeri unutmadım, siz de unutmayın” diyerek soyadını aldığı Radovişte gönül coğrafyamıza yazılmıştır.  

Mizancı Mehmet Murat İstanbulludur ama o aynı zamanda bir Tiflislidir ve Tiflis’i gönül coğrafyamıza dahil etmiştir.

Ne çok Kıbrıslımız var. Fikret Demirağ, Taner Baybars, Erhan Bener. Hepsi de Kıbrıs’ı gönül coğrafyamıza dâhil edenler zümresindendir.  

Âgah Sırrı Levent oldukça dilimizde Rodos kelimesi de olacaktır ve gönül coğrafyamızla Rodos’a da uzanacağızdır.

Necati Cumalı ile Florinalıyız, Nazım Hikmet’le Selanikliyiz.

Ve Yakup Kadri Karaosmanoğlu. Manisa asıllı Kahireli yazarımız.

Neslen Türk ve Âlusizâde ve fakat Bağdatlı büyük şairimiz Ahmet Haşim.

“Annemle karanlık geceler ba’zı çıkardık;/ Boşlukta denizler gibi yokluk ve karanlık” diye anlattığı Bağdat.

Arap Haşim mi denmişti bundan dolayı. Arap güzeldir, güzel demektir ve Bağdat bütün zamanlarda Haşim’le gönül coğrafyamıza dâhildir.  

“Eyvâh! .. Ne yer, ne yâr kaldı,

Gönlüm dolu âh ü zâr kaldı.

Şimdi buradaydı gitti elden,

Gitti ebede gelip ezelden.

(…)

Beyrût’ta bir mezâr kaldı.” diyerek karısı Fatma Hanım’ı Beyrut’ta makbere veren Abdülhak Hamit’i Beyrutlu sayamaz mıyız? Elbette sayarız.

Elbette Âkif. İslam şairimiz Mehmet Âkif’imiz.

Bunu benden duyunuz, ben ki, evet, Arnavudum...

Başka bir şey diyemem... İşte perişan yurdum!” diyerek kendisiyle birlikte bizi de Arnavut kılan üstadımız.Ve Âkif’ten bu yana Âkif’le birlikte Arnavutluk gönül coğrafyamıza dahildir.

Belh’ten gelen Mevlânâ Hz.lerini saymadım daha. Kırım’dan hicret edenlere getirmedim sözü. Kafkasya’yı, Fizan’ı, Magosa’yı, Malta’yı anmadım şimdilik. Bosna'nın Tuzla sancağına bağlı Graçanitsa kasabasında doğan Tayyip Okiç’ten söz açmadım.

Oralar artık bizim için sürgün yeri değil, özlem yeri.

Gönül coğrafyamız fiziki coğrafyamızdan geniş ve derindir

Tarihi hadiseye dönebiliriz şimdi.

Acaba adı geçen yazar ve şairlerimiz için yapılacak bir soruşturmada “nerelisin” cevabı bizi nereye götürür? Tarihimize, ümmete olan hizmetimize, bir coğrafyayı elimizden kaybetmemize, hicrete, acılara, özleme ve dahi gönül coğrafyasına. Çünkü gönül coğrafyamız fiziki coğrafyamızdan geniş ve derindir. İspatı mı? Adı geçen ve de geçmeyen yazarlarımız ve şairlerimiz.

 

Kâmil Yeşil

Güncelleme Tarihi: 19 Ocak 2018, 16:33
YORUM EKLE

banner19

banner13

banner20