banner17

Gavur niçin her yerde müslümana yol vermeli

Pür-dikkatlilik ve abartılı çalışkanlık. Bu denli çalışkan ve perdeleri kaldıran, hatta yırtan bir kaşif olmasının sebebi de onun kesin-net bilgiye olan açlığıdır. Mustafa Nezihi, Hakan Arslanbenzer üzerine yazdı..

Gavur niçin her yerde müslümana yol vermeli

Masamda Hakan Arslanbenzer’in dört kitabı var. Nerdeyse bir yıla yakındır fikirlerinden en çok istifade ettiğim isim Arslanbenzer. İlk kitabın ismini söyleyip geçeceğim: Dünyaya Saldıran Şair. Dergah’tan. 1998 baskılı. Geçen yıl Ramazan’da iftar sonrası çok bereketli bir sohbet esnasında imzalatmıştım yazarına. Kütüphanemdeki Çok Üzgünüm’ü dostum Lütfullah kendisi için imzalatmıştı aynı gece. Diğer üç kitabı 2013’ün sonundan itibaren okumaya başlayarak 2014’e dek başka kitaplarla beraber okudum. Türkiye’de Kültürel İktidar Solda mı?, Neo-Epik Şiir ve Üç Sütun: Şiir, Hikaye, Eleştiri kitapları sırasıyla 2011, 2012 ve 2013 yıllarında yayınlanmış önemli eserler.

Bütün üstünlükler iman edenlerindir!

Kitaplarını okurken kendisiyle uzun soluklu sohbetler etme imkanımız da oluyordu. Allah’a şükür şu anda da Üsküdar’daki çay bahçelerinde ve Popülist Kültür Derneği’nde görüşmeye, bilişmeye devam ediyoruz. Nerdeyse bir yıldır kısa aralıklarla okumaya ve dinlemeye devam ettiğim Hakan Arslanbenzer’in fikirleri hem inzivada hem de halkın içinde yaşayan bir adamın sahihliğini barındırır. Yazdıkları bir çeşit 'halvet der encümen'in mahsulleri yani. Arslanbenzer’de müthiş bir bilgi birikimi ve bildiklerini terkib etme özelliği var. Muhakemesi güçlü ve elbette şair. Veya kendisinde cins şairlere mahsus güçlü bir muhakeme ve kavrayış var. Gavurlarla kapışa kapışa, onları söke söke ikiyüzlülüklerini, numaralarını ve konulacakları yeri belirlemiş ve onları hak ettikleri bir tahkirle yerlerine oturtmuş bir şair ve entelektüel. Şunu demiş ve diyor: Gavurun her çeşidi Müslümana yol verecek, geçiş üstünlüğü ve bütün üstünlükler Müslümanın hakkıdır. Hakk dine inanıyor olmanın sağladığı üstünlük her yerde geçerlidir ve bizim görevimiz bunu hem düşüncede, hem kültürde, hem şiirde ve elimizden geldiğince bütün davranışlarımızda; kısacası İslam’ın meşru gördüğü her alanda göstermek, belirgin kılmaktır.

Uyanıkoğlu Diri

Arslanbenzer, pür-dikkatlilik ve abartılı bir çalışkanlıkla daima ulaşabildiği her alanı tarassut ediyor. Bu yüzden uykusu kaçacak denli müteyakkızdır dersek hata etmiş olmayız. İbn Tufeyl’in Hayy b. Yakzan’ının arayışı da hesaba katılarak Hakan Arslanbenzer’e ‘Uyanıkoğlu Diri’ lakabı uygun düşebilir.

Arslanbenzer’in bu gafletten, tembellikten, kolaycılıktan uzak anlamında ‘uyanık ve diri’ oluşunu eserlerinde net bir şekilde farkederiz. Ben burada sadece en sevdiğim nesir kitabındaki -Türkiye’de Kültürel İktidar Solda mı?- 121 ile 131. sayfalar arasında yer alan bir yazısından bahsedeceğim. 1960’ların Dünyası’ndan… Daha doğrusu bu yazı üzerinden yazarın düşünüş ve yazış biçiminin bazı yönlerini belirtmeye çalışacağım. Hakan Arslanbenzer'in üslubu nasıldır? Neleri nasıl ifade etmektedir? Nereye nasıl bakmaktadır? Bize neleri nasıl söylemektedir?

Vurucu, çarpıcı bir cümlenin büyük önemi!

* 'Kahramanlığın ölüp yeni kahramanlığın yahut kara kahramanlığın, anti-kahramanlığın başladığı dönem 1960'lardır.' Arslanbenzer için ilk cümle ve hatta yazının başlığı çok önemlidir. Vurucu ve çarpıcı ve elbette çok şeyi kapsayıcı bir net cümle yazarı şahlandırmaya, teşvik etmeye, kağıdın beyaz zeminine kara harfler düşürmeye birebirdir.

* Yazının bundan sonraki paragraflarında (kara) kahramanlığı Habil-Kabil kıssasına dek götürecek yorum-tesbitlerle karşılaşırız. Habil- Kabil kıssasını Şeriati'nin iddialarıyla okuruz ki Habil doğaya yakındır. Kabil ise gelişmeye yakındır.

Hem yorucu hem diriltici yazar!

* Habil-Kabil kıssasının 60'ların dünyasını ilgilendiren, bu yıllardaki gençliğin ruh halini, bakışını yansıtan kültürel-toplumsal olaylarından birazdan bahsedecek yazar. Ama önce çarpıcı bir tesbit: ' En önemlisi, bizler bu kıssada Habil tarafını tutan Kabil oğullarıyız. Suçlu babamıza karşı masum ve maktul amcamızın tarafını tutuyoruz yani.' Yazarın, arkadaşı Murat Güzel'den aldığı bu fikir 60'larda kimler tarafından, nelerle, hangi kitap ve filmlerle tartışmaya açılmıştır? Yazarın üslubu, tarzı, çalışkanlığı ve şair duyarlığıyla ortaya koyduğu orijinalite pek çok paragrafta görülüyor. Durmaksızın yaptığı bilgi, kültür arkeolojisi sayesinde kadimden moderne, geçmişten bugüne gerçekleştirdiği seyahatlerle okuyucusunun zihnini yorarken aynı zamanda onu bu entelektüel eylemle diriltir.

Perdeleri yırtan kaşif!

* Elia Kazan'ın filme çektiği Steinbeck'in Cennet'in Doğusu filmiyle-kitabıyla iligili şunları söyler: Caleb (Kabil) modern insanı, gençliği, diriliği, dünyeviliği temsil eder. Bizi James Dean'le özdeşleşmeye ve eyleminin gerekçelerini anlamaya çağıran bir yönetmen, bir yazar. Steinbeck'te Kabil proleteryayla temsil edilmiştir. Yani Steinbeck'in kafasının gerisindeki marksist teori gereği, Kabil'in suçu proleteryanın işlediği, işleyeceği, işlemesi gereken suçların gerekçelendirilmesi, savunulması için bir gereç haline gelmiştir. Arslanbenzer'in bir özelliği de kültürel devamlılığın, değişimin, farklılaşmanın sıkı bir takipçisi olmasıdır. Bu yüzden 1955'in filminden 2000'lerin Dövüş Kulübü'ne, Katil Doğanlar'ına bağlantılar kurarak ulaşır. Hakan Arslanbenzer'in en sevmediği şeylerdendir belirsizlik ve somut örneklere dayanmayan genellemeler. Bu denli çalışkan ve perdeleri kaldıran, hatta yırtan bir kaşif olmasının sebebi de onun kesin-net bilgiye olan açlığıdır.

Sancak açmış cümlelerle yürüyor

* 'İrade modern tarih boyunca hiç olmadığı kadar hükümet, ordu ve partilerden kütlelere geçmiştir.' Arslanbenzer genelde ya paragrafın başında fikrini, tesbitini, görüşünü beyan eder. Sonraki açıklama ve örneklemelerle bu fikri, tesbiti destekler ve teyit eder. Yahut açıklaya açıklaya paragrafın sonuna ulaşıp orada son cümle veya cümlelerle vazıh ve net fikri en pürüzsüz şekilde söyler.

* Yazarın olaylara bütüncül-külli bakışı dünyayla Türkiye'yi aynı anda okumasını zorunlu kılar. Bunu hem şiirden bahsederken, hem kültürel değişimleri ve savaşları anlatırken, hem siyasal ve toplumsal eylemleri aktarırken çok büyük bir titizlikle gerçekleştirir. Çünkü herşey iç içedir ve halk her yerdedir.

* ' Halk mecbur kaldığında geçmemesi gereken köprüden ne pahasına olursa olsun geçecektir; bunun çağı yoktur.' Vecizeye ve bazen de slogana varır gibi olan cümleleriyle yazısı daha da güçlü ve etkili olur. Arslanbenzer bunu sıkıştığı için yapmaz. Bu tarz sancak açmış cümlelerle meydana yürür ve daha çok görülmek ister. Şahsının değil elbet; düşüncesinin görülmesini...

Arslanbenzer niçin fısıldamaz; haykırır?

* Tek taraflı veya az taraflı okumalara karşıdır. Durmaksızın yeni pencereler açmaya teşebbüs eder. Çok emin olmadıkça genellemeler yapmaz. Yazının sonlarına yaklaşırken şöyle der mesela: ' Evet, sıradanın siyasileşmesi ve hayat hakkı peşinde koşması vardır; ama egemenlerin hayat hakkı peşinde koşanları düzenlerine bağlamaları ve aynı anda hem üretici hem tüketici haline getirmeleri...' Şu gördüğü de, entelektüel hafiye titizliğiyle tarihte yaşananları takip ettiğine işarettir: Her mahallede bir örgüt gelişirken, bir süpermarket de açılacaktır.

* Özcü diyemeyiz herhalde Hakan Arslanbenzer için. Ama birbiriyle tevili ve telifi mümkün olmayan sayısız icra ve durumların kavramsal bazı ortak noktalarını bulmaya çalışmaktan kendini alıkoyamaz. İşte bu yüzden malumatfüruş da denemez kendisine. Çünkü kesinlikle söyledikleri arasında ilgi ve bağlantı kurmadan başka, gayrı, yersiz denebilecek mevzulardan bahsetmez. Zaten ana mevzuyu en kısa şekilde anlatmaya çalışması da pratikliğinin ve yazarken gevezelikten hazzetmemesinin kanıtıdır.

* Yıkmaktan çekinmez. Yapmaktan, inşa etmekten de üşenmez.

* Kitaplarının dipnotları da sürprizlerle doludur.

* Dişli rakipler ister. Yetersiz muhterislere haddini bildirir. Şiirde, düşüncede, kültürel meselelerde eksik ve yanlış bulduklarını söylemekten imtina etmez. Çünkü hakikati haykırmak ve savunmak da merhamettir ona göre.



Mustafa Nezihi Pesen yazdı

Güncelleme Tarihi: 06 Mayıs 2014, 11:40
banner12
YORUM EKLE
banner8

banner19

banner20