Çocuklara İyi İşler Üretim Merkezi!

Kuşların Kalbine Dokunmak çocuklar için yazılmış küçümen bir deneme kitabı olmakla beraber, sorgulayan, eleştirel bir yaklaşımla, felsefe temeline de oturtuyor söylemini.

Çocuklara İyi İşler Üretim Merkezi!

ÇOCUKLAR İÇİN EDEBİYATTA YENİ BİR SOLUK: VURAL KAYA

Vural Kaya bir şair, bir öğretmen. Onu daha çok şiirleri ya da değini yazılarıyla tanırsınız. Bu konuda bir yığın deneyimi var. Nerdeyse “çocukların kalbine dokunan adam” unvanını alacak kadar yoğun olan çocuk kültürü alanındaki çalışmaları pek bilinmiyor.

 

Çocuklar için yazılmış her iyi kitap yüreğimi kanatlandırıyor, hele ki bu bir 'ilk kitap'sa umut çiçeklerine boyanıyor her yan. Kuşların Kalbine Dokunmak çocuklar için yazılmış küçümen bir deneme kitabı olmakla beraber, sorgulayan, eleştirel  bir yaklaşımla, felsefe temeline de oturtuyor söylemini. 

 

Şiir tadında yapıtlar

Vural Kaya'nın yayımlanan ilk özgün kitabı olması nedeniyle, onun gelecekte yazacaklarının muştusunu da veriyor. Vural Kaya'nın çocukların kalbine dokunan çalışmaları sadece bu deneme kitabıyla sınırlı değil kuşkusuz. Ebe Sobe dergisinde yayımlanan ve bütün bir kitap düzlemine ulaşan çocuk şiirleri de var. Elbette masal, hikaye ve şiir seçkileri de atlanmamalı.

 

Bir grup arkadaş hayatı araştırıp çocuklara şiir tadında sunmak için önce yan yana koymuşlar yüreklerini, beyinlerini: Beyazbulut ve Beyazsözlük ortaya çıkmış tabii. Hayatın anlamı katmanlansın, derinleşsin, edebiyatın tadı artsın ve okuyan çocukların gözleri ışısın diye özveriyle silmişler "ben"liklerini, "biz"leşen bir tek "ben"de birleşmişler. Bir kısmı bencillikleriyle nam salmış olan kaç edebiyatçı yapar bunu?.. Yapsa bile kaç tanesi böyle olumlu bir sonuca ulaşır. Çünkü vazgeçmek kadar, çaba harcamak, ontolojik bir bütünlük kurabilmek, birlikte bütünlüklü bir biçem yaratabilmek de kolay olmasa gerek. Bir de Türkçe Çocuk Edebiyatı'nda klasikleşmiş ve sanatkârâne bir eda ile kendisini Türk Edebiyatında kanıtlamış bir büyük sanatçının, Cahit Zarifoğlu'nun, düşüncesi, çocuğun dünyasına katkısı ve çocukla başlayabilecek bir medeniyet algısı bakımlarından çocuk eserlerindeki değerleri ele aldığı lisans üstü çalışması var. Yani çocuklar için edebiyatın bütün boyutlarına uzanan bir düşünce ve duyarlık sahibi Vural Kaya. Diğer taraftan Türkçe çocuk edebiyatının şair yazarlar üzeriden kalıcı metinler üretebildiğinin de en yeni örneklerinden biri. Bu yönüyle çocuk edebiyatında ısrarcı olacak gibi gözüküyor.

 

Çocuklara denemeden  hayat sayfası kurmak

Kimileyin okura fantastik bir dünyadan seslenirken gerçeğin yapısının, işleyişinin çözümlenmesinde yardımcı oluyor ilk deneme kitabı. Çocukların Kalbine Dokunmak, yazının dönüştürme olanağını çok iyi kullanıyor. T. Todorov, 'Fantastik' isimli kitabında der ki; 'Fantastik anlatılara fantastik niteliği kazandıran şey, metinden okura geçen bir tereddüt ya da kararsızlık deneyimidir. Anlatılan olaylar gerçek mi, yoksa düşsel mi? Yani öyküde anlatılan olaylar bildiğimiz gerçeklik yasalarıyla açıklanabilir mi, yoksa tamamen başka bir gerçeklik alanına mı aittir?' Kuşların Kalbine Dokunmak kitabını soluksuz okurken metinden okura geçen o soruların farkına varıyoruz.Vural Kaya, daha önce yazılmışların kötü bir kopyasını yapmak yerine, emek harcamayı, özgün bir yapıt üretmeyi, sözcükleriyle yepyeni bir dünya kurmayı yeğlemiş deneme türüne yönelmekle.

 

Kitapla/yazarla ilgili olarak yazdığı bir değinide Abdullah Harmancı onun özgünlüğü noktasında oldukça önemli gördüğüm şu tespitlerde bulunur: "Çocuklar için yazmayı defalarca denemiş ve her defasında yazdığı satırları bilgisayarının en gizli köşesine gömerek orada unutmayı seçmiş olan ben, Vural'ın bu kitabında, daha bu ilk çocuk-kitabında neyi başardığını içten içe sezinleyebiliyorum. Vural, "çocuksu"luğu başarıyor. Bu bir. İkincisi, deneme türünün kendisine bahşettiği büyük özgürlükler içerisinde, zaman zaman şiire, zaman zaman öyküye, zaman zaman hatıra türüne ya da bizzat kendi hatıralarına dayanarak oradan "deneme"ler çıkartıyor. Aslında, bu metinlere, en azından bazılarına, "deneme" dememizin sebebi, başka bir şey demekte zorlanıyor olmamız.”

 

Boşlukta hayat var!

Vural Kaya denemelerinin ve çocuk şiirlerinin önemli bir başka özelliği de her şeyi doğrudan dile getirmeyişi, boşluklar barındırması, çağrışıma açık olmasıdır. Böylece, okurdan yana, daha katılımcı bir özellik kazandığı gibi, çocuklara boşlukları hayal güçleriyle tamamlama olanağı da yarattığından onları daha etkin kılmaktadır. Böylece, çocukların hayal güçlerini daha çok harekete geçirmekte, hatta onu beslemekte ve zenginleştirmektedir. Genellikle tamamlanmış görüntü sunan televizyonun karşısında edebiyatın bu gücünü etkin kılarak çocuk okurların hayal kaynağını ve hayal gücünü beslemekte ve onlara daha çok tat vermektedir.

 

Eser bütün olarak şair kimliği ile  tamamen iç içe geçmiş, eriyip katılaştıktan sonra bir tek kimliğe dönüşmüş sanki. "Çocuklar Hakları İçin En Evrensel Bildiri" gibi mizah merkezli ama hakikati büsbütün kuşatmaya meyyal bir deneme ile başlayan kitap, “Hesap Kitap”,”Çiçek Türleri”, “R'lerle Y'lerin Maçı” vb ara sokaklardan geçerek  Mehmet Akif'in anıt çocuğu "Dirvas" denemesiyle son buluyor. Memet Fuat, İlhan Berk için "dokunduğu her şeyi şiire dönüştüren adam" demiş. Aynı şeyi çocuklar için deneme türünde yapan bir yazar ile karşı karşıya olduğumuzu gösteriyor denemelerin adları bile.

 

Bu kitabı okumak yalnız yararlı değil, aynı zamanda eğlenceli de. Ne diyelim, Vural Kaya gibi şairler, bu denemelerden ve bu kitaplardan çocuklarımızı yoksun bırakmasınlar. Ömürlerine şiir ekilsin, deneme ekilsin, çocuklar için şiir biçsinler, deneme biçsinler kalemleriyle. Klişenin tiranlığına teslim olmayı seçen yayıncılara rağmen yapsınlar bunu!

 

Türk çocuk yazınının özgün yapıtlarından biri olan Kuşların Kalbine Dokunmak değerbilir okurun içinde yüzlerce sevinçli an bırakıyor' İyi oku(t)malar!

 

Mustafa Aldı yazdı

Yayın Tarihi: 04 Nisan 2009 Cumartesi 14:59 Güncelleme Tarihi: 13 Ocak 2015, 12:38
banner25
YORUM EKLE
YORUMLAR
Veysel İnci
Veysel İnci - 12 yıl Önce

Vural Kaya'ya hep ilerlesin hep!
İyi şeyler üretim merkezinde kalacak eserlerini bekliyoruz daha.

banner26