Camii Çin'de de olsa gitmeli!

Yavuz Selim Güneş, Çin'deki Niujie Camii'ni anlatıyor.

Camii Çin'de de olsa gitmeli!

Çin Halk Cumhuriyeti; 1 milyar 338 milyondan fazla insanın yaşadığı, dünyanın en kalabalık ülkesi. Çin, birçok yer gibi hep uzak kaldığımız, ağzımızdan bu ülkeye dair seddinden ve ürettiklerinden başka bir ifadenin pek çıkmadığı ülke. 1934 Mao Devrimi, 1949 Cumhuriyetin İlanı ve 1966 Kültür Devrimi ile yeni profiline bürünen uzak diyar Çin.

28039Vehb b. EbîKebşe

Efendimiz, “ilim Çin’de dahi olsa gidip alınız” demişti. Bu çağrıya ilk karşılık veren, Çin’e ilk ayak basan Müslüman o olmuştu: Vehb b. EbîKebşe. EbîKebşe (ra) Hong Kong’un yakınında, Çin’in güneyindeki Guangzhou bölgesine kadar gelerek İslam’ı tebliğe başladı. Burada bir bilgi yanlışını da düzeltmekte fayda var. Peygamber Efendimiz’in Çin’e gönderdiği ve Kantom’da türbesi bulunan tebliğcinin Sa’d b. EbiVakkas olduğu rivayet edilir. Bu yanlıştır. Çin ve Çin’deki Müslümanlık üzerine çalışmaları bulunan Prof. Dr. İhsan Süreyya Sırma bu konuda “Hz. Ömer (ra) zamanında, İran’ı fetheden Sa’d b. EbiVakkas, Medine’de vefat etmiş ve orada defnedilmiştir. Sultan Abdülhamid döneminin son yıllarında Çin’e seyahat etmiş olan Abdurreşîd İbrahim de bu konuya değinmekte ve Çinli Müslümanların bu yanlış bilgilerini uzun uzun anlatmaktadır.” der.

Çin'e varan âlimlerII. Abdülhamid

Tarihte, hadis-i şerifin de ilhamıyla birçok âlim Çin’e giderek tebliğ çalışmasında bulunur. Hacı Muhammed (1166), Molla Ali (1283), Ahmet Burdani (1320) bunlardan sadece birkaçı. Yine hadis-i şerifin ilhamıyla olacak Çin’de ilk cami hicretten sadece 60 yıl sonra yapılmış.

Çin’deki Müslüman oranı, resmi rakamlara göre %2-3 olarak görünüyor ve bu da Çin nüfusunda 30 milyon gibi bir rakama tekabül ediyor. Ama gerçek rakamlar Çin’deki Müslüman sayısının 200 milyona yakın olduğunu söylüyor. Hui, Kazak, Khalkas, Uygur, Dangxiong, Salar, Tacik, Özbek, Baoan ve Tatar’lar Çin’deki başlıca Müslüman halk kitleleri. Sadece başkent Pekin’de 200 bin Müslüman yaşıyor. Komünist rejim sırasında ağır baskılar yaşayan Müslümanlar şu an daha rahat ama Doğu Türkistan hâlâ Çin’in işgali altında.

II. Abdulhamid Han ile Çinli Müslüman âlim Haoren’in müthiş gayretleri ile 1908’de açılan, kapısında Osmanlı bayrağı dalgalanan Dâru’l Ulûmi’i-Hamidîyye (Pekin Hamidiye Üniversitesi) ise Türklerle Çinli Müslümanların etkileşimlerinde önemli köşe taşlarından biri. Yine bu zamanlardan Cumhuriyet'in ilk yıllarına kadar Çin’e birçok öğrenci gönderilmiş ve Çin’den öğrenciler misafir edilmişti.

Niujie Camii

Pekin’in en büyük ve eski ibadethanesi olan Niujie Camii (牛街礼拜寺) Liao Hanedanı (916-1125) zamanında, 996 yılında inşa edilir. Geleneksel Çin mimari teknikleri ile İslam süsleme sanatının mükemmel birleşimini yansıtan camide aynı anda binden fazla Müslüman ibadet edebilmekte. Caminin içinde mescit, yönetim binası, hediyelik eşya satış bölümü ile tarihi eşya ve hatıraların bulunduğu bir müze yer almakta.

28040Niujie Camii ve bahçesindeki Pekin Hamidiye Üniversitesi, 2008 yılında 3,7 milyon dolara Pekin Olimpiyatları çerçevesinde restore edildi. Ahşaptan yapılan bu güzel camide, 1442 ve 1696 yıllarında da genişletme ve onarım çalışmaları yapılmış. Ayrıca, yukarda da belirttiğimiz Molla Ali ve Ahmet Burdani isminde Çin’e İslam’ı tebliğ için gelen iki âlimin kabirleri de cami bahçesinde bulunmakta. 6 bin metrekarelik alanı kaplayan camiye, Cuma ve bayram namazlarında cemaattin sığmadığı söyleniyor.

İleri okumalar

Çin’deki Müslümanlık için Prof. Dr. İhsan Süreyya Sırma’nın Beyan Yayınları’ndan çıkan “Çin Müslümanları ve Çin'e Seyahat” isimli kitabına, Niujie Camii ve yine Çinli Müslümanlar hakkında daha fazla bilgi almak için Gezgin dergisinin Mart 2011 sayısındaki Yaşar Şadoğlu’nun yazısına bakabilirsiniz.

Yavuz Selim Güneş herkesi Çin’e gitmeye çağırdı

Yayın Tarihi: 12 Ağustos 2011 Cuma 13:42 Güncelleme Tarihi: 17 Ağustos 2011, 00:46
banner25
YORUM EKLE

banner26