banner17

Batı vadileri ezanımızla çınlardı

Oryantalizmin tehlikelerini bugün birçok dindar bile fark edemiyor...

Batı vadileri ezanımızla çınlardı

İnsan düşününce Batı’nın yüzyıllardır Müslüman olan bizleri belli düşünce kavramlarıyla zihinlerinde bir yerlere oturtabildiklerini çok rahat bir şekilde görebiliyor. İslam’ın ilk ve orta dönemlerine gıpta ile karışık hayranca bir bakış takınmaya çalışan Batı dünyası, 18.yüzyıldan itibaren “Acaba bunlar nasıl bu kadar gelişebildi de biz bu kadar geri kaldık?” sorusunu haset ile kendilerine sormaya başladılar. İlk amacı sadece Doğu dünyasını araştırmayı amaçlayan bir disiplin kuruldu: Oryantalizm…

Edward Said, OrientalismEdward Said amca 1978 yılında “Orientalism” adlı kitabını yazana kadar neredeyse Müslüman entelektüel kesimden hiç kimse Oryantalizm’in sömürgeci bir düzene hizmet eden haince bir planın parçası olduğunu fark edemeyecekti.

Bir zamanlar Batı bize nasıl baktı?

Denebilir ki, Batı bize ne zaman hayran bir şekilde baktı? Hadi baktı da bunu ne zaman dile getirdi? Burada verilmesi gereken öncelikli örnek Goethe olsa gerek. Onun Doğu Divanlarını okuduktan sonra İslam ve doğu toplumlarına olan sevgisinin arttığını ve hatta okuduğu divanlardakine benzeyen biçimde şiirler yazdığını biliyoruz.

Hadi diyelim bir örnekten bir şey çıkmaz dediniz. Başka bir alıntı aktarayım size: “Hıristiyanlar Arap romans ve şiirlerini okumayı seviyorlar; onları çürütmek için değil düzgün ve fasih bir Arapçaya sahip olmak için Arap ilahiyatçılarını ve filozoflarını öğreniyorlar. Kitab-ı Mukaddes’in Latince yorumlarını okuyan ya da İncil’i, rasulleri, havarileri, inceleyen halk nerede? Heyhat! Bütün yetenekli Hıristiyan gençler büyük bir coşkuyla Arap kitaplarını okuyup, talim ediyorlar.(…) Bir dostuna Latince mektup yazabilen her bir kişiye karşı, kendilerini fasih ve beliğ bir şekilde Arapça ifade edebilen ve bu dilde Araplardan daha iyi şiirler yazabilen bin kişi mevcut.”

Bu meşhur alıntı Paul Alvarus’un 850 yılında yaşadığı yerdeki kültürel tespitlerinin bir bölümü.

Edward SaidŞimdi yerli oryantalistler moda

Tabi “nereden nereye…” ile başlayan cümleler herkesi sıkıyor ama benim değinmek istediğim tam olarak bu mevzu değil. Bir Müslüman birey olarak biz kendimizi Batılıların düşünce kalıplarından nasıl koruyabiliriz? Batı  dünyası 1973’te “Oryantalist ve Oryantalizm” kavramlarını artık hiçbir akademik çalışmada kullanmayacağını tüm dünyaya duyurdu. Buna rağmen bizi hala aynı düşünce kalıplarına göre tanımladıklarına şahit oluyoruz. Aslında buradaki temel sorun Batılıların nasıl düşündüğü değil, bizim de artık kendimizi tanımlarken aynı düşünce kalıplarını kullanıyor olmamız.

Peki Oryantalizm’i nereden öğrenmeli, neleri okumalı

Evet, ben bu işin uzmanı olmasam da Türkçede var olan şu iki kaynağın muhakkak okunması lazım:

Yücel Bulut, Oryantalizmin Kısa Tarihi1-Oryantalizm: Edward Said'in tüm dünyayı sarsan eseri.  

2-Oryantalizmin Kısa Tarihi: Yücel Bulut Hocanın Küre Yayınlarından çıkan kitabı. Bu eser detaylı  bir eser olmasa da kapsam alanı oldukça geniş tutulmuş  ve öğrenilmesi gereken önemli noktalara parmak basılmıştır.

Bu iki kitap bizim Batılı ve Doğulu epistemeleri arasındaki çalkantılı o süreci tayin etmemizi sağlayacak. Sonra Pozitivizm ile ilgili kitaplar okumak gerekli, çünkü Batının kendini nasıl tanımladığını da öğrenmeliyiz.



Mustafa Runyun haber verdi

Güncelleme Tarihi: 05 Mayıs 2016, 15:19
banner12
YORUM EKLE
YORUMLAR
Abdulkadir Kemali
Abdulkadir Kemali - 8 yıl Önce

Ya hu Mustafa Runyun, ne güzel ismin var senin. Bu müsemma zatı da kaleme alsanız olmaz mı?

mr
mr - 8 yıl Önce

Mustafa Runyun'un portresi zaten yazılmıştı...

banner8

banner20