banner17

Ayraç koleksiyoneri misiniz?

Farkında olmadan yığınla ayraça sahip olabiliriz. Bunun dışında koleksiyoner azmiyle ayraç toplayanlar var..

Ayraç koleksiyoneri misiniz?

10587Koleksiyon bir meraktır; neyi, ne zaman, neden biriktirdiğin önemsizdir ve cevabını kesin olarak bilemezsin asla. Sadece içinde bir tutku vardır ve sen bu tutkunun peşinden koşarsın. Tedavisi olmayan bir hastalıktır koleksiyonerlik… Öyle ucu bucağı, duru durağı da yoktur.

Ne biriktirdiğin önemli değildir dedik ya! Maddi değeri olan koleksiyonlar da vardır ama biriktirdiğin objenin seni mutlu etmesi yeter de artar, ona bir değer atfetmen için. Klasik koleksiyonlar vardır herkesin bildiği. Bazılarına şahsa özeldir. Pek kimse bilmez, hatta anlamlandıramaz. Çöplük olarak görür.

Kimisi pul biriktirir, benimse hiç merakımı celbetmedi pullar. İlkokulda kafamıza vurur gibi pul da pul derlerdi. Galiba o yüzden biraz mesafeli durdum.

Kimisi figür biriktirir. Kimisi film, kimisi film afişi, kimisi kitap! (Ne demekse kitap biriktirmek! Okursun tamam. Biriktirmek için kitap mı alınır? Alırsın birikir, o ayrı birşey) Ancak imzalı kitaplar, elyazmaları, haritalar gibi bulunması zor objeler okumak için değil de “biriktirmek” için idealdir. Bazı insanlar buzdolaplarına iliştirdiğimiz magnetlerle, bazısı bardak altlığıyla mutludurlar. Bazısı çay poşetlerinden bir güzel dünya kurmuştur kendine…

Madeni ya da kağıt para biriktiren vardır ki elhak pahalı bir hobidir. Sikkeler, heykeller, miğferler, süngüler gibi tarihi değeri haiz objeler de çok para ve emek isteyen koleksiyonlardır.

10588Aslında herkes bir şeyler biriktirir de, koleksiyon haline getirmek biraz zordur. Ya farkedemezsin, ya zaman ayıramazsın, yahud gerekli özeni gösteremezsin! Ya da çabuk bıkar elindekileri harcarsın. Koleksiyonun birinci kuralı tutku ise, ikinci kuralı da kesinlikle sabırdır.

İçindeki çocuğu yaşatabilenler

Çoğu koleksiyoncuya özeldir biriktirdikleri. Sanki biraz kıskançlık vardır, onunla biriktirdiği objeler arasında. Pek açığa çıkarmazlar. Ancak tam tersi olup da bunu dostları arkadaşları ile paylaşan hatta halka, kültür hayatımıza hediye edenlerimiz de vardır.

Sabancı Müzesi, Sakıp Ağa’nın biriktirdiği muhteşem hat ve resim koleksiyonunu ihtiva etmektedir. Yine Sadberk Hanım ve Koç Müzeleri de böyle özel koleksiyonlar sayesinde hayatiyet bulmuşlardır. Cem Mahruki, para koleksiyonuyla bilinir; İbrahim Tenekeci ise imzalı kitap biriktiriyormuş, Yavuz Argıt’ın kitapları İSAM’da özel bir yer işgal eder bilenler için. Osmanlı’da kitap aşığı diyebileceğimiz Ali Emiri olmasaydı; bugün ne Millet Kütüphanesi ne de Divân-ı Lügâti’t-Türk olurdu!

İçindeki çocuğu öldürmeyendir koleksiyoncu… İşte şair Sunay Akın… Bıkmadan usanmadan biriktirdiği oyuncaklarla, bizi Oyuncak Müzesinde bekler her daim.

İnsanlara inat, küçük şeylerden memnun olabilendir koleksiyoncu.
Ne kadar para ettiği, koleksiyonuna kimlerin hayran olduğu değil; bizim için güzel olduğu, bize mutluluk kattığı için önemlidir koleksiyonumuz. Ayrıca paylaşmak, yeni dostluklar demektir koleksiyon.

Ben de iflah olmaz koleksiyoncular arasındayım diyebilirim. Öyle para etmesi mühim değil zaten. Benim hayatımda bir boşluk dolduracak bir hobi, beni mutlu kılacak ufak şeyler kabilinden bir dünyadır, koleksiyonlarım. Star Wars Figür koleksiyonum var bir tek maddi değeri haiz. (Kitap ve dvd’leri saymıyorum, çünkü onları okumak ve izlemek için aldım.) Figür haricinde Telefon kartlarım, kartpostallar ve kitap ayraçlarım var.

10589Ayraç toplamak ihtiyaç mı, zevk mi?

Orta okulda kitabın sayfasını kıvırmaya çok bozulur, gazete ya da bir defter yaprağından bir parça yırtar, kitabın arasına koyardım. Sonra fuarlara, kitapçılara gide gele ayraçları görmeye başladım. Tabii bugünkü kadar çeşitli ve bol değildi. Ama o gün aldıklarım sadece kitap arasına konmak için değildi. İhtiyaç fazlası ayraç, kendi halinde beklerdi.

Şu an 600 çeşidi aşmış bulunuyor. Her kitapçıya gittiğimde gördüğüm ayraçlardan alıp onları kardeşlerinin yanına dizmek, onlarla hemhal olmak, tasnif etmek insanı rahatlatıyor. Bu arada, arkadaşlarımdan bir çoğuna bendeki ayraçlardan vererek, onların damarlarına da bu aşkı enjekte ettim. Ve şimdi çevremde de bir heyecan var ayraç üzerine… Ayrıca bu dünyada yalnız ilerlemiyormuşum, Cafcaf Ağustos sayısında da gördük ki, kitabına uygun ayraç seçen başka arkadaşlar da var.

Kitap ayraçlarını birkaç şekilde tasnif edebiliriz:

İlk olarak çok albenisi olmayan yalnızca çeşitli ticari kurum ya da şirketlerin reklamını muhtevi ayraçlar. Bunlar sadece sayı olarak koleksiyonu kabartır. Çok sevilmezler.

Yayınevlerinin ayraçları… Yayınevleri, çoğunlukla basit ya da güzelce, kitapları tanıtan, üzerinde kitap ya da yazarın resmi bulunan ayraçları basarlar. Bu tür ayraçları kullanmak güzeldir. Çünkü okuduğun kitabı, kitabın tanıtımıyla ayırırsın. Bu işi iyi yapan yayınevleri vardır.  Yapı Kredi gibi her kitab için ayraç basıp içine koyanlar, İnkılap gibi kitabın ön kapağında içe katlanmış kısma ekleyenler, Ötüken, Kitabevi, Yeditepe, Timaş gibi seri ayraç basan yayınevlerimiz dikkat çeker.

10590Bazı yayınevleri de ticari kaygı taşımayarak kitap reklamı dışında özel koleksiyon serileri yapar. Örnek olarak Homer Yayınevi, Kabalcı ve Pandora Yayınevini (bende olmasa da) verebilirim. Homer, arkeloji ve tarih ile ilgili; Kabalcı, insan şeklinde ünlüler (artist ya da entelektüeller) ve Mitolojik kahramanlar olarak iki seri; Pandora da Türkiye’deki bitkiler olarak seriler bastılar.

Ticari kaygı taşımayan özel gruplar da vardır. Son zamanlarda ayraçlarına (kitap içine konmayacak kadar kalın da olsa) rastladığım Alıntılar Defteri… Resimleri ve üstündeki alıntı sözleri özenle seçilmiş ayraçlar bir övgüyü hak ediyor.

Ayrıca piyasa da turistik amaçla hatıra olarak satılan ayraçlar da var. Bunları da birkaç şekilde görüyoruz. Bazısı çok kalın ve karton gibi ve pahalı. O parayı verdiğin ayracı hiçbir zaman kitabının arasına koyamayacaksın, çünkü kitabın cildini dağıtır.

Bazısı Türkiye’yi tanıtan tarihi ve turistik eserlerin resimlerini içeren setlerdir. 12’li setler halinde düzenlenen bu ayraçlar hem ince hem de kaliteli basılmışlar. Çiniler, Anadolu Medeniyeti, mozaikler gibi özel seriler olduğu gibi; minyatür, çini, halı-kilim, mozaik, mücevher gibi eserleri tanıtan karışık setler de var.

Bunlardan başka, dokuma ayraçlara da sık rastlıyoruz.

Ayraçlardan en değerlileri de özel ayraçlardır. İlahiyatta iken Mil-Der’in bastığı ayraçlar ile bugün eilahiyat’ın ayraçları gerçekten kaliteli. Bazen şahısların tasarladığı ayraçlar da olabilmekte. Çiçeklerden çeşitli resimlerden, ya da kendi tasarılarından güzel ayraçlar meydana geliyor. Tekil yapımlar şahsa özel olduğundan tektir ve her zaman değerlidir.

Sığınılabilecek bir dünya

Koleksiyonların olmazsa olmazı mümkün olduğunca çeşide ulaşmak ve bunları kaliteli şekilde bulup güzelce sergilemektir. Ayrıca biriktirirken bir tema üzerine de objeler toplanabilir. Mesela Trabzon konulu kitaplar, Star Wars basic figürler, imzalı Osmanlıca Kitap, Karikatür şeklinde basılmış kontör kart vs

10591Ayraçlar da tema nasıl olabilir?

Mesela romanları gösteren ayraçlar, küçük kız resmi içeren ayraçlar, kilim desenli ayraçlar gibi. Bu tip koleksiyonlar daha çok dikkat ister ama ilgi alanınızı daraltacağından koleksiyonunuzun değerini  arttırır.

İşte hayatın gürültü-patırtısı, kaygısı-kavgası derken; tüm bu olumsuzluklardan sıyrılıp kendinizi şarj edebileceğiniz bir dünyanın kapısı… Bu yazıyı bitirdiğiniz de hiç durmayın elinizde şu ana kadar fark edemediğiniz ufak mutluluklarla azıcık da olsa ilgilenin. Onlar size dünyayı daha bir güzel gösterecek…

Ayraç galerisine göz atmak için tıklayın

 

Halil İbrahim Akbulut ayraçlar arasından yazdı

hiakbulut@gmail.com

Güncelleme Tarihi: 17 Ocak 2010, 22:52
banner12
YORUM EKLE
YORUMLAR
Emine Coşar
Emine Coşar - 9 yıl Önce

Sabancı Müzesi, Sakıp Ağa’nın biriktirdiği muhteşem hat ve resim koleksiyonuna kesinlikle gidilmeli ve görülmeli derim ;)

merve kasırga
merve kasırga - 9 yıl Önce

bu hafta başlarında arkadaşımla koleksiyon yaptığımızı farkettik ve ayraçlarımızı biribirimizle sadece görsel! olarak paylaştık,farkında da olmadan biraz da seçerek yığılmış o şirin kartoncuklar çekmecemde..
bugün bu yazıyı okumam tevafuk oldu...kalemine kuvvet..

EKREM BULUT
EKREM BULUT - 9 yıl Önce

Ayraçlar özelinde değindiğiniz koleksiyonerlik yazınız gerçekten güzel olmuş. Yüreğinize sağlık. verdiğiniz bilgiler için teşekkür ederim. saygılar...

Zeynep Büşra
Zeynep Büşra - 9 yıl Önce

Ben de ayraçlarını biriktiren topluluğa dahilim sanırım :) Başkalarına garip geliyor ama bunu seviyorum ve birisine ayraç vermek benim için zor gerçekten de.. Ayrıca ayraç resimlerine baktım da, bazıları gerçekten çok güzel. Kıskandım. İnş. başlarına birşey gelmez.. :)

Zeynep Yanar
Zeynep Yanar - 9 yıl Önce

Bende ayraç biriktirme meraklılarındanım fakat o kadar çoğalsın diye uğraşmama rağmen çok çok nadiren ayraç kullanıyorum! (hikmetini bende anlamış değilim henüz) Fakat yinede ayraçlarımı çok seviyorum :)

Halil İbrahim Akbulut
Halil İbrahim Akbulut - 9 yıl Önce

Öncelikle yazıyı beğenen arkadaşlara teşekkürlerimi ileteyim.
İşte koleksiyon tutkusu böyle birşey. Hiç farkına varmadan kıskıvrak yakalamıştır seni yakandan.
Misal verdiğim turistik (piyasada set halinde) ayraçlar çok kaliteli. Hem ince, hem kültürümüzü yansıtyor hem de sade karton gibi kalitesiz değil. Ben onlardan setleri tamamladığım halde fazla aldım ki kullanabileyim...
Ayrıca hala eskiden kalan bazı ayraçlar var, gönderirim.Tabii elindeki fazlalıkları göndermek isteyen olursa kapım aç

emrebilgic
emrebilgic - 9 yıl Önce

bi tane ayracım var Cafcaf ayracı. kullanıyorum onu, memnunum. kurumumu seviyorum.

burak akif
burak akif - 9 yıl Önce

bende ayraç biriktirme merakından ziyade farklı malzemeleri ayraç olarak kullanma merakı var, mesela uzak bır diyara gittiğim vakit mutlak suretle orada bir ağaçtan bir yaprak kopartır onu kurutur, pvc kaplar ve kullanırım...


banner8

banner19

banner20