banner17

Atasözlerinin Kürt açılımı nedir?

Atasözleri gibi özlü öğütler, insanların tabiatla alışveriş biçimine bağlı olarak farklı farklı örneklendirilse de hemen her halkta ortak birçok yargıyı içerirler.

Atasözlerinin Kürt açılımı nedir?

Milli Eğitim Bakanlığı'na sunulmak üzere bir yayınevi tarafından hazırlanan liseler için seçmeli Kürt Dili ve Edebiyatı kitabının sözlü Kürt edebiyatı (Kürt halk edebiyatı) ünitesini yazıyorum. Kürt Atasözleri konusunu üç ayrı kaynaktan çalışırken Türkçe’de ve Kürtçe’de ortak kullanılan birkaç atasözü buldum. Bunlardan her iki halkta da sıkça kullanıldığını gözlediğim beş atasözü örneğini dikkatinize sunuyorum.

Yargı aynı ama örnek farklıNevruz - Newroz

Kuşkusuz atasözleri gibi özlü öğütler, insanların tabiatla alışveriş biçimine bağlı olarak farklı farklı örneklendirilse de hemen her halkta ortak birçok yargıyı içerirler. Sunduğum bu atasözlerinde anlam aynı ama örneklendirmeler farklı. Kısaca açıklamak gerekirse; "Gülü seven dikenine katlanır" biçimindeki atasözü, güllerin bol olduğu bir yerde ortaya çıkmış olmalıdır. Aynı yargıyı içeren Türk atasözünün, Karadeniz bölgesindeki varyantı olan, "Balık tutanın paçası ıslanır" atasözünde yargı aynı ama örneklendirme, insan-tabiat ilişkisine bağlı olarak farklıdır. "Hamama giren terler" atasözünde de örnek farklı ama yargı aynıdır.

Kürtçede atasözlerine “gotinên pêşiyan” (öncekilerin sözleri) deniyor. İşte bahsettiğim beş atasözü:

Bi xebera xweş, meriv ji qulê derdixe marê reş.” (İnsan, güzel sözle karayılanı deliğinden çıkarır.) Türkçe’de bu atasözü, “Tatlı söz yılanı deliğinden çıkarır” şeklinde.

Destê bi tenê, deng jê nayê.” (Tek elden ses çıkmaz.) Türkçe’de bu atasözü, “Bir elin nesi var; iki elin sesi var” şeklinde.

Sêvên çê, para hirçê.” (İyi elma, ayının payına düşer.) Türkçe’de bu atasözü, “Armudun iyisini ayılar yerler” şeklinde.

Aqilê sivik, barê giran e.” (Aklı hafif olanın yükü ağır olur.) Türkçe’de bu atasözü, “Akılsız başın cezasını ayaklar çeker” şeklinde.

Etar, helawa xwe naxwe.” (Çerçi kendi helvasını yemez.) Türkçe’de bu atasözü, “Terzi kendi söküğünü dikmez” şeklinde.

 

Mehmet Sait Çakar, Kültür Bakanlığı'nın Kürtçe Atasözleri kitabı yayımlamasını sabırsızlıkla bekleyerek yazdı

Mehmetsaitcakar(at)gmail.com

Güncelleme Tarihi: 09 Temmuz 2010, 21:45
banner12
YORUM EKLE
banner8

banner19

banner20