banner17

7.000 şair ve yazarın biyografisi bir tık uzağınızda

Türk edebiyatının 20. yüzyılına kadarki divan, âşık ve tekke edebiyatı geleneğine dair isimleri külli olarak bir arada sunmayı amaçlayan bir çalışma: Türk Edebiyatı İsimleri Sözlüğü. Sefa Toprak yazdı.

7.000 şair ve yazarın biyografisi bir tık uzağınızda

Biyografiler toplumların telefon rehberi gibidir. Millet hafızasının başucu kaynağıdır. Tarihi metinler içerisinde hemen her alanda geniş çaplı biyografiler göze çarpmaktadır. Özellikle de edebiyat alanında birbiri ile kıyasıya yarışan, kimi zaman verdikleri bilgiler ile tarihi süreç içerisinde önemli bir dönüm noktasını veya tarihi bir şahsiyetin hayatının aydınlatılmasını sağlayan önemli biyografi kitaplarımız vardır: Tezkirelerimiz.

Geçmişte Ali Şir Nevayî’nin Mecalisü’n-Nefais’i, Sehî Bey’in Heşt Behişt’i gibi dönem dönem kendi konu ve alanlarında onlarca, yüzlerce biyografi/antoloji niteliğinde tezkireler yazılmıştır. Bu tezkirelerden hepsi günümüze ulaşamamıştır elbette ama yine de büyük bir kısmı kütüphanelerimizin raflarında bulunmaktadır. (İş ki birileri bunları okusun.) Maalesef, bütün bu tezkireler içerisinde yer alan isimler henüz tam olarak gün ışığına çıkarılamamıştır.

Daha öncesinde bu tezkirelerin içerikleri üzerine Haluk İpekten, Mustafa İsen gibi isimler tarafından Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü çalışması yapılmıştır. Ayrıca Cemal Kurnaz hocanın, Mehmet Nail Tuman ve Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi’nin katkıları da büyük olmuştur.

Biyografiler internete aktarıldı

Günümüzde ise yapılan bu çalışmaların getirdiği birikimi de kullanarak Türk edebiyatının 20. yüzyılına kadarki divan, âşık ve tekke edebiyatı geleneğine dair isimleri külli olarak bir arada sunmayı amaçlayan bir çalışma yapılmakta. Proje yöneticiliğini Prof. Dr. Mustafa İsen’in yaptığı bu çalışma ile sadece Selçuklu ve Osmanlı dönemi değil Eski Uygur, Karahanlı, Harezm-Kıpçak, Çağatay ve Azerî sahasını da kapsayan bir Türk Edebiyatı İsimleri Sözlüğü hazırlanmakta. Çalışmanın en güzel yanı ise internet üzerinden ulaşım sağlıyor olması.

www.turkedebiyatiisimlersozlugu.com adresinden hizmet sunan çalışmada her bir madde alanında uzman, akademik çalışmaları ile bu alanda özellikle de biyografisini yazdığı kişi üzerine çalışma yapmış hocalar tarafından yazılmakta. Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi'nin desteklediği ve yaklaşık 24 ayda tamamlanan çalışma ile birlikte sözlük içerisinde 7.000 civarında şair ve yazar hakkında madde bulunmakta. Zengin bir birikimi, tarihin ve kütüphanelerin tozlu raflarından kurtararak erişime açan bu projede her madde ciddi bir editörlük süzgecinden geçtikten sonra sözlüğe giriyor.

Yeni araştırmalar ışığında güncellemeler de yapılan bu çalışmayla hem isimlerini sıkça duyduğumuz hem de adını ilk defa duyacağımız edebî şahsiyetlerin hayatlarını, eserlerini ve şiirlerinden örnekleri bir arada bulabiliyoruz.

 

Sefa Toprak yazdı

Güncelleme Tarihi: 11 Temmuz 2015, 13:33
banner12
YORUM EKLE
YORUMLAR
Abdullah Can
Abdullah Can - 3 yıl Önce

Proje başlangıçta çok iyi niyetli ve güzeldi.Ancak uygulama aşamasında birçok sorun yaşandı.Pek çok maddenin o konunun uzmanı olmayanlar tarafından ya da alana henüz girmiş bilgi ve birikim sahibi olmayan gençler tarafından yazılması, yeterince ciddi editoryal tenkidin olmaması, bilgi güncelliğinin gözetilmemesi gibi sebepler çalışmanın güvenilirliğini zedeledi.Sonuçta tabii ki faydasız değil am bir eski edebiyat hocası olarak bu çalışmadaki maddelere çok da fazla güvenilmemesini tavsiye ederim.

banner8

banner19

banner20