William Chittick okumak için

Abdulaziz Tantik, William Chittick bir kitabını tavsiye ediyor.

William Chittick okumak için

 

Batıda İslam üzerine birçok çalışmalar yapılmıştır. Kimi iyi niyetli çalışmalar kimi de kötü niyetli çalışmalar. Oryantalizm ve onun türevlerinin İslam üzerine yaptığı çalışmalardan da haberdarız. Ve onların çoğu sonuçlarının izlerini de bugün gözlemleme imkânımız vardır. Ancak Batıda gerçek anlamda bir hakikat yolculuğuna çıkan insanlar da vardır. Örneğin, İan Dallas. Türkiyeli Müslümanların da yakından bildiği Gariplerin Kitabı, İsmet Özel çevirisi ile yayınlanmış, sonra diğer kitapları da yayınlanmıştı. Cihad, Yüz Basamak, Ayetlerden İşaretler gibi… Abdulkadir Es Sufi ismini alan bu şahıs, İslam ile taçlanarak hakikat arayışını sürdürmeye devam etmişti. Yine Muhammed Esed de bunlardan biridir. Türkçede kitapları da bulunan ve bir meal tefsiri yayınlanan bu Batılı gazeteci de arayışını İslam ile ve Müslüman olmakla neticelendirmişti.

Ayrıca ilmi çalışmalar da yapılmıştır Batılı aydınlar ve yazarlar tarafından. Çoğunu Türkiyeli insanlar olarak biz de okuduk ve istifade ettik. Hamilton A. R. Gibb bunlardan biri… Türkçede İslam’da Dini Düşüncenin Yapısı, İslam’da Modern Eğilimler, Orta Asya’da Arap Fetihleri ve İslam Medeniyeti Üzerine Araştırmalar’ı yayınlanan yazar, önemli bir düşünsel boşluğu doldurmuştu.

Batı’dan Doğu’ya akan gönül

İşte William Chittick de bunlardan biridir. Fakat Chittick’in farkı İslam düşüncesi üzerine çalışmalar yaparken özellikle sufi düşünce ile uzun bir süredir ilgilenmesidir. İnsan Yayınlarından çıkan ‘İslam’ın Vizyonu’ kitabı meşhur Cibril hadisi olarak bilinen olaydan hareketle İslam, İman ve İhsan çerçevesini eksene alan bir yaklaşımla İslam’ı anlamaya ve anlatmaya gayret ediyor. Kitabı okuyunca çok içerden bir ses gibi algılıyorsunuz. Ve müthiş bir anlatı çerçevesi çiziyor. Özellikle ilah ve Allah arasındaki farkı İngilizce gramerden hareketle Batılılar için orijinal bir şekilde anlatıyor. Batılı bir algıya hitaben yazıldığı bilinen kitabın aslında Batılı algının eğitiminden geçmiş Müslümanlar için önemini ayrıca belirtmeye gerek yok sanırım.

İbni Arabî üzerine çeyrek asır çalışmalar yapan Chittick,  Tasavvuf- Kısa Bir Giriş, Hayal Âlemleri ve Varolmanın Boyutları kitapları ile müthiş bir ufuk çiziyor izleyenlerine… Özellikle İzutsu okuyucuları büyük bir keyifle Chittick okuyucusu da olabilirler. Aynı tadı almaları mümkün, bu hem derinlik ve hem de anlatım berraklığı açısından olacaktır.

William Chittick’in kısa biyografisinde Milford Connecticut'da doğup büyüdüğü, lisansını Ohio Wooster Koleji'nde tarih alanında tamamladığı, doktorasını 1974'te Tahran Üniversitesi'nde Fars edebiyatı alanında tamamladığı, Tahran'da Aryamehr Teknik Üniversitesi'nde beşeri bilimler bölümünde karşılaştırmalı dinler alanında ve İran Kraliyet Felsefe Akademisi'nde hocalık yaptığı ve 1979'da Amerika Birleşik Devletleri'ne dönerek dinî araştırmalar alanında hocalığını sürdürdüğü yazar. Ben Chittick’in Sufi Yayıncılıktan çıkan Kozmostaki Tek Hakikat kitabı üzerinde durmak istiyorum.

Kitap anlaşılması zor olan ve İslam Düşüncesi açısından bir sorun olarak nitelenen Vahdet-i Vücut algısını modern algıya öyle güzel anlatıyor ki şaşırırsınız… Özellikle teklik ve çokluk kavramları açısından meseleyi değerlendiriyor ve Batıyı çokluğu öne çıkaran, parçalayan ve çoğaltan özellikleri yüzünden bir şirk zihniyetini oluşturduğunu anlatıyor. İslam ise bu anlamda tekliğe irca ederek tevhidi bir durumu getirmektedir. Tekasür kavramı üzerinden Batılı düşünceyi ve kültürü tanımlayarak Batılı değer yargılarının nasıl bir fetiş haline dönüşerek tanrısal bir öneme haiz olduğunu belirliyor. Örnek olarak çalışkanlık kavramı üzerinden bunu nefis bir şekilde betimliyor.

Bu kitap aynı zamanda İslam düşüncesi içinde de bir seyrüsefere bizi çıkarıyor ve İrfan geleneği bağlamında mesele temellendirilerek bizi hakikat üzerine yeniden tefekküre davet ediyor.

Ayrıca William Chittick’in diğer kitapları da gerçek anlamıyla bir düşünce şöleni gibi insanı sarmalıyor. Bu kitabı ve diğer kitaplarını okurken gerçekten büyük bir keyif almıştım. Sizlere de öneririm.

Abdülaziz Tantik yazdı

Güncelleme Tarihi: 04 Ocak 2019, 13:12
banner25
YORUM EKLE
YORUMLAR
Mustafa ŞERBETÇİ
Mustafa ŞERBETÇİ - 8 yıl Önce

Ian Dallas'ın cihad isimli eseri maalesef kayboldu. ancak sahaflarda bulunabilen ve oldukça zor bulunan eserin yeniden kazandırılmasını dilerim.

banner19

banner13