Türk'ün kara kitabı yeniden yayınlandı

Türk'ün Kara Kitabı’nı yüzyıl sonra bugün farklı bir gözle okumaya davetlisiniz…

Türk'ün kara kitabı yeniden yayınlandı

Pınar Yayınlarının yeni serisi olan "Yüz Yıl Önce Dünya"nın ilk kitabı olan Kırmızı Siyah Kitap - 1328 (1912-13) Faciası, 1329 [1914] yılında Neşri Vesaik cemiyeti tarafından Türk'ün Kara Kitabı ismiyle yayınlanmış. Yüz yıl sonra bugün sadeleştirilerek ve genişçe bir önsöz ile yayına hazırlanan kitap, Ahmet Cevad'ın Balkan Savaşları üzerine yazdığı bir tanıklık.

Balkan Savaşlarının hemen ertesinde, yaşananlara dair tanıklığı insanlara aktarmak ve meselenin ehemmiyetini göstermek amacıyla yayınlanan eser, savaş esnasında yapılmış pek çok katliamı, tehcirin neticelerini, zulme tanıklık eden birinin dilinden bütün çıplaklığı ile anlatıyor.

Peki, üzerinden 100 geçmiş bir zulmün tanıklığı bugün bize ne söyler? Bugün neredeyse unutulmuş bir faciaya tanıklık etmenin yanında bu metnin bize bugün neler söyleyebileceği, kitabın başında yer alan Selim Karlıtekin'in geniş incelemesinde enine boyuna inceleniyor.

Selim Karlıtekin, bu incelemesinde Balkan Savaşları ile başlayan ve cumhuriyetin kuruluşuna değin süren uzun savaş döneminin Osmanlı coğrafyasında süregiden tartışmalarda büyük bir yarık açtığını, Osmanlıcılık düşüncesinin ortadan kalkışının yanında İslamcılık ve Türkçülük düşüncelerinin yükselişinin bu savaş sonrasında daha görünür olduğunu vurguluyor. Savaşa tanık olmanın, tehcirin ve itlaf olmanın Müslüman Türk düşüncesine bu savaş ile dâhil olduğunu, 1915 Ermeni olayları ile karşılaştırmalı bir şekilde inceliyor.

Büyük bir zulüm gören Balkan Müslümanlarının hicretinin, sadece kendilerini değil, gördükleri zulmü ve şiddeti de getirdiğini vurgulayan Karlıtekin, bu yeni halin Türklük fikrinin ortaya çıkmasında kurucu bir öneme sahip olduğunu söylüyor.

Balkan Savaşlarını yeniden gündeme taşıyor

Bu mütevazı kitabın birkaç noktadan ufuk açıcı olduğunu söylemeden edemeyeceğim. Öncelikle Kırmızı Siyah Kitap, milliyetçilik ve İslamcılık gibi günümüzde halen etkisini sürdüren fikir akımlarının doğuşuna dair farklı ve dikkate değer bir yaklaşımı göstermekte. Bunun yanında, Balkan Savaşları gibi çokça zikredilen fakat derinlemesine bir araştırmaya muhatap olmamış bir konuyu tekrardan gündeme taşımakta.

Kitabın fikrî öneminin yanında, yayıncılık namına da güzel bir örnek olduğu kanaatindeyim. Son senelerde geçmişte yayınlanmış pek çok kitabın yeniden basımını raflarda görmeye başladık. Genellikle hatırat türündeki bu eserlerin, kısa bir sunuş yahut yazarının terceme-i halini gösterir ufak bir kısım dışında herhangi bir eklenti yapılmadan yayınlanması, okuyanlarda hoş bir sada bıraksa da mühim bir soruyu cevapsız bırakıyordu: "Peki neden bu kitap bugün tekrardan yayınlanıyor? Ve biz bu kitabı bugün nasıl anlayabiliriz?" Kırmızı Siyah Kitap'ın geniş önsözü, [doğruluğu tabi ki tartışılabilir olsa da] bu kitabın 100 sonra bugün neden yayınlandığını ve nasıl okunabileceğini belirli bir perspektiften izah ediyor.

Yüz yıl önce yaşanan Balkan Savaşlarını, savaşlarda yaşanan derin acıları, bu savaşın Türkçülük ve İslamcılık ile nasıl bir bağının olabileceğini görmek isteyenleri, bu mütevazı çalışmaya göz gezdirmek için davet edebiliriz zannederim.

Mehmet Erken ısrarla tavsiye etti

Güncelleme Tarihi: 24 Aralık 2018, 12:25
banner25
YORUM EKLE

banner19

banner13