Sağlam bir mürşidde hangi özellikleri aramalı?

Ömer Ziyauddin Dağıstani Hazretlerinin ‘Tasavvuf ve Tarikatlarla İlgili Fetvalar’ kitabı tasavvufla ve tarikatlarla ilgili birçok ıstılahın, terimin açıklamasına da yer veriyor. Metin Uygun yazdı.

Sağlam bir mürşidde hangi özellikleri aramalı?

Peygamberimiz (s.a.s) bir savaştan dönerken beraberindekilere, ‘Küçük savaştan (cihaddan) büyük savaşa (cihada) dönüyoruz' der. Beraberindekiler de ‘Büyük savaşın, cihadın’ ne olduğunu sorarlar. Peygamberimiz de (s.a.s.) ‘Nefislerimizle mücadele’ olarak cevaplandırır büyük savaşı.

Tasavvuf, bu manada, kişinin nefsiyle mücadelesidir. Nefsin terbiye edilmesidir. Haramlardan tamamen kaçınmak, hatta şüpheli her şeyden uzak durmak tasavvufta ilerlemenin, yol kat etmenin bazı şartlarındandır.

Ömer Ziyauddin Dağıstani Hazretleri, ‘Tasavvuf ve Tarikatlarla İlgili Fetvalar’ isimli kitabında tarikatı şu şekilde izah ediyor: “Allah’la meşgul olmak, yalnız O’na yakın olmak ve O’nunla ünsiyet etmektir. Neticesi ise her zaman Hakk’ın huzurunda bulunduğu inancına sahip olmak, kendisinde, çevresinde, hulasa her şeyde Hakk’ı görebilmek, bir an bile Allah şuurundan uzak kalmamaktır.” Ona göre tarikatların gayesi de ‘müridlerini, müntesiplerini yalnız Allah’a kulluk ve yalnız Allah’ın rızası idealine ulaştırmaktır.’

Dağıstani Hazretleri, Gümüşhanevi Hazretlerinin talebesi ve üçüncü halifesi. Dağıstanlı olup, babası ulemadan Abdullah Efendi. Avar Türklerinden olan Ömer Ziyauddin Hazretleri Şeyh Şamil ve oğlunun maiyetinde Ruslara karşı da savaşmış. Daha sonra İstanbul’a gelmiş ve Ahmet Ziyauddin Gümüşhanevî Hazretleriyle tanışmış. Onun irşad halkalarına dahil olarak kendisinden manevi ilimlerde de irşad selahiyeti ve icazeti almış.

Tasavvuf ve tarikatlarla ilgili bir çok meselenin soru-cevap şeklinde işlendiği sözkonusu kitap, Seha Neşriyat tarafından yayımlanmış. Kitapta baskı tarihi yok. Yard. Doç.Dr. İrfan Gündüz ve Yard.Doç.Dr. Yakup Çiçek çevirisini yapmışlar. Kitabı internet kitapçılarından tedarik etmek mümkün. Sır Yayıncılık da 2009’da kitabı yayımlamış. Orada tek fark, kitabın yazarı olarak Ömer Ziyauddin Gümüşhanevi olarak yazılmış. Çevirenler aynı. Arka kapak yazısındaki bilgiler kitabın içinde mevcut. Büyük ihtimalle aynı kitap olduğu kanaatindeyim.

Şeriat ile arasında bir ayrılık ve aykırılık yok

Dağistani Hazretleri, tarikat-şeriat münasebeti konusuyla ilgili düşüncelerini açıklıyor kitapta. İzahatı şöyle: Ehl-i sünnet ve’l cemaat akidesine göre, İslam fıkhının dört ana kaynağına (Kitap, sünnet, icma’ı ümmet, kıyas-ı fukaha) sımsıkı sarıldıktan, farz, vacip ve sünnetleri eksiksiz ifa ve icradan sonra, kötü ahlak ve alışkanlıklardan kaçınıp, güzel ahlaklarla donanmaya, zikrullah, fikrullah, nafile ibadet ile, tarikatın, aslı durumunda bulunan şeriat ile arasında bir ayrılık ve aykırılık yoktur.

Kulun, tasavvuf erbabının veya tarikat ehlinin Allah’a giden yolda herhangi bir kazaya uğramaması, istikametinde sapma meydana gelmemesi için, mensubu bulunduğu tarikatın şer-i şerife tam ve eksiksiz olarak uygun bulunması gerekmektedir. Ehli sünnet İslam âlimleri, tarikatların İslâm fıkhının şu dört ana prensibi olan kitap, sünnet, icma-yı ümmet ve kıyas-ı fukaha’nın sınırları dışında olamayacağını belirtirler. Aksi takdirde tarikat, Allah’a yaklaştıran bir yol ve vasıta olmaktan çıkar, Allah’tan uzaklaştıran, saptıran bir yol ve vasıta olur.

Sağlam bir mürşidde hangi özellikleri aramalı?

Dağıstani Hazretlerinin bu kitabında öne çıkan konulardan biri de mürşit ve mürit ilişkisidir. Tarikat veya tasavvufa dahil olmak isteyen kimse bir kâmil bir mürşide, ehil, icazetli bir şeyhe bağlanmak, intisab etmek durumundadır. Mürşit ve mürit, tarikatın iki ana öznesidir.

Dağistani Hazretleri, sahih, sağlam bir mürşidde bulunması gereken vasıflardan bazılarını şöyle sıralar: “Şeriatın gereklerini, tam bir istikamet içinde, kıl payı kadar sağa sola sapmaksızın, ilahi emir ve yasaklardan bir an bile yüz çevirmeden eksiksiz icra ve ifa etmek; insanları şer’-î şerife uymaya, İslam'ın hayat veren prensiplerini yaşamaya, Allah ü Te’ala’yı her hal ve krda kalp huzuru ile zikretmeye yöneltmek; insanların durum ve seviyelerine göre nasihat etmek, onlara takva ve istikamet yolunu göstermek, çirkin ve yasak olan davranışlardan uzaklaştırmaya çalışmak; bütün hareketlerinde ifrat ve tefritten uzak durmak, orta hal ve itidali muhafaza etmek; müridlerin ihtiyacını giderecek ve gönüllerindeki tereddüt ve şüpheleri silecek kadar fıkıh, akaid v.b. konularda âlim olmak (Zira bu tür duygu ve düşünceler başlangıçta müridin iç dünyasında arız olur, onun gönül huzurunu allak-bullak ederek ibadetten zevk almasını engelleyebilir).” Ayrıca mürşid, müridlerinin muttali olduğu sır ve kusurlarını gizlemeli, ikaz için zaman ve zemini beklemelidir. Bunlar, sahih bir mürşide bulunması gereken özelliklerden sadece birkaçıdır.

İntisab niçin gereklidir? Mezhep imamları ve tasavvufla ilgileri, irşat gerçeği ve gerekliliği. Tasavvufta hırka giymenin yeri, tarihçesi ve dayanağı. Zikir nedir ve delilleri nelerdir? Rabıta, teveccüh, keramet, ricalü’l ğayb nedir? Bu ve buna benzer sorularımıza cevaplar içeren Tasavvuf ve Tarikatlarla İlgili Fetvalar kitabı, tasavvufla ve tarikatlarla ilgili birçok ıstılahın, terimin açıklamasına da yer veriyor.

Tasavvufla ilgilenen veya ilgilenmek isteyen, yine tarikata dair merakı ve meramı olanların sağlam bir bilgiye ihtiyacı olduğu inkar edilemez bir gerçek. Özellikle ehl-i sünnet açısından. Çünkü tasavvuf veya tarikat konusu biz Müslümanların uyanık olması ve pürdikkat kesilmemiz gereken konuların başında gelmektedir. Bunun için de sağlam, güvenilir bilgiler edinecek kaynak kitaplarla, itimat edilir uzman rehber kişilerle bu zorlu yolculuğa çıkabiliriz. Kitap bu ihtiyacı fazlasıyla giderecek özellikte. Allah emeği geçenlerden razı olsun.

Metin Uygun yazdı

Güncelleme Tarihi: 17 Aralık 2018, 19:39
YORUM EKLE
YORUMLAR
Ramazan COŞANAY
Ramazan COŞANAY - 4 yıl Önce

Çok kıymetli Metin Uygun arkadaşım çok güzel bir araştırmaya parmak basmış ve günümüz insanların araştırıp iyi bir mürşit ve iyi bir müritlik mertebelerini öğrenmelerine ışık tutmuştur. Kendisinden başka araştırmalarda bekliyorum.Saygı ve selamlarımla

banner19

banner13