Ölüme dair kimler felsefi düşünce üretmiş?

Eğer kazanırsanız her şeyi kazanırsınız, kaybederseniz hiçbir şeyi kaybetmezsiniz. Türkçe'de müstakil olarak ilk defa bir çalışma konusu olan Pascal Oyunu, Pascal, Hz. Ali, el-Ma'arri ve Gazali üzerine güzel bir çalışma..

Ölüme dair kimler felsefi düşünce üretmiş?

Pascal Oyunu, ihtimallere dayanan fakat kazançlı tarafı seçmeye ikna eden bir mantık oyunudur. Bir şans oyunu düşünün, oyuncuların oyunu kazanma ve kaybetme şansları vardır. Kazanma ve kaybetme şansları yüzde elli-yüzde ellidir. Bahis sonuçlanınca doğal olarak bir taraf kazanacak, diğer taraf ise kaybedecektir.

Pascal Oyunu'nun mantığı herkesin her konuda kullanabileceği bir mantık yürütmedir. Oyun adeta hayatın bir parçasıdır. Her insan herhangi bir konuda ihtimalleri gözden geçirir ve zararları en aza indirmek, kazançları ise en üst seviyeye çıkarmak ister. Akıllı hiç kimse kâr-zarar hesabı yapmadan bir işe girişmez. Tesadüflere göre hayatını düzenlemez. Akıllı her insan olaylar karşısında ihtimalleri tartarak en doğru kararı vermeye çalışır. Bu temel Pascal Oyunu'nun mantığını oluşturur. Ancak, hayatı, Allah'ı ve ahiret inancı gibi önemli meseleleri oyunun konusu yaptığınızda insanın kazançlı tarafta olması çok daha önem kazanır. Pascal Oyunu kazançlı tarafa iknaya çalışmaktan başka bir şey değildir.

Şöyle ki: Allah ve ahiret hayatı yoksa, inanan ve inanmayanların kaybedeceği bir şey de yoktur. Yok eğer Allah ve ahiret hayatı varsa, inananlar kazanacak, inanmayanlar ise kaybedecektir. Sonuçta kazançlı taraf inananların tarafıdır ki, her iki ihtimalde de kaybetmezler. İşte Pascal Oyunu'nun amacı insanları kazançlı tarafta olmaya ikna etmektir. Pascal Oyunu'nda Allah'ı ve ahiret hayatını ispat gayesi yoktur. Sadece mantıklı olarak Allah ve ahiret hayatının varlığı tercih edilerek, kazançlı tarafta olmak hedeflenir. Eğer kazanırsanız her şeyi kazanırsınız, kaybederseniz hiçbir şeyi kaybetmezsiniz.

İlk bahseden Hz. Ali'dir

Pascal Oyunu, Pascal'ın ölümünden 150 yıl sonra Batıda önem kazanmış. Aslında bu oyundan ilk bahseden Hz. Ali'dir. Namaz kılmak için abdest alan Hz. Ali'ye bir putperest, “Ya Ali! Niçin bu kadar zahmete giriyorsun? Allah ve ahiret hayatı yok ki” der. Hz. Ali ise ona, “Senin dediğin gibi ise ne sen ne de ben hiçbir şey kaybetmeyiz. Ya varsa! O zaman ben kazanırım, sen ise kaybedersin” diye cevap verir.

Bu örnekten de anlaşılacağı gibi burada önemli olan Allah'ın ispatı değil, aklın ve mantığın kullanılarak kazançlı tarafta yer almaya gayret etmektir. Hz. Ali'nin ve oyunun esin kaynağı ise Kur’an'dır. Yüce kitabımızda bu konuyla ilgili olarak birçok ayet var. Biz burada bir kaçını alarak konuya açıklık getirelim: “Kim Allah'ı, O'nun elçisini ve mü'minleri dost tutarsa bilsin ki, galip gelecek olanlar Allah'ın taraftarlarıdır.” (Maide 56)  “Dünya hayatı oyun ve eğlenceden başka bir şey değildir. Ahiret yurdu ise takva sahipleri için daha hayırlıdır. Akıl etmiyor musunuz?” (En-am 32)

Kereci üçgeni de denebilir

Hz. Ali'den sonra oyun konusunu ele alan Müslüman düşünürler el-Ma'arri ve Gazali'dir. Gazali'nin oyun konusundaki etraflıca düşünceleri Pascal'ın esin kaynağı olmuştur. Pascal hem oyun konusunda hem de diğer düşüncelerinde İslam bilim tarihinden ve özellikle Gazali'den etkilenmiş. Bu etkilenme Gazali'nin Batı dillerine çevrilen eserleri ve Gazali'den etkilenen diğer Batılı düşünürler vasıtasıyla olmuş. Bunun en büyük kanıtı ise Pascal'ın kendi adıyla anılan Pascal Üçgeni'dir. Pascal birçok yerde kullandığı bu üçgene kendi icadı olmadığı için kendi adını vermemiştir. Bu üçgen Pascal'ın ölümünden ancak yıllar sonra Pascal Üçgeni olarak anılmış ve günümüze kadar gelmiştir. Bu üçgenden ilk bahseden ise ünlü Türk matematikçi el-Kereci'dir. Bugün Pascal Üçgeni diye bilinen üçgen aslında Kereci Üçgeni'nden başka bir şey değildir.

Pascal Oyunu, İnsan Yayınları arasından çıkmış çok ilginç bir kitap. Bu kitap Prof. Dr. Mehmet Bayrakdar tarafından kaleme alınmış. “Hz. Ali, Gazali ve Pascal’a Göre Ahirete Zar Atmak” alt başlığıyla yayınlanan bu ilginç kitapta Gazali ve Pascal'ın oyun konusunda düşüncelerine yer verilmiş. Bu iki düşünürün eserlerinden, düşüncelerin örtüştüğü ve ayrıştığı noktalar örneklerle detaylı bir şekilde açıklanmaya çalışılmış. Türkçe'de müstakil olarak ilk defa bir çalışma konusu olan Pascal Oyunu, Pascal, Hz. Ali, el-Ma'arri ve Gazali üzerine güzel bir çalışmadır. Çok ilginç bir konu, çok ilginç bir kitap... Ne diyelim, gerisi size kalmış...

Şakir Gönülce yazdı

Güncelleme Tarihi: 24 Aralık 2018, 13:32
banner25
YORUM EKLE
YORUMLAR
tespih
tespih - 6 yıl Önce

güzel bir haber

selçuk küpçük
selçuk küpçük - 6 yıl Önce

birkaç yıl önce muhterem hoca,benim ergenekonvari yapılanmalar ile bağlantısı olduğunu düşündüğüm bir derneğin davetlisi olarak konferans vermeye geldi. orada ulus-devletin iyi bir şey olduğunu, İslam'ın bunu desteklediğini vs. böyle şeyler söylemeye başladı. çok üzüldüğümü bu yazı vesilesiyle belirteyim. Nokta dergisi kapanmadan evvel derin yapılanmaların kurduğu böyle sahte dernek, stk'lardan falan bahsetmişti vakti ile.bu derneğin yöneticilerinden birisinin emekli subaydı.işte böyle..

banner19

banner13