Mahmut Kaya'dan insanlığa bir katkı

İnsan tekinin en büyük açmazlarından biri olan ölümle yüzleşmek kaçınılmaz. Mahmut Kaya yeni bir bakış açısı için okura bir kapı araladı eseriyle.

Mahmut Kaya'dan insanlığa bir katkı

İki kapılı bir handa gidiyoruz gündüz gece” diyen Âşık Veysel, dünyayı bilgisi dâhilinde tanımlayanlardan biri. İnsanın iki halini (doğumu ve ölümü) kapı remziyle karşılıyor. Dünya ise onun nazarında bir han. İnsan dünya denen hana bir kapıdan giriyor, diğerinden çıkmak için. O zaman ne doğum  ne de  ölüm insana zor geliyor.

Ölüm insanın en büyük imtihanı. Her şeyin bittiği ama yeni bir başlangıcın olduğu yer. Nice şair, ölümle ilgili nice şeyler söylemiş. Kutsal kitaplar ezel-ebed çizgisinde hep ölümden ve ötesinden haberler getirmiş insana. İnsan hep ölümsüz olanı aramış tabiatı gereği. Ne de olsa ölüme bir cevapla gider insan. “Nasıl yaşadın?” sorusunun cevabı kolay olmasa gerek.

Müslüman filozofların hayat ölüm dengesine yaklaşımı burada

‘Bilgi’yi düşünen her insan ölümle muhatap olmuştur. Ve ölüme bir cevap bulmaya gayret etmiştir. Bilgiyi düşünenler içinde filozofların ifadeleri de yer almakta. Her filozof kendi meşrebi ve görgüsünde ölüm olgusuyla yüzleşmiş, birbirinden farklı bir sürü anlatı ortaya çıkmıştır. Mesela mitlerde ya da destanlarda kahramanların  ölümsüz karakter taşıması insanın hayat ve ölüm karşısındaki duruşunun yansımadır. İslam’a inanmış bizler için insanlık verimi olarak gördüğümüz bu söylencelerin dışındaMahmut Kaya, bizim dilimizle bizi bize anlatmaya gayret eden Müslüman filozofların hayat-ölüm dengesine yaklaşımı da daha önemlidir.  Mahmut Kaya hoca, Türkçeye yeni bir eser daha kazandırarak bu sahada derli-toplu bir çalışmaya imkân sağladı: Felsefe ve Ölüm Ötesi.

Mahmut Kaya bu çalışmasında İslam geleneği içinde felsefeye ve kelama mensup İbn Sina, Gazzali, İbn Rüşd ve Fahreddin Razi’nin metinlerine yer vererek insanın kafasında soru işareti olarak duran, ruh-beden ilişkisi ve hem ruhun hem de bedenin ahiretteki mahiyeti üzerine cevaplar arıyor.

Kimlerin hangi metinlerinden bölümler var?

İlk metin İbn Sina’nın “el-Adhaviyye  fi’l-Mead” adlı 7 bölümden oluşan eseri. Bu eserde İbn Sina, ahiret meselesini felsefî bir problem olarak ele alır. Yine İbn Sina’nın “eş-Şifa”sından bir bölümü daha eklemiş İbn Sina bahsine Mahmut Kaya. Hatta Mahmut Kaya İbn Sina’nın “Ruh Kasidesi”ni yeniden şiirleştirmiş.

Dördüncü metin Gazzali’ye ait. İyi bir İbn Sina münekkidi olan Gazzali’nin bu konudaki görüşleri “Tehafüt” adlı eserinden. Gazali’ye cevap mahiyetinde yazılan İbn Rüşd’ün “Tehafütü’t-Tehafüt” adlı eserinden bir bölüm ile “el-Keşf”ten bir bölüm yer almış ayrıca kitapta.  Son olarak Fahreddin Razi’nin “el-Metalibu’l-aliyye mine’l-ilahi” adlı eserinden bir bölüm yer alıyor.

Mahmut Kaya eserde sadece metinleri tercüme etmekle yetinmemiş, metinlerin asıllarını da metne ekleyerek karşılıklı okuma imkânı sağlamıştır. Zor bir zamanda farklı dillerin ortada kavga ettiği bir mekânda kendi geleneğinden haberdar olmak isteyen bir insana ışık tutacağına inandığımız bu metinlerin  kendi insanına söz söylemek isteyenlere yol göstereceği kanaatindeyiz.

Ahmet Topçu, ölümü ve insanları düşünerek yazdı

Güncelleme Tarihi: 06 Mayıs 2019, 17:59
banner25
YORUM EKLE

banner19

banner13