banner17

Katar'ın Dünü ve Bugününü Anlamak İçin Hangi Eserler Okunmalı?

Körfez ülkelerinin Katar'a uygulamaya karar verdiği ambargo dikkatleri Katar'a çevirdi. Bu konuda biz de, ilgililere faydası olması ümidiyle, 'Katar'ın tarihi ve bugününü anlamak için hangi eserleri tavsiye edersiniz?' sorusunu, bu alanda eser veren nadir isimlerden olan Prof. Dr. Zekeriya Kurşun'a sorduk.

Katar'ın Dünü ve Bugününü Anlamak İçin Hangi Eserler Okunmalı?

Türkiye ve dünya geçen hafta Körfez ülkelerinin Katar'a uygulamaya karar verdiği ambargo ile sarsılmakta. Krizin ne yöne doğru gideceğini kimse kestiremezken, Katar'ın Osmanlı'dan bugüne konumuna dair de pek çok şey konuşuluyor.

Bu konuda biz de, ilgililere faydası olması ümidiyle, 'Katar'ın tarihi ve bugününü anlamak için hangi eserleri tavsiye edersiniz?' sorusunu, bu alanda eser veren nadir isimlerden olan Prof. Dr. Zekeriya Kurşun'a sorduk.

*

Körfez Tarihi konusunda Türkçe’de pek fazla eser olduğunu söyleyemeyiz. Maalesef Körfez doğrudan bizim akademimizin dikkatini çekmemiştir. Buna rağmen özellikle Denizcilik tarihimiz içinde veya dolaylı araştırmalarda Körfez de gündeme gelmiştir. Buna rağmen başlangıç yapmak isteyenler için yeterli sayıda –bazıları tercüme de olsa- Türkçe eserden zikredilebilir;

Salih Özbaran, Yemen’den Basraya Sınırdaki Osmanlı, Kitap Yayınevi.

Salih Özbaran, Umman'da Kapışan İmparatorluklar - Osmanlı ve Portekiz, Tarihçi Kitabevi, 2013.

Nikolay İvanov, Osmanlı'nın Arap Ülkelerini Fethi (1516-1574), TTK yayınları, 2013,

Ali Akyıldız, Zekeriya Kurşun, Osmanlı Arap Coğrafyası ve Avrupa Emperyalizmi, İş Bankası Yayınları, 2015

Zekeriya Kurşun, Necid ve Ahsa'da Osmanlı Hakimiyeti: Vehhabi Hareketi ve Suud Devleti'nin Ortaya Çıkışı, TTK yayınları, 1998

Zekeriya Kurşun, Basra Körfezinde Osmanlı-İngiliz Çekişmesi: Katar'da Osmanlılar, TTK Yayınları, 2004

Oystein Noreng, Petrol ve İslam, Sabah Kitapları [baskısı yok]

Bu eserlerin yanında Katar ve genel olarak Körfez ülkelerine dair hususi araştırma yapmak isteniyorsa, mecburen İngilizce kaynaklara yönelmek gerekmekte. Körfez üzerine pek çok çalışma bulmak mümkündür. Nerde ise Körfez her yönü ile defalarca inceleme konusu yapılmıştır. Bu amaçla İngilizce okuyucular için öncelikle aşağıdaki araştırma eserleri önermekteyim:

J. B. Slot, The Arabs of the Gulf 1602-1784 : an alternative approach to the early history of the Arab Gulf States and the Arab peoples of the Gulf, mainly based on sources of the Dutch East India Company, Leidschendam :  1993.

J. B. Kelly, Britain and the Persian Gulf, 1795-1880 (Oxford: Oxford University Press, 1968) 

Fredrick Anscombe, The Ottoman Gulf: The Creation of Kuwait, Saudi Arabia, and Qatar, 1997

Willem M. FloorThe Persian Gulf: A Political and Economic History of Five Port Cities 1500-1730 Mage Publishing, 2006

Christopher Davidson, After the Sheikhs: The Coming Collapse of the Gulf Monarchies, 2015

Rosemarie Said Zahlan, The Making of the Gulf States: Kuwait, Bahrain, Qatar and United Arab Emirates and Oman, 2016

Allen J. Fromherz, Qatar: A Modern History, 2012

Edmund O’sullivan, The New Gulf: How Modern Arabia is Changing the World for good, 2008

Mehran Kamrava, Qatar: Small State, Big policies, 2015

Son olarak, bu alanda araştırma yapmak isteyenler için Osmanlı arşivlerinde Arap dünyasına dair pek çok belge bulunduğunu ve pek çoğunun araştırmacılar tarafından fark edilmediğini söyleyebiliriz. Ayrıca Portekiz, İngiltere ve Hindistan (Goa ve Delhi) arşivleri de bu alanın kaynaklarının ulaşılabileceği yerlerdir. Tabii araştırmacıların bu arşivlere gitmeden önce özellikle Lorimer ve Dickinson’un eserlerini de okuması gerekmektedir.

Röportaj: Mehmet Erken

Güncelleme Tarihi: 28 Kasım 2018, 17:16
banner12
YORUM EKLE

banner19

banner13

banner20