banner17

İslam'da derviş tipleri nasıldı?

Tasavvuf alanında yaptığı önemli çalışmalarla tanıdığımız, ilim adamlarımızdan Prof. Dr. Süleyman Uludağ'ın Dört Kapı Kırk Eşik adını verdiği eserinde neler var?

İslam'da derviş tipleri nasıldı?

Süleyman Uludağ, Dört Kapı Kırk EşikDört Kapı Kırk Eşik İslam toplumlarında farklı ad ve sistemlerle ortaya çıkmış tasavvufi hareketleri ele alan bir kitap. Nasıl ortaya çıktıkları, yayılma sahaları, insanlar arasında nasıl ve ne kadar itibar gördükleri gibi meseleleri ilk başta ele alıyor.

Kitabın ayırıcı özelliği onlarca derviş tipinin kim olduklarını derli toplu bir biçimde vermesi. Tarikatların ne zaman ilk kıpırdanmalarını yaptıkları, temsilcilerinin kimler olduğu, hayat tarzları vs. bu kitabın sınırları dâhilinde. Özellikle tasavvuf alanında okumalar yapmak isteyeceklere ve öğrencilere hitap eden kitap bir başucu kaynağı olmaya aday.

Tasavvufun özü

Kitap Kur’an-ı Kerim’de insanların sınıflandırılmasının ne şekilde olduğunu anlatarak başlıyor. Tasavvuf ve Sufiler başlıklı bölümde tasavvufun farklı tarifleri, kaynağı ve konusu ele alınıyor. Velilik ve Evliya, Zühd ve Zahidler, İrfan ve Arifler, Melâmet ve Melamiler, Hurufilik ve Hurufiler gibi farklı derviş tipleri ve sufi gelenekler söz konusu ediliyor.

Süleyman UludağKitabın her bölümünden sonra verilen kaynakçanın Arapça eserlerden oluştuğu da dikkati çekiyor. Uludağ’ın hangi meseleyi ele alırsa alsın savlarını ve tarihi bilgileri kaynağından derlediği görülüyor.

Tasavvuf ve çerçevesi

İslam Toplumlarında Sufi Gelenek ve Derviş Tipleri alt başlığıyla yayımlanan kitap, İslam’la birlikte ortaya çıkan tasavvufi akımların tarihçesine tanıklık etme yanında İslam tarihi, Müslüman toplumların siyasi yapıları, sosyal ve kültürel durumları gibi farklı okumalar da vaat ediyor. Her ilmi akımın Kur’an-ı Kerim’le irtibatını, Kuran’a göre hükmünün ne olduğunu ayetlerle belirtiyor. 

Süleyman UludağKitabın bugünün siyasi tartışmalarıyla da ilişkili olduğunu söyleyebiliriz. Kızılbaşlık ve Kızılbaşlar veya Alevilik ve Aleviler başlıklı bölüm de bugün de bütün hararetiyle süren birtakım tartışmaların kaynağının nerelere dayandığını müşahede etmemiz mümkün.

Süleyman Uludağ bütün tasavvufi akımların siyasetle ilişkisini anlatırken o dönem edebiyatçılarının eserlerinde bunları nasıl yansıttıklarını gösterecek örnekler de veriyor. Burada da görülüyor ki Uludağ sadece akademik camianın ilgilendireceği bir kitap hazırlamamış, bu hareketlere ilgi duyacak her okurun azami istifade edebilmesi için çaba sarfetmiş.

Bektaşilik, Kızılbaşlık, Rindlik gibi akımların şairlerin gözünde nasıl değer bulduğunu bu kitapta da görebiliyoruz.

Kitabın editörlüğünü ise İsmail Kara yapmış…

Dört Kapı Kırk Eşik,

Prof. Dr. Süleyman Uludağ,

Dergâh Yayınları, 264 s.

 

Yakup Öztürk okudu, tavsiye etti.

Güncelleme Tarihi: 21 Nisan 2016, 15:55
YORUM EKLE
banner8

banner19

banner20