İnternet nedir? Nasıl ortaya çıkmıştır?

Melih Bayram Dede’nin 'İnternet' isimli kitabı internet denen şeyin nasıl, hangi ihtiyaca binaen ortaya çıktığını anlatıyor. Betül Erken yazdı.

İnternet nedir? Nasıl ortaya çıkmıştır?

İnternet nedir? Bu soruyu neden daha önce sormadığımı merak ettim. Hemen her gün birçoğumuzun başına geçtiği veya eline aldığı bu şey, neydi? Nasıl oluşmuştu? Ve hangi amaç(lar) için oluşturulmuştu? Bütün aradıklarımız neden tek bir mecrada toplanıyordu? Tahayyülü zor şeyleri nasıl başarıyordu; sesli, hareketli görüntüler nasıl anında uzak mesafedeki birine ulaşabiliyor mesela? Cevabım “teknoloji çok ilerledi ya hu”dan öteye geçemediği için elime internet’in ne olduğunu anlatan bir kitap almak istedim.

Türkçe kaynak sıkıntısı maalesef bu alanda da karşımıza çıkmış bulunmakta. Birkaç tez konusunun giriş bölümünde internetin ne olduğuna dair bilgiler var, ama internet’in ne olduğundan çok sonuçları üzerinde durulmakta; ”İnternet kafeler kime ne yapar?”, “İnternet’in aile ilişkilerine zararlarının araştırılması” şeklinde. Burada, günümüz sorunlarının çözümüne “tarihin ışığından yol gösterici bir fener olarak yararlanmamak” gibi bir sorun olabilir kanaatindeyim. “İnternet! Sen nesin ki neler yapıyorsun?” diye sorsak, aslında internetin bir araç olduğunu, kutu, çip ve cihazlardan oluşan bir şey olduğunu görebiliriz. Fakat işin aslı, çipler, cihazlar denilip geçilmeyecek kadar büyük ve uzun yıllar araştırmalar sonucunda ulaşılan bir şeymiş.

Bütün bilgiler somut kutularda duruyormuş meğer

Melih Bayram Dede’nin 2004 yılında İnsan Yayınları'ndan çıkan İnternet isimli kitabı, zihnimde uçuşan soruların yerlerine oturmasını kısmen sağlayabilecek nitelikte bir kaynak oldu bana. Mesela “İnternetin geliştirilmesinin ana fikri, soğuk savaş döneminde ortaya atılmıştır. Olası bir nükleer saldırıda iletişimin zarar görebileceği varsayımından hareketle, böyle bir durumda dahi haberleşmenin kesintisiz olarak devam etmesi amaçlanmıştır.” (sy.11) ABD’nin Savunma Bakanlığı tarafından araştırma ve geliştirme birimi (Savunma Bakanlığı İleri Araştırma Projeleri Ajansı) kurulur. Bu birim tarafından da 1969 yılında ARPANET yani ilk bilgisayar ağları şebekesi kurulmuş olur.

İnternet içerisinde var olan bütün bilgiler somut kutularda duruyormuş meğer! Bu da kritik ve güvenliği tehdit eden bir bilgi. Siyasi, sosyal, bireysel bilgilerin güvenliği ip üstünde, bilgiler herkesin elinde olabilir. Çok tehditkar geliyor kulağa değil mi? Modern çağın sıkıntılarından biri olan “güvende hissetme arzusu”nun tam zıddında yer alıyor; bilgilerimiz güvende değil! Her an biri tarafından ele geçirilebilir, bilgilerin içinde bulunduğu kutu çökebilir… En azından bu bilgiler, bilgisayara, internete o kadar da güvenmememiz konusunda bir katkı sağlayabilir.

İnternet, nasıl büyük bir hızla bilgi yığını haline geldi

Kitabın 2004 yılında yazılmış olması, kitabı okurken “hele bir de internetin şimdiki halini görmelisin” şeklinde iç seslerin susmamasına neden oldu. Yazar, internetin Türkiye’de oluşum ve gelişiminden bahsediyor ve bilgi çokluğundan ve biraz da kirliliğinden yakınıyor, (daha sosyal paylaşım sitelerinin olmadığı dönemlerden bahsediyorum) ne okuyacağımızı özenle seçmeliyiz şeklinde tavsiyeler veriyordu. Benim hâlâ anlam veremediğim nokta ise, 90’ların sonunda Türkiye’de tam anlamıyla vücut bulan internet, nasıl büyük bir hızla bilgi yığını haline geldi ki Melih Dede 2004 yılında “interneti bilgi yığınları açısından dikkatli kullanmalıyız” şeklinde tavsiye veriyor?

Kitabın internet kullanımının arttığı dönemlerde yazılmış olması, kullanıcı rehberi kıvamında bir yanı olmasını da beraberinde getirmiş. Kitapta bu bağlamda “internetin Etik Kuralları”, “Çocuk Bilgisayar ve İnternet”, “Bilgiyi internette Ararken Kütüphaneler Unutulmamalı” gibi başlıklar yer alıyor.

Bu başlıklar kitabın yazılmasının ardından geçen 10 senede hâlâ önemini korusa da, insanlar tarafından çok da merak edilmediğini, kitabın piyasada bulunamamasından anlayabiliriz sanırım. Ama yine de kitap piyasa da bulunamasa da, internet konusunda Türkçede yazılmış nadir örneklerden biri olma özelliğini koruyor.

Betül Erken yazdı

Yayın Tarihi: 02 Ocak 2015 Cuma 13:52 Güncelleme Tarihi: 25 Mart 2021, 12:15
banner25
YORUM EKLE

banner26