İkinci Yeni, Sezai Karakoç'un alt kümesidir

Geçtiğimiz ekim ayında şair ve eleştirmeci Zafer Acar’ın, 'Sezai Karakoç Kuşağı: İkinci Yeni' adlı eleştiri kitabı raflarda yerini aldı. Selim Sina Berk yazdı.

İkinci Yeni, Sezai Karakoç'un alt kümesidir

Geçtiğimiz ekim ayında şair ve eleştirmeci (hatta onun için romancı da diyebiliriz, “Suçsuzluğumu Affet” adlı romanı raflarda tazeliğini koruyor) Zafer Acar’ın, “Sezai Karakoç Kuşağı: İkinci Yeni” adlı eleştiri kitabı raflarda yerini aldı.

Kitabın bir de üst başlığı var: “Ben’ce XX. Yüzyıl Türk Şiiri”. Künyede bir yayınevi adı gözükmüyor. Zafer Acar, kendi imkânlarıyla kitabını bastırmış. Aykut Nasip Kelebek’in şiir kitabından sonra bu kitapta da bir yayınevi adı görememek, ancak her iki kitapta da “usta-çırak” imzasıyla karşılaşmak bende iyiden iyiye yeni bir yayınevi ile tanışacağız fikri uyandırdı.

Neyse biz şimdilik kitaba odaklanalım. Acar, “Dil ve Edebiyat”ta İlhan Berk, Turgut Uyar, Edip Cansever, Cemal Süreya ve Sezai Karakoç hakkında müstakil yazılar yayımladı. Acar, “Sezai Karakoç Kuşağı: İkinci Yeni” kitabında bu yazıları bir araya toplamış.

İkinci Yeni Sezai Karakoç’un alt kümesidir

Bilindiği üzere Sezai Karakoç, birçok eleştirmeci hatta zaman zaman İkinci Yeni şairleri tarafından da İkinci Yeni hareketinin dışında tutulmaya çalışılmış. Zafer Acar da buradan mülhem: “Sezai Karakoç, İkinci Yeni’nin nesi oluyor ve neresinde duruyor?” sorusuyla yola çıkmış, ancak çalışmaları sonucunda sorusu evirilip: “İkinci Yeni Sezai Karakoç’un nesi oluyor ve neresinde duruyor?” sorusuna dönüşmüş. Sonuç: “İkinci Yeni Sezai Karakoç’un alt kümesidir” tezi ortaya konulmuş oluyor.

Acar bu kitabının eksenini bu tez üzerine kurarak, okuyucusuna geçmiştekilerden çok yeni bir İkinci Yeni tarifi veriyor. Bu kitapta Sezai Karakoç’u İkinci Yeni’nin “kuramcısı” olarak işaret ediyor. İlhan Berk, Turgut Uyar, Edip Cansever, Ece Ayhan ve Cemal Süreya’nın yanı başlarına Sezai Karakoç’u koyup, tek tek soya çekimlerini kanıtlamaya çalışıyor. Burada soydan kastım tabi ki Sezai Karakoç. Okur bu kitapta, İkinci Yeni’nin nerden geldiğini, yönünün nereye döndüğünü ve İkinci Yeni hakkında bilinen yanlışları bulacaktır.

Akım, gençlik işidir

Zafer Acar’ın bakış açısında gençliğin ne denli değerli olduğunu bilmeyen yoktur. Acar bu kitapta da, gençlik merkezli bir bakış açısıyla ilerliyor. Baksanıza Sezai Karakoç’un kurucu olduğunu anlatan onlarca sayfadan sonra, İkinci Yeninin kurucusunun İlhan Berk olmadığını nasıl bir algıyla değerlendiriyor: “Zaman biziz ve İkinci Yeni hakkındaki hükmümüzü artık vermeliyiz. ‘İkinci Yeni’yi kırk yaşında İlhan Berk başlatmıştır!’ diyenler yanılıyorlar; akım, gençlik işidir.”                     

Kitap yüz sayfadan müteşekkil. Okurunu yormayacaktır. Acar, kendisinden önce yapılan hiçbir tespiti kendisininmiş gibi sahiplenmiyor ve doğal olarak da gereksiz tekrarlara düşmüyor. Sağlam referanslardan yeni çıkarımlara varıyor. Kitabın geneli için kusursuz tespitlerle dolu diyemem. Zaten böyle olması da gerekli değil.

Acar, spesifik bir yaklaşımı okuru ile paylaşıyor. Ancak bunu yaparken hırçın ve inatçı değil. Okumalarından yola çıkarak kendi anladıklarını ileri sürüyor. Acar’ın kitabını okurken verdiği örnekleri, yaptığı alıntıları kitaplığımdan bulup tekrar gözden geçirdim. Adeta Acar’la sohbet havasında geçti bu okuma.

Selim Sina Berk yazdı

Güncelleme Tarihi: 21 Aralık 2018, 15:24
banner25
YORUM EKLE

banner19

banner13