Her Japon'un Ruhunda Bir Samuray Vardır

'Japon Savaş Sanatı: Buşido' kitabında Inazo Nitobe Japon felsefesini Batı ile mukayese ediyor ve samuraylığın ne olduğuna dair bilgiler veriyor. Sedat Palut yazdı.

Her Japon'un Ruhunda Bir Samuray Vardır

Doğu’nun ruhu, Batı’nın maddeyi temsil ettiği söylenir. Tarihe bakıldığında bu cümlenin geçerli olduğunu söylemek mümkün. Zira Doğu’nun yazarları, felsefesi çoğu zaman insandan yola çıkarak ürünler ortaya koymaya çalışmış, insanı daha iyi anlamak, belki de hayatı ve hayat sonrasını kolaylaştırmak için… Batı ise daha çok maddenin ruhuyla ilgilenmiş, ona bir kap oluşturmaya çalıştırmıştır, hayatta. Batı’da madde zenginliğinin hayattan ve insanın ruhundan daha değerli olduğunu Batı’nın eserlerinden, sömürgelerinden çıkarmak mümkündür.

Dergah Yayınları arasında kısa zaman önce Japonya’nın savaş sanatı Buşido’yu anlatan bir kitap çıktı. Kitabın yazarı Inazo Nitobe. Yazarı tanımıyoruz ve Buşido’nun da ne olduğunu bilmiyoruz. Kitabı değerli kılan yan da bu… Yazar Nitobe, 1862-1933 yılları arasında yaşamış, Hristiyan bir Japon. Çok yönlü. Diplomat, tarım iktisatçısı, eğitimcisi. 1920’de Milletler Cemiyeti’nin genel sekreter yardımcılığını yapmış. Kitabın sunuşunda şöyle bir cümle var: “Batı kamuoyuna ilk olarak Japon samuray ruhunu açıklayan İngilizce kitabıyla meşhur oldu.” Mütercimin de ifade ettiği gibi Nitobe, Japonya’yı dünyaya tanıtmaya çalışmış ve 1. Dünya Savaşı’nda gerginleşen ABD-Japon ilişkilerini düzeltmek için ciddi mesai harcamış.

Kitap, Buşido felsefesinin altyapılarından oluşuyor: Dürüstlük, adalet, cesaret, iyilik, nezaket, dürüstlük, şeref, sadakat, irade vb… Ardından Samuraylığın ne olduğu, gelecekte ne olacağı sorularını soruyor.

En gelişmiş bir Japon’u kazıdığınızda altından bir samuray çıkar

Buşido, sözlük anlamıyla savaşçının, şövalyenin yolu… Yazılı bir kanun değil… Nitobe, Buşido’nun kaynaklarının Uzakdoğu dinleri olduğunu ifade ediyor: Budizm, Şintoizm, Konfüçyanizm… Yazar, bu Uzakdoğu dinlerinin Japon samuray ruhunun nasıl temelleri olduğunu detaylıca paylaşmış okurlarıyla. Kitabın en önemli yanı bu paylaşımları Batı ile Doğu’yu, özellikle Japonya’yı kıyaslayarak yapması… Kitaptan şu alıntı dikkate değer: “Amerika’da bir hediye hazırladığınızda alıcıya övgülerinizi yazarsınız, Japonya’da ise ya hediyenin değerini olduğundan daha düşük gösteririz ya da onu kötüleriz. Batılıların mantığı; ‘bu güzel bir hediyedir, eğer güzel olmasaydı sana sunmaya cüret etmezdim, çünkü sana güzel olmayan bir şey vermek hakaret olur’ yönündedir. Tam tersine bizim mantığımız ise ‘sen iyi bir insansın ve hiçbir hediye sana layık olamaz. İyi niyetimin simgesi haricinde önüne serebileceğim hiç bir şeyi kabul etmeyeceksin, bu yüzden bunu gerçek değeriyle değil bir simge olarak kabul et. Herhangi bir şeyi sana layık en iyi hediye olarak tanımlamak varlığına hakaret olur.’” Yazar, bir Amerikalının hediyeyi hediye yapan materyale Japon’un ise hediyeyi gerekli kılanın ruh olduğuna değer verdiğine değiniyor.

Yazar kitabında bir samuray erkeğinin nasıl yetiştiğini, bir kadının onun yanında ve Japon toplumunun içinde nasıl ve nerede durduğuna dair gözlemlerini paylaşıyor. 

Yazar kitabının sonunda Avrupa ile Japonya’nın etkileşimine de değinmiş: “Avrupa, Japonya’ya bir şey öğretmemiştir. Japonya, Avrupa’nın başarılı olduğu ispatlanmış sivil ve askeri organizasyon tekniklerini öğrenmeyi seçmiştir. Türklerin Japonlardan önce Avrupa topçusunu ithal ettikleri gibi Japonlar da Avrupa’nın mekanik bilimini ithal etmiştir.”

Yazar, Japonya’yı Japonya yapanların samuraylar olduklarını, en gelişmiş bir Japon’u kazıdığınızda altından bir samuray çıkacağı iddiasını okurlarıyla paylaşmış. Bu satırları okurken aklıma şu soru düştü: En gelişmiş bir Türkü kazıdığımızda altından ne çıkacaktır?

Dergah Yayınları arasında yer alan kitap, Japon felsefesini Batı ile mukayese ederek görmek ve samuraylığın ne olduğunu öğrenmek isteyenlere tavsiye edebileceğim bir eser.

Inoze Nitobe, Japon Savaş Sanatı: Buşido, Dergah Yayınları.

Sedat Palut

Güncelleme Tarihi: 05 Aralık 2018, 16:50
YORUM EKLE

banner19

banner13